Ondermaats

‘Voetbal is de mooiste sport die er bestaat, en de scheidsrechters spelen daar een belangrijke rol in. Want zonder scheidsrechters, geen voetbal. We zijn dan ook blij dat we samen met de Pro League tot een constructieve oplossing zijn gekomen om de arbitrage in ons land verder te professionaliseren.”

Dat zei Manu Leroy vorig jaar in oktober, toen hij nog CEO ad interim was bij de KBVB. Hij was blij en samen met hem heel wat luitjes uit het voetbal dat een scheidsrechterstaking was afgewend met een verhoging van de vergoedingen. Haast zeker dat Leroy dat niet heeft gemeend. Hij komt uit het hockey en weet hoe efficiënt de arbitrage daar verloopt in een bovendien veel complexere sport.

Zonder scheidsrechters, geen voetbal. Scheidsrechters zijn nodig, maar er zijn twee soorten scheidsrechters. Enerzijds heb je de man of vrouw die dat met hart en ziel doet om elk weekend jongens en meisjes, of mannen en vrouwen, hun spelletje plezier te gunnen. Zelf blijven ze zo ook in beweging. Voor de centen moeten ze het niet doen. Dat type ref verdient onze uitdrukkelijke steun en af en toe ook mede- lijden als er weer eens één op de loop moet voor een dolgedraaide cafévoetballer.

Anderzijds heb je de scheidsrechters die om den brode voetbalwedstrijden op het hoogste niveau in goede banen moeten leiden, ter vermijding van burger- oorlogen en zo. Die verdienen te worden beoordeeld volgens de allerstrengste criteria.

Het is al eens uitgerekend hoeveel ze daarmee kunnen verdienen. In een goede maand is dat in de Jupiler Pro League in combinatie met wat internationaal werk tot 10.000 euro. Als ze het een beetje slim aanpakken, blijft daar de helft van over. Wie zoveel geld wil verdienen door het terechtwijzen van anderen, moet aan de strengste voorwaarden voldoen.

Zaterdagavond waren alvast Bram Van Driessche en Nathan Verboomen, twee van de zes Belgische internationale scheidsrechters, ondermaats. Van Driessche omdat hij het reglement niet kent en er zijn eigen draai aan gaf, om welke zinsverbijstering dan ook. Verboomen omdat hij zijn vooringenomenheid en donker dictatoriaal kantje eens te meer moeilijk kon verbergen.

De strafschopfase na de rust in KV Mechelen-Club Brugge kon niet duidelijker. Jorne Spileers van Club springt met armen open in de baan van de bal en die komt tegen zijn arm. Een stomme penalty, een aangeschoten hands, helemaal juist dat zoiets nooit strafschop zou mogen zijn, maar de reglementen zijn duidelijk. Armen weg van het lichaam en bal tegen de armen, dat is gelijk aan strafschop.

Wat gaf Van Driessche als uitleg? “Spileers was niet aan het kijken en had de bal niet zien aankomen.” Dat kan je toch niet menen als scheidsrechter: eigenzinnig de intentie in overweging nemen terwijl dat element van beoordeling juist niet tot de criteria behoort?

Van Driessche wordt niet alleen betaald als semi- profscheidsrechter, en per wedstrijd, hij is ook nog eens – als Wikipedia actueel is ten minste – account manager bij een internationaal chemiebedrijf.

Zou het toch kunnen dat Engels een beetje lastig is voor hem? Kunnen ze in dat geval bij de bond niet iemand vinden om voor hem de clarifications bij de handsregel te vertalen? Zo staat het er. “By having their hand/arm in such an unnatural position, the player takes a risk of their hand/arm being hit by the ball and being penalised.” En ook nog “even if accidental”.

Oké, genoeg over Bram Van Driessche. Iedereen kan een slechte dag hebben. Nathan Verboomen lijkt dan weer meer slechte dagen dan goede te hebben. Wat die uitvrat zaterdagavond bij Gent was gemener en hij verborg niet eens dat hij de thuisploeg extra streng wilde aanpakken. Van bij de eerste keer dat een speler zijn ontgoocheling liet merken omdat hij geen corner kreeg, liet hij al een gele kaart wapperen, heel goed beseffend dat hij daarmee die speler – een verdediger – meteen voor de rest van de wedstrijd bezwaarde.

Het leek heel erg op de Verboomen van die wedstrijd eind vorig seizoen bij Cercle Brugge waar hij ook met gele kaarten zwaaide en de immer correcte Hannes Van der Bruggen uitschold voor dwaas.

Hein Vanhaezebrouck omschreef Verboomen in 2022 treffend met: ‘geen vertrouwen, geen kwaliteit en geen persoonlijkheid’. Vanhaezebrouck is nu geen trainer van Gent meer, maar analist en zat zaterdagavond hoog en droog op de vijfde verdieping naast Niko Lainé commentaar te geven. Beetje raar, na al die jaren Gent, maar goed, je gunt iedereen zijn boterhambeleg. Straks wel even terugluisteren wat Hein over Verboomen te zeggen had.

Monsterverbond

Dinsdag krijgt Saudi-Arabië de wereldbeker voetbal van 2034. ‘Krijgen’ mag u heel letterlijk opvatten. Zoals in: gegeven, in een geschenkverpakking, en dat na een staaltje van nooit geziene bestuurlijke handigheid.

Het begon met een primeur. De FIFA had al eerder besloten om in 2030 de wereldbeker toe te wijzen aan Spanje, Marokko en Portugal, maar voegde daaraan toe dat het in de prilste fase van het toernooi zelf een aantal wedstrijden in Zuid-Amerika zou organiseren.

Officieel omdat honderd jaar eerder het eerste WK op dat continent was georganiseerd. De echte reden werd duidelijk toen kort daarna de oekaze kwam dat als gevolg van het WK 2030 op die drie continenten, en het WK 2026 in Noord-Amerika, alleen de twee resterende continenten mochten bieden op het WK van 2034. Bleven over: Oceanië en Azië.

De tweede move dan. In de herfst van 2023 kregen kandidaat-landen plots te horen dat ze amper 25 dagen hadden om een dossier in te dienen. In Riyadh trokken ze ogenblikkelijk een lade open en toverden daaruit een dossier voor vijftien stadions (elf nieuw te bouwen) in vijf steden in Saudi-Arabië.

