Column Covid in De Morgen van 20 mei 2023

Covid

Een toevallige ontmoeting tijdens deze paasvakantie, ergens waar de zon wel scheen. De man, ook een Belg, was al een paar keer gepasseerd, erg geïnteresseerd in onze gravelfietsen. Later die namiddag, na onze tocht, stopte hij voor een praatje. Een T-shirt van de Ironman van Lanzarote was de druppel geweest.

“Triatleet?”
“Meer deelnemer aan triatlons dan triatleet. Ooit. En ook niet Ironman Lanzarote, om eerlijk te zijn.”
“Ik heb ook triatlon gedaan. En ik reed elke week met de fiets. Gran fondos deed ik ook. Ik zat in verschillende teams.” “En nu niet meer?”

“Neen. Ik heb covid gekregen in 2021 en nu kan ik niks meer. Toen ik genezen was en voor het eerst ging lopen, voelde ik het meteen: dit klopt niet. Het is nooit meer gebeterd. Long covid, al van gehoord zeker? Ik heb al mijn fietsen moeten verkopen. Ik kan alleen nog elektrisch rijden en na twintig kilometer moet ik een kwartiertje rust nemen of ik geraak niet terug. Wandelen lukt nauwelijks, werken
al helemaal niet. Ik had een zware job en dat is geen optie meer. Ik ben net terug van drie weken onderzoeken in Gasthuisberg. Ze kunnen mij niet helpen. Je hebt pech gehad, zeggen ze.”

Wij van de sport hebben (bijna) allemaal ooit wel eens corona weggewuifd als een vallinkje, hooguit een griepje of iets wat – wel besteed – de zwakken en ongetrainden overkwam. Dat heeft niet lang geduurd. Al snel bleek dat het virus ook perfect gezonde, sportieve lui, zelfs echte atleten zwaar te pakken kreeg en lichamen van allerlei slag sloopte. Hart, hersenen, longen, andere organen, noem maar op, Covid-19 en aanverwante varianten hebben overal ravages aangericht.

Vorige zondag heeft zo’n perfect gezond, extreem getraind lichaam een tijdrit afgewerkt aan 200-220 hartslag en dat veertig minuten lang. In het ongewisse dat hij inmiddels een extreem gevaarlijk virus onder de leden had. Het was bijgevolg niet belachelijk van Soudal-QuickStep en het getuigde ook niet van overdreven voorzichtigheid om Remco Evenepoel uit de Giro te halen. Wie dat beweert, is van hetzelfde pad af als de wappies die de exit van Evenepoel nu wijten aan de vaccinaties.

Ze zijn zelfs niet voorzichtig genoeg geweest, niet het team, niet de dokter en niet de renner. Misschien hadden ze die covidtest
beter de ochtend van de tijdrit gedaan toen hij was opgestaan met een hoest, lichte verhoging en een verstopte neus. Dat werd niet gecommuniceerd, maar na de wedstrijd viel wel dat koortsblaasje op. En dat hij meer gesloopt leek dan na de eerste tijdrit, maar dat viel dan weer perfect te verklaren door de opeenvolging van inspanningen en de dubbele val een paar dagen eerder. Inmiddels weten we: er was meer aan de hand.

Correctie: er is meer aan de hand. Volgende week ondergaat de wereldkampioen een cardiologisch onderzoek. Ook dat is niet overdreven voorzichtig. Om te winnen – de aard van het beestje – heeft zijn motor zondag een bovenmaatse prestatie moeten leveren, en dat met een virus dat binnenin raasde. Als Evenepoel daar ongeschonden uitkomt, is hij afgelopen zondag nog maar eens uit een afgrond geklauterd.

Dat er vragen werden gesteld bij zijn plotse aftocht is van de gekke. Het zou inmiddels bekend moeten zijn dat wielrennen op topniveau een dermate zware aanslag is op hart- en bloedvaten dat alleen genetische freaks zich dat kunnen permitteren, dan wel op absolute voorwaarde dat niks misgaat.

Het zou ook bekend moeten zijn dat geen enkele sport zoveel hartdoden heeft moeten betreuren als het wielrennen. In 2003 publiceerde een topgezelschap cardiologen een studie bij 46 uithoudingsatleten met hartritmestoornissen. Het overgrote deel had problemen aan de rechterkamer. Achttien kregen te maken met een zware stoornis, negen daarvan met plotse hartdood. Alle negen doden waren wielrenners.

Het ging in deze studie om hartritmestoornissen, maar ook virale infecties zijn te mijden als de pest omdat die van een perfect gezond hart in geen tijd een ziek hart kunnen maken. Myocarditis, cardiomyopathie, ooit van gehoord? Lang werd aangenomen dat doping, en vooral dan epo, de oorzaak was van de hartdoden. Dat epo nog niet was uitgevonden toen de ene na de andere renner stierf was een bijkomstigheid waar gemakshalve aan voorbij werd gegaan.

Vandaag, met een betere preventieve testing, weten we beter. Bij de minste koorts en de minste virale infectie moet je absoluut vermijden om het hart te belasten. Anders gezegd: met covid (en uiteraard een mondmasker) kun je eventueel nog overwegen om wereldkampioen snooker te worden. Competitief met de fiets rijden is dan weer compleet uit de boze.