Over makelaars en clubs en voetbal, Jesse De Preter, in De Morgen van zaterdag 4 mei 2019

‘Deze jungle dient de clubs’

Eén vernietigende analyse en de plannen van de Pro League om de makelaars aan banden te leggen konden terug naar af. Was getekend: BFFA, de kersverse Belgische Federatie van Voetbalmakelaars. Tekst en uitleg door voorzitter Jesse De Preter.

De man die zelf vorig jaar 3,7 miljoen euro liet verdienen door een makelaar op een transfer van 11,5 miljoen stond daarna het luidst te roepen dat de makelaars aan de ketting moesten. Hij schreef een middernachtelijke draft voor de nieuwe wettelijke bepalingen voor de tussenpersonen in het voetbal, triomfeerde ermee op een Europees congres, maar gooide ineens de handdoek. Exit Marc Coucke, officieel om zich aan zijn zieltogende club te wijden, maar evenzeer omdat van zijn voorstel alle juridische wielen afliepen.

In Couckes ideale wereld lag het ontwerp aanstaande maandag ter stemming, maar dat gaat nu niet door. Zowel de BFFA als de voetbalbond heeft de Pro League op het juridisch knoeiwerk gewezen. Maandag wordt alleen het clearinghouse goedgekeurd langs waar alle transacties moeten passeren.

Coucke vertolkte het gevoel dat er dringend iets moest gebeuren aan de wantoestanden. Er zijn gruwelijk hoge bedragen betaald.

Jesse De Preter: “Er gaat veel geld in om, dat klopt. Maar wat is de informatieve waarde van een krantentitel dat stelt dat makelaars 152 miljoen hebben verdiend en er in kleinere letters bij vermeldt… de laatste vier jaar.

“Ik neem één concreet geval, zonder de naam te noemen of het bedrag. De makelaar had een mandaat van de club om de speler tegen een vastgesteld bedrag te verkopen en de rest was voor hem. Bleek ineens dat die speler veel meer waard was en dat de makelaar meer zou verdienen aan zijn makelaarsfee dan de club aan de transfer. Daarop is hij apart gaan zitten met de man van de club en heeft hem daarop gewezen. Ethisch heel correct, toch? De som die daarna naar de makelaar is gegaan, was nog steeds erg hoog, maar wat er niet bij wordt verteld, is dat ook de familie van die speler 2 miljoen wilde.”

La grande famille africaine.

“Niet alleen africaine, maar wel vaak. Jammer genoeg kan ik op voorhand voorspellen bij welke spelers we ambras zullen krijgen met de familie. Nog een voorbeeld: ik had een beloftevolle speler bij een grote club. Het gezin was al elf jaar illegaal in het land met bijna tien uitwijzingsbevelen toen wij hem in handen kregen. Wij hebben hun situatie kunnen regulariseren. We zijn daar thuis geweest: het regende binnen in zijn kamer en er liep een rat over mijn voeten.

“Vier jaar hebben wij hem begeleid: zijn tanden leren poetsen, naar het toilet leren gaan, de school geregeld, alles zowat. Uiteindelijk krijgt hij zijn kans in het eerste elftal en na vijf matchen verdiende die al 285.000 euro. 100.000 euro hebben we aan de familie gegeven, via de moeder, op hun vraag. Vorige zomer kom ik bij hen thuis en hij zegt: ‘Het vertrouwen is gebroken.’ Een andere makelaar was met een nog grotere envelop afgekomen. Vier jaar lang heb ik iemand halftime op die speler gezet en daar hebben we onze broek aan gescheurd. Nu zegt die speler overal: ‘Jesse heeft geld aan mijn familie gegeven en ik wist daar niet van.’ Hij zat er verdorie naast toen ik het geld aan zijn moeder gaf.”

Meer regelgeving zou toch welkom zijn.

“Uiteraard. Geld geven aan de familie is schering en inslag. Voor de contractonderhandelingen van een andere speler van ons hebben ze bij Anderlecht ooit een grotere vergaderzaal moeten zoeken: er waren te veel familieleden, broers, zussen en vooral neven mee.

“Het is makkelijk om alle schuld altijd op de makelaars te steken, maar ik weet bijvoorbeeld van een Belgische topper in het buitenland die ruzie heeft met zijn makelaar en die nu breed uitsmeert in de pers dat hij niet wist dat die zoveel aan hem heeft verdiend. Natuurlijk wist hij dat wel en erger nog, die speler kreeg zelfs commissie op andere spelers in zijn Belgische club die hij bij zijn makelaar aanbracht.”