In Oceanië, waar Australië en Nieuw-Zeeland gesprekken waren begonnen, voelden ze zich langs links en rechts gepakt in snelheid. FIFA-voorzitter Gianni Infantino had de wereldbeker vanaf 2030 uitgebreid naar 48 deelnemende landen, wat extra stadions noodzaakte. Die konden Australië en Nieuw-Zeeland niet op 25 dagen verzinnen en ze trokken zich terug. Bleef over: Saudi-Arabië.

De geopolitiek van het wereldvoetbal is een kluwen van vreemde beslissingen en corruptie, en als gevolg daarvan dieptepunten, maar aanstaande dinsdag komt de FIFA toch wel heel dicht bij de bodem. Als ze daar al niet zit, want wie dacht dat we met de toewijzing van de wereldbekers van 2018 en 2022 aan Rusland en Qatar het toppunt van opportunisme hadden gezien; het geschenk van het wereldvoetbal aan Saudi-Arabië trekt het nog wat meer op flessen.

Dat hoeft ook niet te verwonderen. Voetbal is het meest amorele en immorele ecosysteem in de wereldsport. Enerzijds speelt hier de geopolitieke context van een regio (de olie- en gasstaten van de Arabische Golf) die zich wil afzetten tegen de rest van de wereld. Tegelijk is men binnen die regio zelf een onderlinge strijd om de heerschappij in de sport aangegaan. Anderzijds is het voetbal de speelbal van het hyperkapitalisme, met staatsfondsen dieper dan de diepste oceaan. Ten slotte zijn er de voetbalinstanties die de geopolitieke en financiële krachten niet kunnen maar vooral niet willen intomen.

Er is die ene foto van de openingswedstrijd van het WK in Qatar, die in 2022 al stof deed opwaaien en nu nog meer. Links zit de sportpaus, IOC-voorzitter Thomas Bach, met naast hem de Qatarese koninklijke familie Al-Thani, sjeik Khalifa bin Hamad en sjeik Tamim bin Hamad. Rechts van hen zitten nog twee mannen, een kale ligt dubbelgeplooid van het lachen en rechts van hem zit de man die hem aan het lachen heeft gebracht.

Niet zeker waar het toen allemaal over ging in het monsterverbond van FIFA-baas Infantino en de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. Ongetwijfeld onder meer over hoe Saudi-Arabië ook zo’n voetbalfeest wilde, want wat Qatar en die andere Golfstaatjes hebben, dat wil het grote Saudi-Arabië ook. Ongetwijfeld ook over wat dat grote rijke olieland zou kunnen betekenen voor Infantino en zijn ambitie om aan de macht te blijven en in één moeite de rijkere Europese UEFA en dat ook al rijkere Internationaal Olympisch Comité dwars te zitten.

Nu al is sprake dat de wereldbeker voetbal van 2034 in de winter zou plaatsvinden parallel met de Olympische Winterspelen, die in 1994 twee jaar zijn verschoven precies om de wereldbeker de wind uit de zeilen te nemen.

De sportieve ambities van Saudi-Arabië kwamen te laat om in het Europese clubvoetbal nog een rol van betekenis te kunnen spelen. Pas met het aantreden van MBS in 2017 als kroonprins en later in 2022 als eerste minister en heerser kwam sport bovenaan op de agenda te staan. Vervolgens moest het snel gaan en het ging ook snel. En het zal nog sneller gaan en niemand zal hem stoppen.

Dat Bin Salman in het originele CIA-rapport ondubbelzinnig de opdrachtgever van de moord op de Saudische journalist Jamal Khashoggi (Istanbul 2018) wordt genoemd, dat in zijn land elke vorm van vrije meningsuiting meteen de kop wordt ingedrukt, dat bij de bouw van de stadions en vooral van het megaproject Neom dagelijks dode migrantenarbeiders vallen, dat doet allemaal niet ter zake voor de FIFA. Geen betere plek dan een flinke dictatuur om een succesvol toernooi te organiseren.

Rwanda 2025

Sportcompetities die nieuwe markten aanboren, de eerste poging daartoe dateert van een goeie dertig jaar geleden en was ook de succesvolste. Althans, zo staat het toch in de handboeken beschreven als ze het over de Amerikaanse basketbalcompetitie NBA hebben en haar expansie in 1992 naar Europa en de wijde wereld via het eerste en enige echte Dream Team.

In de praktijk valt dat mee – of tegen, zo u wilt -, dat ‘succesvol’. De laatste keer dat de NBA inzage gaf in de overzeese rechten ging het om 400 miljoen euro per jaar, waarvan driekwart uit China kwam. Zevenenzestig contracten met kleinere markten, vooral in Europa, brachten ocharme 75 miljoen op. Ter vergelijking: de Premier League verkoopt haar voetbalcompetitie buiten Groot-Brittannië voor 2,2 miljard. Dat is nog eens een expansie.

Op een totaal andere schaal heb je de amechtige pogingen van het veldrijden om internationaal door te breken. Gisteren zat dat circus met de wereldbeker in Dublin godbetert. Waren aanwezig: haast iedereen die tot nog toe het veldritseizoen heeft gekleurd in Vlaanderen en wijde omstreken. Waren afwezig: de drie tenoren van het veldrijden die niet langer veldrijden, of toch niet als hoofdbekommernis. Ook afwezig: publiek.

Je zult geen andere sport vinden die denkt dat ze een nieuwe markt kan aanboren zonder inzet van de grootste publiekstrekkers op een plek waar ze geen hol geven om je sport. Wielrennen wil nog altijd niet beseffen dat het een regionale sport is met een soms grote fanbase in de eigen schoot en een bijzonder kleine, fanatieke fanbase in een aantal andere landen. Dat zal nooit veranderen en dat hoeft ook niet. Wielrennen is voor West-Europa wat American football is voor de VS: regionaal amusement.

Toegegeven, die laatste vergelijking is zwaar bij de haren getrokken. Hoewel niet bekend wat veldrijden economisch betekent, komt het wellicht niet in de buurt van de 20 miljard dollar die de 32 NFL-teams vorig jaar hebben omgezet. Als het vijfduizend keer minder is, 4 miljoen dus, zal het al mooi zijn. Het verhaal van de NFL kan wel een les betekenen: zorg vooral dat je groot bent, blijft en nog groter wordt in je thuismarkt.

