Column Bright Stars in De Morgen van maandag 4 september 2023

Bright Stars

Samuel Sooleymon is de hoofdpersoon van het boek dat ik op reis las. De schrijver is John Grisham. Ik beken, het moet niet te moeilijk zijn tijdens de vakantie. Was ook mee: het handboek Geopolitical Economy of Sports. Dat heeft erbij ingeboet.

Het boek heet Sooley en gaat over een Zuid-Soedanese jongen die met een selectie van getalenteerde basketbalspelers naar de VS mag. Hij is ternauwernood bij de selectie gehaald omdat een andere jongen uit zijn dorp geblesseerd afhaakt en wordt in de VS na een redelijk toernooi opgevist door een universiteit. Die heeft medelijden met hem omdat tijdens zijn VS-trip de helft van zijn gezin is uitgemoord door een rebellenleger en de helft die niet is uitgemoord in een vluchtelingenkamp in Oeganda is terechtgekomen.

Op North Carolina Central in het basketbalwalhalla Durham wordt hij in geen tijd de sensatie van het college basketbal. Driepunters, drives, blockshots, rebounds, clutch plays, hij doet het allemaal. (Ter herinnering, het is een roman, hoewel North Carolina Central wel bestaat en het redelijk trots was te figureren in een boek van een van de best verkochte schrijvers van het moment.) Next voor Sooley: de NBA natuurlijk.

Hij wordt gedraft door de Pistons uit Detroit, die hem meteen traden naar de Washington Wizards, waarmee Sooley heel blij is want dat is relatief dicht bij Durham, althans dichter dan Detroit. Zo blij is hij dat hij zijn moeder en de broers en zussen die het hebben gehaald (vader en één zus zijn vermoord) uit dat kamp zal kunnen helpen, dat hij voor één keer mee gaat feesten.

Het gezelschap besluit er een tripje naar een rapfestival op de Bahamas aan vast te hangen. Daar gaat het fout. Sooley neemt een pilletje aan van een mooie jongedame en dan nog eentje en nog eentje, en gaat samen met haar naar zijn kamer. Vervolgens gaat bij hem het licht uit en nooit meer aan. Sooley is dood. Er wordt een fonds opgericht om zijn familie toch naar de VS te halen, wat ook gebeurt, en hij krijgt een standbeeld aan de universiteit. Einde verhaal.

Aan dat boek moest ik denken toen ik zaterdag de uitslagen van het WK basketbal checkte. Jawel, de tweede sport in de wereld houdt momenteel een WK met de finale volgend weekend, maar daar leest of hoort u in dit land haast niks over, omdat wij in onze koers- en voetbalnavelstaarderij het bredere sportplaatje uit het oog zijn verloren.

Zuid-Soedan heeft zaterdag gewonnen van Angola en werd zo het hoogst gerangschikte Afrikaanse land op het WK, wat automatische kwalificatie betekende voor de Spelen. Dat is een aardverschuiving op het donkere continent. In Afrika was de hiërarchie jarenlang Angola op één, tot Tunesië er een keer kwam tussenfietsen en de laatste twee Olympische Spelen was Nigeria de Afrikaanse vertegenwoordiger.

Zuid-Soedan had zelfs de laatste zestien van het WK kunnen halen. Het verloor nipt van Puerto Rico in de eerste wedstrijd, maar klopte daarna de Filipijnen en China om vervolgens kansloos te verliezen van Servië. Daardoor haalde het niet de laatste zestien, maar door Angola te kloppen in de plaatsingswedstrijd eindigde het op de zeventiende plaats als hoogste Afrikaans land.

Zuid-Soedan bestaat pas sinds 2011 en is het gevolg van decennialange burgeroorlogen en moordpartijen. Zuid-Soedan was niet op de Spelen van Londen 2012, en stuurde respectievelijk twee en drie atleten naar die van Rio en Tokio. Tot nog toe haalden ze nul medailles, al is er wel een geboren Zuid-Soedanees olympisch kampioen. Tweevoudig wereldkampioen Mutaz Barshim won het hoogspringen in Tokio, maar komt uit voor Qatar.

Volgend jaar zullen ze met minstens vijftien in de openingsceremonie lopen en ze zullen opvallen. De basketballers van Zuid-Soedan zijn haast allemaal Dinka’s, een stam behorend tot de Nijl-volkeren, die van de langste mensen ter wereld op aarde zet. Bright Stars heet hun team, maar Dunkin’ Dinkas had natuurlijk ook gekund.

Basketbal is er een nationale sport sinds Manute Bol met zijn 2,31 meter een bezienswaardigheid werd in de NBA van de jaren tachtig en negentig. Later deed Luol Deng het niet onaardig. De aankomende sensatie van de ploeg is de zestienjarige Khaman Maluach. Hij speelt voor de NBA Academy in Afrika, meet voorlopig 2,18 meter en zal zich in 2025 voor de NBA-draft aanbieden.

In Parijs 2024, of beter in Lille want daar gaan de voorrondes door, wordt Zuid-Soedan de Afrikaanse vertegenwoordiger, al kan het nog dat een tweede Afrikaans land zich plaatst via een olympisch kwalificatietoernooi. Wie tickets heeft voor het baskettoernooi in Lille moet nu heel hard hopen op een wedstrijd van Zuid-Soedan.