Kroonjuwelen

Jawel, de play-offs verdwijnen na dit seizoen. De kip met de gouden eieren, die voor veel spanning zorgde en tot de laatste reguliere speeldag wedstrijden op het scherp van de snede opleverde, wordt eind mei geslacht.

Hoe dom dat is zal al heel snel blijken als het nieuwe tv-contract moet worden onderhandeld en iets minder snel, maar niet minder ingrijpend, als in de toekomst de half-afgewerkte producten (voetballers dus) voor veel minder geld worden doorverkocht naar het buitenland.

In het eerste play-offseizoen 2009-’10 was van een positief effect op het sportieve nog niet veel te merken, maar gaandeweg viel het op dat in tegenstelling tot de gangbare competitieformule van iedereen tegen iedereen uit en thuis (de round robin) in de Belgische competitie haast geen wedstrijden meer waren waar het nergens om ging.

Die evolutie zette zich door en de voorbije tien jaar stond de Jupiler Pro League voor hoogst competitief voetbal, met veel fysieke arbeid, veel duels, veel tactiek, een ideale springplank naar de grotere competities. Dat vertaalde zich in transferopbrengsten en tegelijk in Europese successen of ministunts vanwege ook AA Gent en Union maar meestal toch Club Brugge.

Het effect daarvan zal te zien zijn in het seizoen 2027-28 als zowel de Belgische kampioen als de vicekampioen een directe toegang krijgt tot de 36 clubs die in de potten van de Champions League mogen graaien. Een voorspelling: na dat eenmalige succesje gaat het met dat Belgische profvoetbal ongenadig richting de sportieve en financiële dieperik.

Een tijdje geleden verscheen een nogal euforisch ingekleed verhaal over de enorme transferopbrengsten van het Belgische voetbal. We zijn met 274 miljoen euro zelfs de nummer twee van de wereld voor het aan de gang zijnde seizoen 2025-’26. Opmerkelijk dat alleen Frankrijk het met 407 miljoen beter doet dan België en dat een traditioneel opleidingsland als Nederland bijna 100 miljoen minder uit de nettotransferopbrengsten (verkoop min aankoop) haalt.

Omdat momentopnames moeten worden gekaderd in een groter geheel, hierbij wat duiding. Tussen 2015 en 2024 was de Pro League niet de tweede maar toch nog altijd de zesde meest winstgevende competitie inzake transferopbrengsten met in totaal 1,12 miljard euro netto.

Een ander bericht, vorige week, had het over de jaarrekeningen van de Belgische profclubs: 18 van de 28 clubs leden samen een verlies van 70 miljoen euro. Zo stond het er, maar dat klopt niet. Negentien clubs leden een verlies van iets meer dan 80 miljoen. Patro Eisden boekte geen winst maar een verlies van 5 miljoen en verborg die achter een kwijtschelding van schuld.

Als je door de cijfers heen kijkt naar de essentie van de voetbalbusiness, dan zie je dat de operationele verliezen vóór transfers onveranderd donkerrood kleuren. Met andere woorden: het hele Belgische voetbal hangt aan een navelstreng van transferinkomsten, eigenaarskapitaal en overheidssubsidies.

Nu is er de laatste drie mercato’s iets heel bijzonders aan de hand. Waar vroeger geïmporteerde voetballers nog een tijdje in de club bleven om daar wederzijds sportief profijt uit te halen, worden die nu verkocht van het moment dat ze drie ballen goed raken.

Rosen Bozhinov, Kaye Furo, Chemsdine Talbi, Christopher Bonsu Baah, Jan-Carlo Simic, Nilson Angulo, Ezechiel Banzuzi en Hyeon-gyu Oh zijn recent uit België vertrokken voor sommen tussen de 6 en 20 miljoen euro. De meeste van die spelers hadden niet eens een vaste basisplaats bij hun club. Furo had zelfs nog geen minuut met de hoofdmacht van Club gespeeld toen hij voor 10 miljoen al werd verkocht aan Brentford.

Als ook al de beloftevolle jongere spelers van de hand worden gedaan nog voor ze doorbreken is er sprake van een structureel probleem, helemaal als de meesten buitenlanders zijn. België heeft de naam een opleidingsland te zijn. Dat is het niet. In de rangschikking van speelgelegenheid voor spelers die voor het land kunnen uitkomen, staat de Jupiler Pro League pas op de 29ste plaats.

De enige realiteit blijft nog altijd deze: de Belgische eerste klasse importeert en exporteert vooral jonge buitenlanders. Het maakte daarbij verlies ( 730 miljoen euro over de laatste vijf seizoenen) en dat ondanks de 200 miljoen jaarlijkse lastenverlagingen op belastingen en sociale lasten.

Nu ongeveer alle kroonjuwelen, ook die van plastic, van de hand zijn gedaan en er behalve bij Club Brugge straks niks meer te verkopen valt, moeten de clubeigenaars – die vorig seizoen nog eens 200 miljoen euro aan kapitaalsverhogingen deden – zich dringend grote zorgen maken.