Wielrennen heeft een patent op misplaatst sportief expansionisme. Volgend jaar willen de UCI en enkele postkoloniale goudzoekers naar Rwanda om daar een WK te organiseren. Je vraagt je af: waarom Kigali, waarom Rwanda?

De website van de organisatie heeft op die vraag een antwoord verzonnen: omdat de fiets een populair vervoermiddel is in Rwanda. Dat is een extreem belachelijke reden. De fiets is belangrijk in heel Afrika en dat heeft niets met liefde voor de fiets te maken, maar alles met de armoede en de fiets als vervoermiddel bij uitstek van de armen.

Die keren dat ik in donker Afrika was (Burkina Faso, Kenia, Congo) vervloekten onze Afrikaanse chauffeurs alle fietsers en reden hen zelfs van de weg met de melding dat fietsers geen wegentaks betaalden en bijgevolg op het asfalt niks te zoeken hadden. (Idem in het blanke Texas overigens.)

Er staat ook bij dat wielrennen populair is in dat land. Kan best, maar hier is sprake van een wereldkampioenschap en wie een Rwandese wielrenner kan opnoemen, mag nu opstaan. Eén Eritreeër kennen we, hij heet Biniam Girmay. Voor zover bekend is nooit overwogen om met het wielercircus naar Asmara te trekken. Neen, Kigali, daar moet het volgend jaar gebeuren.

Enkele bonden hebben nu al laten weten dat ze hun selecties zullen beperken tot het hoogst nodige. Het zijn niet van de minste. Denemarken, altijd al een kaper van medailles in de jongeren- en beloftecategorie, komt alleen met profs. België heeft ook laten weten dat het zal snijden in zijn selecties en in de omkadering.

Beide bonden klagen de dure trip en vooral het erg dure logies aan. Daarop kwam een reactie, niet van de Rwandese wielerbond Ferwacy, ook niet van de wereldwielerbond UCI, maar van Christophe Impens of all people, van Golazo of all businesses. Dat we als Europeanen niet moeten klagen dat we een keertje naar Afrika moeten. Want dat die arme Afrikanen (vier in de WorldTour in 2024, allemaal in dienst bij Europese ploegen en de meeste wonend in Europa) altijd weer de omgekeerde trip naar Europa moeten maken. En dat prijsstijgingen nu eenmaal bestaan en volgens Impens heet dat economie.

Hotelkamers die plots tien keer meer kosten is geen economie maar afzetterij. Helemaal als je weet dat Golazo (onder meer met dochterbedrijf en hospitalitypoot Gracias) als partner samen met de ASO en de lokale machthebbers in een postkoloniaal monsterverbond mee de koek verdelen.

(Enkele dagen later raakte bekend dat de nieuwe overzeese rechten voor de EPL 2,6 miljard euro per jaar gaan bedragen vanaf volgend seizoen.)

Transferinfuus

Club Brugge staat 22ste op 36 in de rangschikking voor de Champions League. Zoals bekend is dit een ander opzet van competitie. Elke ploeg speelt acht wedstrijden (vier uit en vier thuis) tegen sterke en minder sterke tegenstanders.

Met nog drie wedstrijden te gaan zal Club haast zeker de top acht niet halen. Die geeft rechtstreeks toegang tot de achtste finales, de round of sixteen die de kassa voor elf extra miljoenen laat rinkelen. Een plaats bij de 9 tot en met 24 geeft dan weer het recht op een barragewedstrijd tegen een hoger gerangschikte ploeg in een tussenfase, de knock-out. Die brengt bij verlies maar één extra miljoentje op, maar als je daar wint, zit je in die round of sixteen.

Die plek bij de eerste 24 wordt ook nog lastig omdat achter Club een paar ploegen staan die als het er echt op aankomt onder de motorkap wat meer pk’s hebben, zoals Real Madrid (nu op 24), PSG (25), Shakhtar Donetsk (26) en VfB Stuttgart (27).

Club Brugge verdient door te gaan. Oké, ze hebben twee knoerten van geschenken gekregen van Aston Villa (Comedy Capers-handsbal) en van Celtic Glasgow (Comedy Capers-owngoal), maar in beide wedstrijden hadden ze het betere van het spel en de betere kansen.

Wellicht is dit Club Brugge, Europese jaargang 2024-2025, het beste Europese Club Brugge van deze eeuw. De onbevangenheid waarmee ze in Celtic Park op de helft van de Schotten gingen voetballen maar evengoed verstandig terugplooiden om dan weer met hoge druk uit te pakken, dat charmeerde, dat moeten ze in Europa hebben opgemerkt. Nicky Hayen, als zijn Brugse verhaal ooit ophoudt, zit voor de komende jaren goed als trainer, is het niet in Europa zoals sommige van zijn voorgangers bij Club dan wel in België.

In geen enkele Champions League-wedstrijd lag Club tot op vandaag onder. Zelfs tegen Borussia Dortmund thuis (0-3) en AC Milan uit (3-1) had Club kansen om de wedstrijd vroegtijdig in een gunstige plooi te leggen.

Minder gunstig voor Club is het programma en dan vooral de kalender. Twee van de drie nog te spelen wedstrijden staan gepland voor eind januari en zoals bekend is dat de maand van de wintermercato. Goed mogelijk, zelfs heel waarschijnlijk, dat Club in die maand een aantal van zijn betere spelers zal zien vertrekken.

In het verleden kon FCB als enige Belgische ploeg altijd beletten dat de betere spelers halfweg de competitie hun biezen pakten. Januari 2025 wordt de meest onzekere mercato ooit. De spelregels zijn compleet nieuw en niemand kan inschatten hoe het spel in de toekomst zal worden gespeeld. Wel duidelijk is dat de macht om een transfer te forceren nu geheel bij de spelers en hun makelaars ligt.

Deze week vertrok een brief vanuit Bogotá, woonplaats van Jorge Iván Palacio, voorzitter van FIFA’s disciplinaire comité. Het is ronduit verbazingwekkend en ook wel een beetje journalistiek belachelijk dat die brief die woensdag in een Belga-bericht op de redacties belandde niet eens werd opgepikt door de sportmedia in dit land.

Palacio verkondigt daarin de ‘tijdelijke’ opschorting van alle disciplinaire maatregelen tegen spelers en ontvangende clubs die zonder akkoord van de vertrekkende club een transfer afdwingen. Die maatregel is allesbehalve tijdelijk, maar wel het eerste concrete gevolg van het arrest-Diarra waarbij een speler (Lassana Diarra) in het gelijk werd gesteld en het Europese Hof in één moeite brandhout maakte van de FIFA-transferregels.

