Gajes

Misschien moeten we het nog eens hebben over de rellen van donderdagavond in Amsterdam en meer nog over de berichtgeving en de reacties. Voor wie het niet heeft meegekregen: Israëlische fans van Maccabi Tel Aviv gingen op de vuist met Amsterdammers die hen aanvielen, hoofdzakelijk jonge moslims.

Een aantal Israëliërs belandde in de grachten en/of moest Free Palestine roepen vooraleer ze een beetje met rust werden gelaten. Gevolg: vijf voetbalfans hadden verzorging nodig maar konden al snel de kliniek verlaten, 62 agressors werden opgepakt.

De Nederlandse premier Dick Schoof, woordvoerder van de echte Nederlandse premier, Geert Wilders, veroordeelde ‘de antisemitische aanval’: “Ik voel diepe schaamte over wat in Nederland is gebeurd.” Al heel snel kwam ook de burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema (GroenLinks), met een ferm statement. “Haatdragende en antisemitische relschoppers en criminelen hebben Israëlische bezoekers belaagd en in elkaar geslagen.” Ze maakte de vergelijking met pogroms, razzia’s waar joden doorheen de historie het doelwit van waren.

De media gingen een dag later los. Wat wil je met iets dat tegen sluitingstijd gebeurt en absoluut nog in de krant moet? Weg met de nuances. Het Duitse Bild – ja, die dus – kopte: ‘Jodenhaat is terug’.

Ten eerste, het is vreselijk dat sport wordt misbruikt om geweld te plegen. Ten tweede, voetbal brengt het slechtste in de mensen naar boven, al is het inmiddels ook duidelijk dat voetbal slechtheid aantrekt en faciliteert.

Ten derde, geen enkel politiek meningsverschil, of een meningsverschil tout court, mag een vrijgeleide zijn om elkaar in de prak te slaan. Ook niet om elkaar in de toppen van de tenen te beledigen en uit te dagen. Maar ten vierde, alles heeft een context en die is hier compleet verloren gegaan.

Het is duidelijk dat Amsterdam en Nederland zich serieus hebben verkeken op het bezoek. Afgezien van de terechte vraag of het oorlogvoerende Israël en zijn teams wel nog in sportcompetities thuishoren, had Amsterdam alvast de Maccabi-fans moeten weigeren. Men dacht wellicht dat een Joodse club op bezoek bij een Nederlandse club die wordt aanzien als een Joodse club geen risico inhield. Onterecht. Ajax is geen Joodse club, maar speelde vanaf 1907 in de Watergraafsmeer in Amsterdam-Oost, het stadsdeel waar de meeste Joden woonden. Vandaar die associatie.

Uiteindelijk lag het probleem niet eens bij het bezoek aan de club Ajax, maar het bezoek aan de stad Amsterdam. Het taalgebruik van de politici en de media over die rellen getuigt van een gebrek aan kennis of van manifeste onwil om de bredere context te zien.

Dat ging van ‘onschuldige voetbalfans’ of ‘voetbaltoeristen’ in de Israëlische media, tot ‘bezoekers van onze stad’, aldus de burgemeester, tot ‘fans die een voetbalwedstrijdje komen meepikken aangevallen door horden islamitische hooligans op scooters’.

Van hooligans was geen sprake. De agressors hadden niks met voetbal, maar hebben zich niettemin schandelijk misdragen. Evengoed kan je niet spreken van voetbaltoeristen of onschuldige voetbalfans als het om Maccabi Tel Aviv gaat. Veel racistischer en extremer vind je niet in het Israëlisch voetbal of het zou Beitar Jeruzalem moeten zijn.

De Maccabi-fans zijn berucht om hun anti-Arabische sentimenten. Dat uit zich in het beledigen van elke Arabische speler die door de eigen club wordt aangetrokken en apengeluiden voor zwarte spelers, eigen of andere club, het maakt niet uit. ‘Dood aan de Arabieren’, is daar een mantra. Een club die ‘dood aan de Joden’ zou zingen, wordt door de UEFA uitgesloten.

Maccabi behoort ook tot de stoottroepen van Benjamin Netanyahu. Betogers in 2020 en 2021 tegen de omstreden grondwetswijzigingen van Netanyahu werden door Maccabi-fans met stokken en gebroken flessen aangevallen.

Dit weekend doken meer en meer beelden op van wangedrag van Maccabi-fans in Amsterdam. Voorafgaand aan de wedstrijd werden Palestijnse vlaggen van gevels getrokken, Arabisch uitziende locals en taxichauffeurs uitgedaagd, vergezeld van gezangen, bijvoorbeeld over waarom de scholen in Gaza dicht zijn (omdat er geen kinderen meer zijn).

Wie in deze heikele tijden dat gajes – Jiddisch-Hebreeuws voor uitschot – toelaat en vooral toelaat te provoceren, mag er zich niet over verbazen dat ander gajes zich geroepen voelt te reageren.

En wie het nu heeft over een pogrom en een Kristallnacht omdat vijf extreemrechtse dronken racisten in het koude Amsterdamse water werden geflikkerd, kan misschien eens overwegen om de militaire acties in Gaza als een genocide te bestempelen.