Geweldcultuur

Geen discussie mogelijk: ijshockey is de moeilijkste sport op de planeet. Moeilijkste als in een combinatie van alle factoren die een sport zwaar, lastig, moeilijk en complex maken.

Het is eerst en vooral een ploegsport, de verheffende trap van sport omdat er behalve de individuele tactiek (wat doe ik, al of niet in functie van de tegenstand) ook ploegtactiek (wat doen we samen) komt bij kijken.

Vervolgens is het een fysiek bijzonder zware sport. Met 5 kilometer schaatsen gemiddeld per wedstrijd lijken de afstanden mee te vallen, maar de helft van de kilometers wordt aan hoge intensiteit afgelegd.

De specificiteit van de buitenspelregel, die (kort door de bocht) bepaalt dat eerst de puck de blauwe buitenspellijn moet overschrijden vooraleer de spelers dat mogen, maakt het ploegspel en de inspanning extra complex.

Daarna is er het technische aspect. Het controleren van de puck, een klein hard ding dat alle kant opschiet op het ijs, het is geen sinecure. Eenmaal je dat alles onder de knie hebt (de techniek, de fysiek, de tactiek, de regels) moet het allemaal nog eens worden uitgevoerd met hoge snelheid op het onvergeeflijkste oppervlak, glad ijs.

Of we zondag een ouderwetse Canada-VS als laatste wedstrijd van de Spelen krijgen, is bekend als dit in de krant staat. Of we daarop moeten hopen en of de organisatie daarop hoopt, is dan weer een ander verhaal. Naar het schijnt zou Donald Trump een Amerikaanse finale willen bijwonen.

(IJs)hockey is een trumpiaanse sport die het recht van de brutaalste hoog in het vaandel draagt. Spelers rammen op elkaars ribbenkasten en andere lichaamsdelen dat het een lust is en dan is olympisch ijshockey nog een lightversie van het veel ruwere ‘hockey’ dat die spelers gewend zijn in hun Noord-Amerikaanse National Hockey League.

Ongeveer 130 NHL-spelers zijn er voor het eerst sinds 2014 weer bij, nadat de koepel NHL twee edities verstek liet gaan omdat het Internationaal Olympisch Comité na 2014 niet langer de verzekering voor de spelers wilde betalen.

Die NHL’ers moeten zich aanpassen aan een aantal olympische (lees: Europese) regels. Zo is de speeloppervlakte groter (4 meter breder) dan in de NHL. Daar wordt vaak in basketbalstadions gespeeld, terwijl ijshockey in Europa meestal de hallen moet delen met kunstschaatsen en shorttrack.

Die geweldcultuur biologeert. Waar en hoe is het zo fout kunnen gaan met een sport dat zelfs in de lagere reeksen ooit uitwassen als Danbury Trashers het licht zagen? Wie Netflix heeft, kan in de docu Untold: Crimes & Penalties het hallucinante verhaal zien van het inmiddels opgeheven ijshockeyteam Danbury Trashers van de United Hockey League, een kleinere profcompetitie die ook al niet meer bestaat.

De eigenaar was James Galante, een afvalmagnaat en lid van de Genovese maffiafamilie. Hij gaf het team aan zijn 17-jarige zoon A.J. en maakte hem algemeen manager. Ze kochten een ploeg samen met de meest foute en gewelddadige spelers in de lagere reeksen en terroriseerden jarenlang de hele competitie.

Toen de docu uitkwam in 2021 haastte de NHL zich om zich te distantiëren van de vele geweldscènes. Bij hen was het allemaal beter gereguleerd, maar het begrip ‘reguleren’ is al even pervers. De waarheid is dat de NHL sinds 1920 het geweld onder de vorm van vechtpartijen heeft geïnstitutionaliseerd (lees: aanvaard als verkoopargument) en daardoor de hele sport heeft besmet.

Eerder deze week gingen zelfs de vrouwen van Zweden en de VS voor een bagatel met elkaar op de vuist; het was slaan om te raken. De internationale refs op deze Spelen worden geacht vechters meteen te scheiden. Bij een echt gevecht – een verdwaalde slag wordt door de vingers gezien – horen ze de vechters uit te sluiten voor de wedstrijd.

Amerikaanse refs laten vechten toe en grijpen pas in als een van de spelers naar de grond gaat. Als de refs het te bar vinden, moeten de spelers voor vijf minuten naar de strafbank, om daarna met bloeddoorlopen ogen hun sloopwerk weer op te pakken.

De gevolgen van die praktijken zijn niet te overzien. Uit de recentste studie, een onderzoek van 77 mannelijke hersendonoren die amateur- en professionele ijshockeyers waren, bleek dat de hersenen van 27 van de 28 professionele spelers tekenen vertoonden van chronische traumatische encefalopathie, dezelfde neurodegeneratieve aandoening die zo vaak Americanfootballspelers treft.

IJshockeycarrières zijn van de langste in de professionele Amerikaanse sport. De conclusie van de studie luidde: wie twintig jaar of langer hockeyt, heeft bijna 100 procent kans om dement te eindigen.