Club Brugge staat voor een dilemma. Moet het nu te allen prijze zijn jonge talenten proberen te binden met een verbeterd contract en een hoge opzegvergoeding? Of moet het juist die spelers nog snel naar de uitgang begeleiden richting de meest biedende?

Club Brugge en alle andere Belgische ploegen met beloftevolle jonge spelers in hun kernen herzien best hun balansen. Zoals het vaststaat dat Seys, Tzolis, De Cuyper, Onyedika, Talbi en Jashari eerder vroeg dan laat een mooie aanbieding niet zullen kunnen weigeren, zo staat het vast dat Club in 2025 voor die spelers maar een fractie van het bedrag zal krijgen waarop het had gerekend. En in 2026 nog minder, en in 2027…

Het Belgische voetbal was de voorbije tien jaar wereldwijd de zesde nettoverkoper (na Portugal, de Engelse Championship, Nederland, Brazilië en Argentinië) van voetbaltalent en dat leverde de Belgische clubs sinds 2015 1,4 miljard euro op. Het wordt peentjes zweten om van dat transferinfuus af te geraken, en niet alleen voor Club. Wie verder kijkt dan de voetbalneus lang is kan alleen maar blij zijn dat aan die kamelenhandel met mensen eindelijk een einde komt.

Volksgericht 

Nog maar twee voetbalcoaches ontslagen. Zo stond het vorige week op een sportpagina ergens in een krant. En een dag later werd de derde ontslagen, Óscar García bij OH Leuven.

Volgens de gespecialiseerde pers is er een grote kans dat de vierde kop deze week rolt. De in extremis verloren wedstrijd tegen Israël op die mistige herfstavond in dat lege stadion in Boedapest in die onzinnige Nations League heeft die gespecialiseerde pers en hun analisten doen besluiten dat de maat vol is: bondscoach Domenico Tedesco moet weg, en beter snel.

De dynamiek achter het ontslag van een clubtrainer is redelijk duidelijk, maar daarom niet eenduidig. Altijd spelen wel de resultaten op de achtergrond. Altijd zullen ook de kleedkamer, of althans de cruciale figuren in die kleedkamer, het laatste woord hebben in die beslissing.

Bij een bondscoach ligt dat enigszins anders. Uiteraard blijven resultaten vooropstaan, en de sfeer in de selectie blijft belangrijk, maar een bondscoach wordt zelden puur op die twee aspecten van zijn functioneren beoordeeld. De brede publieke opinie is evenzeer belangrijk want die is verantwoordelijk voor de begeestering rond de nationale ploeg. Begeestering bepaalt of publiek en sponsors mee aan boord willen en hopelijk gaandeweg steeds enthousiaster worden.

Daarom hebben minstens drie media na de wedstrijd tegen Israël niet zelf flagrant geroepen om het ontslag van de bondscoach, maar lieten ze dat over aan een poll. Dat is pervers. Een bevraging op een site over een persoon en of die mag aanblijven of niet is niks anders dan de 21ste-eeuwse schandpaal.

Succes verzekerd en dus was de uitkomst dat meer dan 90 procent de bondscoach weg wil. Die 90 procent wordt dan voorgesteld als een representatief staal van de bevolking, maar dat is het natuurlijk niet. Het gemiddelde IQ en EQ van voetbalsupporters is zo al niet bijster hoog, en dat van de zogeheten respondenten die sites afschuimen om gretig te klikken op dat soort vragen ligt ongetwijfeld nog lager.

Niemand met een beetje beschaving in de genen zal het in zijn hoofd halen om bij de vraag ‘moet Tedesco weg?’ op neen te klikken. Ook niet op ja overigens, want het antwoord op die vraag kan nooit van een volksgericht komen.

Het kan best dat Tedesco niet langer de juiste man op de juiste plaats is. Het kan ook dat hij zijn selectie niet helemaal meer in de hand heeft. Zoals de baasjes soms alle kanten opliepen – als ze tenminste opdaagden en konden of wilden lopen – behoort dat tot de mogelijkheden.

Ik weet het niet en ik denk in alle eerlijkheid dat ook de gespecialiseerde voetbaljournalisten en gespecialiseerde analisten het niet weten. Juist omdat ze gespecialiseerd zijn in een sport als voetbal, die wekelijks trainers in de gele/bruine/grijze zak aan de deur zet, denken ze dat ontslag nu ook weer de oplossing is.

Als de raad van bestuur straks beslist over het lot van Tedesco zou het hen sieren als ze een grondige analyse maken van wat hem verweten wordt en wat hem echt te verwijten valt.

Neem nu de klacht dat hij spelers toestaat om à la carte wedstrijden met de nationale ploeg eruit te pikken, in functie van hun conditionele staat. Toen hij dat de eerste keer niet toestond (herinner u Thibaut Courtois) kreeg hij eerst lof en nadien na een mindere wedstrijd het verwijt dat hij met zijn grote trainersego voor de beste doelman ter wereld geen uitzondering kon maken. Nu hij daarvan heeft geleerd en om een goede reden (en niet om een gril) voor een andere topper wel een oogje dichtknijpt, is het ook niet goed.

Neen, de resultaten waren in 2024 niet wat men ervan had verwacht. Te snel naar huis op het Europese kampioenschap (achtste finale eruit tegen Frankrijk na slecht voetbal in de poules) en derde na Frankrijk en Italië in een zware groep van de Nations League. Die Nations League, daarvan werd met instemming van de inmiddels bedankte technische directie beslist dat die zou dienen om te experimenteren en door te selecteren.

Dat de sfeer rond de nationale ploeg niet meer dezelfde is, dat het allemaal wat minder luxe is dan onder het vorige bewind, dat de spelers dat voelen, dat klopt ook. Maar kun je dat de bondscoach verwijten?

Een groep die door een te late verjonging zoekend is naar evenwicht voor haar tegenstrijdige belangen, het management dat hem aanstelde verdwenen, een bond die moet besparen waardoor de vijfsterrenomkadering deels verdween en – ook dat nog – sportieve pech, zo is Tedesco ongemerkt in een perfecte storm terechtgekomen. Het zou de raad van bestuur sieren als ze daar doorheen kijken.

City-soap, afl. 538

Apivotal day. Dat was het gisteren, volgens Engelse media: een cruciale dag, in casu hier in het Engels voetbal en bij uitbreiding in het wereldvoetbal.

Er stond niks over bij ons in de kranten, maar dat moet u niet verbazen. Wel dat we de tegenstanders van de Rode Duivels gisteren gingen kennen in die onzincompetitie Nations League die misschien de kop zal kosten van de jonge Belgische bondscoach.

Ook op de één van de sport en meer terecht dan die loting (het werd Oekraïne), de vaststelling dat de live-uitzendrechten voor de Jupiler Pro League minder dreigen op te brengen dan gehoopt. Dat is hier al een tijdje geleden geschreven en zo moeilijk was die voorspelling ook niet.

Als je vaststelt dat in de kleinere competities van de G5 de rechten al onder druk staan en zelfs dalen, dan kan je er vanop aan dat die ook niet zullen stijgen voor een kleinere achterafcompetitie die een nooit geziene talent drain heeft ondergaan.

Terug naar gisteren in Engeland. De twintig Premier League- teams zijn in een besloten vergadering samen gaan zitten om te discussiëren en uiteindelijk te stemmen over een verstrenging van de zogeheten APT-regel.

APT staat voor associated party transaction, een transactie met een aanverwante partij. Bedoeld wordt: geld dat komt van een aan de club verwante bron, meestal een sponsor of een bedrijf uit de entourage van de eigenaar(s).

Die APT-regels zijn specifiek voor het Engels voetbal, maar het principe dat financiële injecties in voetbalteams hun marktwaarde niet mogen overstijgen, is ook aanvaard door de UEFA in zijn zogeheten finan- cial sustainability regulations.

Om het op België te betrekken: Sam Baro bij Gent heeft ongetwijfeld betaald om de Ghelamco Arena om te dopen in de Planet Group Arena, maar dat mag geen bedrag zijn dat de marktwaarde van stadion naming in België overtreft. Stel: Baro heeft die waarde op 20 miljoen geschat en dat bedrag op de rekening van AA Gent gestort. De licentiecommissie had dat kunnen tegenhouden. Voor alle duidelijkheid: in Gent was/is dat niet aan de hand; bij andere clubs in andere centrumsteden of voorsteden van centrumsteden is dat iets minder duidelijk.

In Engeland draait alles rond de vraag of de Premier League die overdreven sponsorbedragen voor stadions en voor gewone sponsoring wel mag toetsen op hun marktconformiteit. Met andere woorden en om het wat concreet te houden: het fikse bedrag dat Etihad betaalt aan Manchester City voor de naamrechten van het stadion en als shirtsponsor, is dat sponsoring of zijn dat ook verdoken financiële injecties?

Wat zich gisteren op ‘pivotal Friday’ afspeelde, is aflevering 538 en maar één episode in een veel grotere en langlopende soap: hoe Manchester City met geld van Abu Dhabi zich in geen tijd een plek in de wereldtop van het voetbal wist te verwerven en de pogingen van eerst UEFA (mislukt) en nu de Premier League om City daarvoor te straffen.

Als u nu nog niet heeft afgehaakt, dan interesseert dit onderwerp u min of meer, en zal u wellicht al hebben gehoord van de 115 inbreuken die City heeft gepleegd op de financiële regels van de Premier League. De uitspraak in die zaak is voor begin volgend jaar, voor de seizoensfinale van de soap die nu al meer dan vijf jaar loopt. De APT-vergadering van gisteren staat daar los van. Het is die ene spannende aflevering waarin enkele hoofdrolspelers kleur bekennen.

Man City is tegen de APT-regels. Ze vinden dat sponsoring elk bedrag mag zijn wat de zot denkt dat het waard is. Zij krijgen de steun van Aston Villa. Dat is in handen van de rijkste Egyptenaar, Nassef Sawiris, en die vindt de juridische strijd van de Premier League kostenverslindend. Lees: ik wil ook weleens wat meer van mijn imperium van 9 miljard injecteren in mijn cluppie.

Nog op de hand van Man City: Newcastle, dat in handen is van het nationaal investeringsfonds van Saudi-Arabië en ook maar wat graag meer geld in de club wil pompen om naast Abu Dhabi aan de top van de voedselketen te staan. Die drie clubs met niet toevallig steenrijke eigenaars uit het Midden-Oosten die gewend zijn altijd hun zin te krijgen, worden haast zeker gesteund door Everton en Nottingham Forest. Die clubs kregen door die regel eerder al puntenaftrek door hun strot geduwd.

Dat maakt vijf en er zijn zeven neen-stemmers nodig om de zaak te doen kantelen. Blijven over en niet duidelijk wat zij zullen beslissen: Chelsea, in handen van Amerikanen, en Wolverhampton, in handen van Chinezen. De keuze is simpel en zal voor een deel bepalen waar we met het Europees voetbal naartoe gaan: gaan we voor het rauwe kapitalisme of is een beetje financiële regulering op zijn plaats?

(Uiteindelijk heeft de rede het gehaald en City kreeg ongelijk. Slechts vier ploegen waren tegen de strenge APT-regels.)

‘Boksen’

Als het kwaakt als een eend, waggelt als een eend, lijkt op een eend, dan heb je met een eend te maken hebt. Dat is een waarheid als een koe voor heel veel in het leven, maar niet voor boksen, zo is in de nacht van vrijdag op zaterdag nog maar eens bewezen.

Eerst en vooral, boksen is een aanfluiting van wat sport zou moeten zijn. Een sportieve strijd tussen twee mensen of teams of tegen tijd met respect voor de tegenstander, kan er niet in bestaan dat je hem knock-out tegen het canvas of bloedend door de touwen wil meppen.

Of ‘haar’ bloedend door de touwen wil meppen, want voor we het over de sportieve aanfluiting van de eeuw hebben, moeten we het misschien eerst even over de kamp tussen Katie Taylor en Amanda Serrano. U hoeft niet de hele kamp op Netflix terug te kijken, zoek gewoon op Taylor Serrano op het internet, klik op afbeeldingen en u zal het resultaat zien.

Een slachtpartij, dat is het geweest, geen andere woorden voor. Volgens kenners de beste kamp van de avond, maar nogmaals, als sport erin bestaat dat na de wedstrijd uit een onbekend aantal gaten in je lijf bloed gutst, sorry, neen.

De vrouwen hebben gebokst, dat moet je hen nageven en wie van bloedvergietend spektakel houdt, zal hebben genoten. De commentator op Netflix vond het Ali-Frazier-niveau. Het is te hopen dat beide dames alvast gezonder ouder worden dan Ali, die er al op zijn 54ste niet meer in slaagde om een hand te geven of twee zinnen na elkaar uit te spreken.

Ook Taylor-Serrano was een sportieve aanfluiting, maar dan vanwege het resultaat. Katie Taylor had uitgesloten moeten worden of minstens zwaarder bestraft voor kopstoten in de vierde en achtste ronde. Die eerste bezorgde Serrano meteen een Grand Canyon boven haar rechteroog.

Elke ronde werd die dichtgeplakt, maar Taylor zorgde er natuurlijk meteen voor dat die weer openging. Het bloed dat daardoor in Serrano’s oog terechtkwam, hinderde haar uitermate.

Los daarvan landde Serrano 324 slagen en Taylor 217. De uitslag? Unanieme jury vóór Taylor. Boksen is een door en door zieke, corrupte sport.

De ‘kamp’ tussen Jake Paul en Mike Tyson was daar ondanks een heel ander scenario ook een mooi voorbeeld van. Hoe kan je nu een 58-jarige ex-bokser in de ring zetten tegen een 27-jarige getrainde atleet? Hoe kan je een ex-sporter die ooit de beste van de wereld was maar daarna langs verschillende medische afgronden passeerde en die op een haar na miste, met een gerust gemoed in zo’n gevecht jagen, ook al brengt hem dat 20 miljoen dollar op?

Dat kan alleen als je zeker weet dat er geen ongelukken van komen. Zo echt als Taylor tegen Serrano was, zo fake was Tyson tegen Paul. Let wel, de eerste twee ronden zag het er nog een beetje echt uit. Toen zag je ook dat de jonge Tyson in twee minuten deze Jake Paul zo door de molen zou hebben gedraaid dat hij nooit nog in de buurt van een boksring had durven komen. Daarna werd het een komisch schijntoneel. Paul kreeg de fysieke bovenhand op Tyson, die zichzelf (naar verluidt) had klaargestoomd met anabole steroïden, maar daarbij was vergeten zijn uithouding te trainen, voor zover dat ook mogelijk was met die – ook dat nog – slechte knie en lage rugpijn.

Het mochten dan maar acht ronden van twee minuten zijn en geen twaalf of vijftien van drie minuten, boksen blijft een enorme fysieke totaalinspanning die alleen de allergrootste atleten tot een goed einde kunnen brengen. Dat einde was een sof: de langere, jongere Paul hield de kleinere, oudere Tyson makkelijk af, sloeg zelf af en toe eens, en won zodoende op punten. Halfweg was al gemorrel te horen, de laatste twee ronden werd dat boegeroep.

Neen, Jake Paul verdiende 40 miljoen dollar, maar heeft geen te beste beurt gemaakt. Vooral het boksen was de grote verliezer. Als de Amerikaanse boksscene met deze gearrangeerde kampen wilde tonen dat grote boksspektakels niet alleen in Saudi-Arabië plaatsvinden, is ze daar grandioos in mislukt. Dit was World Wrestling (catch) met vuisten.

Als boksen wilde bewijzen aan de wijde wereld dat het een topsport is die – onder welke vorm ook – op de Spelen van Los Angeles thuishoort, is het daar zeker grandioos in mislukt.

Volgend jaar beslist het Internationaal Olympisch Comité of boksen op het olympisch programma blijft. Olympisch boksen heeft op het eerste gezicht niks, maar bij nader inzien alles te maken met profboksen. Het is de wieg waarin de meeste profboksers ooit hebben gelegen.

Van een dilemma gesproken: neem boksen zijn olympische status af en de sport verdwijnt op termijn. Een goede zaak? Niet echt, want dan wordt dat vreselijke MMA de norm.

Totaalrenovatie

Neen, we moeten ons geen overdreven zorgen maken over de Rode Duivels, ook niet na de zwakke eerste helft van donderdagavond tegen Italië. Net zoals euforie niet op zijn plaats was geweest als ze pakweg met 3-0 hadden gewonnen.

België was niet op zijn sterkst en het resultaat van deze campagne zegt niks over het intrinsieke niveau dat de Belgische nationale selectie zou moeten kunnen halen op een groot toernooi. Met de nadruk op ‘zou moeten kunnen halen’, want in dat bedje zijn we natuurlijk wel ziek: boven onszelf uitstijgen op grote toernooien is geen Belgisch specialisme, en dat is zeer zacht uitgedrukt.

Even het geheugen opfrissen? Op de wereldbeker van Qatar in 2022 eruit na de eerste ronde en met de losersvlucht vol schaamrood op de wangen naar huis. Op het EK afgelopen zomer met de hakken over de sloot tweede geworden in de zwakste van alle groepen en dan uitgekomen tegen Frankrijk in de achtste finale − sinds 2018 weten we hoe die wedstrijden aflopen.

Overigens stonden de Rode Duivels op dat WK 2018 ook dichter bij een sof dan bij dat succesje, die derde plek die achteraf werd gevierd alsof wel twee wereldtitels werden behaald. Wat de acteurs van toen er ook over vertellen, die achtste finale tegen Japan (0-2 achter en dan de aansluitingstreffer cadeau van de Japanese doelman) win je nooit meer en die tegen Brazilië verdiende je niet te winnen.

Maar goed, we zijn nu 2024. Deze wedstrijd en die laatste van aanstaande zondag in Boedapest tegen Israël kaderen in een onding dat de Nations League heet. Dat is een toernooi zonder bestaansrecht dat moet dienen om de kas van de UEFA nog meer te vullen en de jaren met en zonder Europees kampioenschap budgettair gelijk te trekken.

Niet veel mensen die dat weten, u nu wel met dank aan deze column, maar de Europese UEFA en niet de wereldvoetbalbond FIFA is de rijkste sportbond ter wereld. De UEFA piekt naar 6 miljard euro omzet in EK-jaren en haalt in andere jaren minstens nog 4 miljard. De FIFA piekt ook bij worldcups, maar die brengen niet zoveel op als een Euro-toernooi, én de bond heeft moeite om in de andere jaren 1 miljard te halen.

In dat circus van opbod tussen twee bonden en met zware verplichtingen in soms drie tot wel vier andere competities voor de echte werkgever, de club, moeten voetballers meedraaien. Wat niet helpt, is de druk van de media telkens als een nationale selectie zich presenteert, ook al is het voor een achteraftoernooitje.

Dat is in België niet anders. Omdat er dezer dagen niks anders te doen is in onze kleine fijne sportwereld dan rondjes draaien op een fiets in Gent en rondjes draaien op een fiets in de modder hebben de populaire kranten de grootste moeite om hun sportkaternen te vullen.

Gevolg: dubbele pagina’s na dubbele pagina’s worden gevuld met voorspellingen vooraf, analyses achteraf en − het allerergste − een puntenrapport met beoordeling voor de spelers. Een 4 geven voor een tiener en voor heel Vlaanderen afdrukken dat hij er niks van bakte en naast de bal schopte, nog een geluk dat de kinderrechtencommissaris geen sport leest of ze stond op haar achterste poten.

Tijd dus om die hele Nations League misschien op de echte sportieve waarde in te schatten en die is niet bijster groot. Bovendien was het kalf toch al verdronken. De sportieve prestaties hoeven niet te worden beoordeeld. De niet al te beste wedstrijd van donderdag tegen Italië is geen maatstaf voor wat moet komen.

Volgende afspraak is het kwalificatietoernooi voor de wereldbeker van 2026 in de VS, Mexico en Canada. Dat begint in maart 2025 en eindigt in november. Die wereldbeker wordt met 48 landen gespeeld, waarvan 16 uit Europa. Wie in november nog niet zeker is, krijgt nog een kans in maart van 2026.

De tegenstanders voor die kwalificatie zijn pas gekend op 13 december bij de loting. Met de status die de Duivels nu nog hebben (nummer zes op de wereldranglijst) zijn ze haast zeker van een haalbare poule. Na 13 december wordt het duimen voor genoeg fitte spelers.

Na 13 december begint het echte werk: een ploeg op de been brengen die in geen tijd die kwalificatie afdwingt en dan rustig naar dat WK kan toeleven. De grote vraagtekens blijven dezelfde: Kevin De Bruyne, Romelu Lukaku en de verdediging.

Kan de ene gezond blijven tot en met zo’n groot toernooi, wordt de andere nog ooit de oude en zullen we tegen die tijd, 11 juni 2026, een achterste lijn hebben zoals vroeger, met ballen aan het lijf?

Of is het tijd voor de totaalrenovatie: weg met de millennials van die gouden generatie die nooit goud won, laat gen Z met al haar praatjes het maar eens tonen?

Gajes

Misschien moeten we het nog eens hebben over de rellen van donderdagavond in Amsterdam en meer nog over de berichtgeving en de reacties. Voor wie het niet heeft meegekregen: Israëlische fans van Maccabi Tel Aviv gingen op de vuist met Amsterdammers die hen aanvielen, hoofdzakelijk jonge moslims.

Een aantal Israëliërs belandde in de grachten en/of moest Free Palestine roepen vooraleer ze een beetje met rust werden gelaten. Gevolg: vijf voetbalfans hadden verzorging nodig maar konden al snel de kliniek verlaten, 62 agressors werden opgepakt.

De Nederlandse premier Dick Schoof, woordvoerder van de echte Nederlandse premier, Geert Wilders, veroordeelde ‘de antisemitische aanval’: “Ik voel diepe schaamte over wat in Nederland is gebeurd.” Al heel snel kwam ook de burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema (GroenLinks), met een ferm statement. “Haatdragende en antisemitische relschoppers en criminelen hebben Israëlische bezoekers belaagd en in elkaar geslagen.” Ze maakte de vergelijking met pogroms, razzia’s waar joden doorheen de historie het doelwit van waren.

De media gingen een dag later los. Wat wil je met iets dat tegen sluitingstijd gebeurt en absoluut nog in de krant moet? Weg met de nuances. Het Duitse Bild – ja, die dus – kopte: ‘Jodenhaat is terug’.

Ten eerste, het is vreselijk dat sport wordt misbruikt om geweld te plegen. Ten tweede, voetbal brengt het slechtste in de mensen naar boven, al is het inmiddels ook duidelijk dat voetbal slechtheid aantrekt en faciliteert.

Ten derde, geen enkel politiek meningsverschil, of een meningsverschil tout court, mag een vrijgeleide zijn om elkaar in de prak te slaan. Ook niet om elkaar in de toppen van de tenen te beledigen en uit te dagen. Maar ten vierde, alles heeft een context en die is hier compleet verloren gegaan.

Het is duidelijk dat Amsterdam en Nederland zich serieus hebben verkeken op het bezoek. Afgezien van de terechte vraag of het oorlogvoerende Israël en zijn teams wel nog in sportcompetities thuishoren, had Amsterdam alvast de Maccabi-fans moeten weigeren. Men dacht wellicht dat een Joodse club op bezoek bij een Nederlandse club die wordt aanzien als een Joodse club geen risico inhield. Onterecht. Ajax is geen Joodse club, maar speelde vanaf 1907 in de Watergraafsmeer in Amsterdam-Oost, het stadsdeel waar de meeste Joden woonden. Vandaar die associatie.

Uiteindelijk lag het probleem niet eens bij het bezoek aan de club Ajax, maar het bezoek aan de stad Amsterdam. Het taalgebruik van de politici en de media over die rellen getuigt van een gebrek aan kennis of van manifeste onwil om de bredere context te zien.

Dat ging van ‘onschuldige voetbalfans’ of ‘voetbaltoeristen’ in de Israëlische media, tot ‘bezoekers van onze stad’, aldus de burgemeester, tot ‘fans die een voetbalwedstrijdje komen meepikken aangevallen door horden islamitische hooligans op scooters’.

Van hooligans was geen sprake. De agressors hadden niks met voetbal, maar hebben zich niettemin schandelijk misdragen. Evengoed kan je niet spreken van voetbaltoeristen of onschuldige voetbalfans als het om Maccabi Tel Aviv gaat. Veel racistischer en extremer vind je niet in het Israëlisch voetbal of het zou Beitar Jeruzalem moeten zijn.

De Maccabi-fans zijn berucht om hun anti-Arabische sentimenten. Dat uit zich in het beledigen van elke Arabische speler die door de eigen club wordt aangetrokken en apengeluiden voor zwarte spelers, eigen of andere club, het maakt niet uit. ‘Dood aan de Arabieren’, is daar een mantra. Een club die ‘dood aan de Joden’ zou zingen, wordt door de UEFA uitgesloten.

Maccabi behoort ook tot de stoottroepen van Benjamin Netanyahu. Betogers in 2020 en 2021 tegen de omstreden grondwetswijzigingen van Netanyahu werden door Maccabi-fans met stokken en gebroken flessen aangevallen.

Dit weekend doken meer en meer beelden op van wangedrag van Maccabi-fans in Amsterdam. Voorafgaand aan de wedstrijd werden Palestijnse vlaggen van gevels getrokken, Arabisch uitziende locals en taxichauffeurs uitgedaagd, vergezeld van gezangen, bijvoorbeeld over waarom de scholen in Gaza dicht zijn (omdat er geen kinderen meer zijn).

Wie in deze heikele tijden dat gajes – Jiddisch-Hebreeuws voor uitschot – toelaat en vooral toelaat te provoceren, mag er zich niet over verbazen dat ander gajes zich geroepen voelt te reageren.

En wie het nu heeft over een pogrom en een Kristallnacht omdat vijf extreemrechtse dronken racisten in het koude Amsterdamse water werden geflikkerd, kan misschien eens overwegen om de militaire acties in Gaza als een genocide te bestempelen.

Kooivechter

Allemaal zaten ze er grandioos naast: de opiniemakers, de Amerika-kenners, de hobbypeilers, de professionele peilers, de politieke analisten. Het zou op zijn minst spannend worden en nadat heel lang Donald Trump het voordeel had, werd dat ineens in een aantal strijdstaten Kamala Harris. De mensheid met het hart op de juiste plaats kon weer hopen. Niet dus.

Voor u afhaakt en zich afvraagt wat dit met sport te maken heeft en waar deze column zich nu weeral mee bemoeit, één man (non white), een sportjournalist, had het juist. Meer zelfs, al maanden weet ik deze man op dezelfde nagel slaan, steeds harder, tot op een punt dat ik was afgehaakt met lezen nadat ik nog maar eens een nieuwsberichtje had binnengekregen over hoe Trump de jonge blanke mannen als een rattenvanger van Hamelen (gepikt van kolonel Roger Housen) achter zich wilde krijgen.

Zijn naam is Karim Zidan, Egyptenaar van geboorte, opgegroeid in Toronto waar hij politieke wetenschappen studeerde, bezieler van de website Sports Politika. Begonnen als journalist in gevechtssporten, raakte hij al snel geïnteresseerd in de intersectie van sport en politiek.

Hij woonde ook een tijdlang in Rusland tijdens onder meer de annexatie van de Krim. Dat feit, samen met de moord op oppositieleider Boris Nemtsov en de opkomst van de Tsjetsjeense dictator Ramzan Kadyrov, opende zijn ogen.

Naast bijdragen over hoe de politiek de sport misbruikte in The New York Times en The Guardian bleef hij de wereld van de brutaalste aller gevechtssporten trouw. Drie keer werd hij genomineerd voor sportjournalist van het jaar, dan nog bij de MMA godbetert.

Hoe die mixed martial arts en meer in het bijzonder de belangrijkste competitie, de UFC, een hoeksteen werden van het succes van Trump, dat heeft hij helemaal van naald tot draad voorspeld, onder meer in zijn driedelige podcast In The Red Corner.

Woensdagochtend Amerikaanse tijd begon Trump aan zijn overwinningsspeech. Nadat eerst Elon Musk was gepasseerd, vroeg hij een kalende man op het podium. Die trok meteen van leer. “Dit is wat er gebeurt wanneer de machine achter jou aankomt. Niemand kon hem stoppen, hij bleef maar vooruitgaan, hij gaf nooit op, hij is de grootste volhouder en de hardst werkende man die ik ooit in mijn leven heb ontmoet. Dit is karma, ladies and gentlemen. Hij verdient dit.” Heil Donald.

Die kale, ladies and gentlemen, was the one and only Dana White, president van de UFC, een vechtcompetitie waarvan de waarde door Forbes op 12 miljard dollar wordt geschat. UFC zit bij WME-IMG, tegenwoordig Endeavor, een mediabedrijf dat ook World Wrestling controleert en ooit uit het Trump-imperium de Miss Universe-verkiezingen kocht.

UFC is dan weer een afkorting die staat voor Ultimate Fighting Championship. UFC organiseert kooigevechten, in een zogenaamde octagoon of achthoek. Als u wilt piepen waar dit over gaat, probeer dan een search op Jon ‘Bones’ Jones en highlights.

U zult een zwarte man zien die als de beste kooivechter aller tijden wordt beschouwd en wiens specialiteit het is om mensen naar het canvas te trekken en daarna zolang op hun hoofd, lijf en leden, maar toch vooral hun hoofd te slaan tot het bloed in alle richtingen spat. Waarna de ref besluit dat het genoeg is en de dweilers de octagoon komen schoonvegen voor de volgende slachtpartij.

MMA is de favoriete sport van veel jonge mannen. Jaja, in de VS, hoor ik u denken. Wel, niet helemaal. Donderdag maakte ik kennis met mijn klas aan de VUB en vroeg ik wie hield van MMA. Er gingen toch wel meer dan tien vingers de lucht in, op een klas van vijftig. Ze lachten een beetje meewarig toen ik argumenteerde dat de finaliteit van een sport er nooit mag in bestaan om tot bloedens toe het licht uit de ogen van de tegenstander te slaan.

De bro’s van de gen Z en de millennials hebben Trump weer aan de knoppen van de wereldmacht USA geholpen, dat is een behoorlijk pijnlijke vaststelling. Dat was tactiek en een spin-off van die tactiek bestond erin om naast die blanke jonge mannen en de macho latino’s ook de grote UFC-achterban van jonge moslims te targeten.

Zij die Khabib Nurmagomedov of Islam Makhachev, allebei uit Dagestan, of andere moslimvechters zoals Belal Muhammad, een Palestijn, verafgoden, zouden zo worden overtuigd dat Trump de juiste man op de juiste plaats is die hun ‘waarden van echte mannen’ zou verdedigen.

De grootste en gemeenste politieke kooivechter aller tijden had het goed gezien. Kan het hem schelen dat straks de NBA- en WNBA-kampioenen niet naar het Witte Huis zullen komen. Die van de UFC zullen zich maar wat haasten.