U en de BFFA willen die jungle opkuisen?

“Ik heb als jurist in de haute finance gewerkt van 2004 tot 2010, geen makkelijke periode. Welnu, het voetbal is veel meer jungle. Ik ben daar al lang mee bezig en uiteindelijk is Didier Frenay (makelaar in het beladen dossier-Dimata, HVDW) mij komen vinden met
de vraag of ik mij wilde engageren. Geen probleem, maar nu ben ik ook al voorzitter. Wij vertegenwoordigen nu 25 makelaars, twintig andere dossiers zijn hangende. Hiermee hebben we een tiende van iedereen die ooit bij de voetbalbond 500 euro heeft gestort en zich als makelaar heeft opgegeven. Precies: er zijn 450 profspelers in België en meer dan vijfhonderd erkende makelaars en een paar honderd die onder radar blijven.

“We moeten niet om de pot draaien: er zijn misdrijven begaan door makelaars, maar daarvoor moet je altijd met twee zijn. Het is niet zoals Coucke in het parlement zei: ‘Alles is prima in het voetbal, maar er is één probleem: de makelaar.’ Ook opletten met dingen op één hoop te gooien. In het dossier-matchfixing van Waasland-Beveren en KV Mechelen zijn misschien makelaars betrokken, maar toch in de eerste plaats de clubs. Schaf de makelaars af en de matchfixing bestaat nog steeds.”

U wees de Profliga op de juridische tekortkomingen in haar voorstel.

“Het begint al bij mededingingsrecht. De Pro League is een dominante marktpartij die regels opstelt voor contracten waarbij zij geen betrokken partij is. Dat kan niet, wat zij zijn de wetgever niet. Ook het clearinghouse is tegen de regels. Niks mis met een

clearinghouse dat alle contracten inziet en fiatteert, maar niet als de Pro League bepaalt wie daar in zit en als die instantie ook recht zal spreken in geschillen tussen clubs en spelers. Dat is misbruik van machtspositie. Er is geen visie op topsport als economie die langer draagt dan de emotie van het moment.”

U bent tegen het betalen van de makelaar door de speler en niet langer de club. In de VS is dat de regel, maar daar bestaat de betaalde transfer natuurlijk niet.

“Wij zitten met Atticus (het makelaarsbedrijf van De Preter dat onder meer Jason Denayer, Matz Sels en Roberto Martínez vertegenwoordigt, HVDW) ook in het vrouwenbasketbal in de Verenigde Staten en daar moeten wij een factuur sturen naar de speelster. In de Major League Soccer moet de speler aftekenen en mogen we wel naar de club sturen. Aftekenen door de speler is ook de regel in Frankrijk en Engeland.

“Verplichten dat de speler zijn makelaar betaalt, kan niet in België want dat is een inbreuk op de wet op de private arbeidsbemiddeling. Bovendien zet het de poort open voor een zwartgeldcircuit. Ik ben er niet tegen dat het de speler is die de dienstverlening van zijn makelaar betaalt, maar we zitten met een cultuur van spelers die van in hun jeugd alles gratis krijgen. Talentjes van 6 jaar krijgen te horen dat voor hen alles wordt geregeld, alles wordt betaald. Als ze 14 zijn en wij gaan in concurrentie met andere makelaars om die te begeleiden, krijgen we als eerste vraag: ‘Hoeveel paar schoenen kun jij mij leveren?’ Tweede vraag: ‘Betaal jij mijn kine?’ Wij hebben hier een jeugdspeler gehad die een medewerker uitschold omdat de schoenen die waren geleverd niet waren gepersonaliseerd.

“De ideale situatie zou zijn dat de makelaarsfee bij de speler op de loonfiche komt te staan als een voordeel alle aard, net als zijn bedrijfswagen. De wetgever laat dat vandaag al toe. Het probleem daarmee is dat het nooit eerder is gebeurd en dat je daarover goede afspraken moet maken met de fiscus opdat die bijvoorbeeld niet opeens besluit om vijf jaar terug te gaan.”

Denkt u dat de clubs het echt anders willen?

“Sommige clubs willen verandering, andere profiteren maximaal van de chaos en willen alleen aan windowdressing doen naar de politiek omdat die anders aan hun voordelen inzake sociale lasten en bedrijfsvoorheffing zou raken. De makelaars willen wel dat er iets verandert.

“Clubs hebben nu ook belang bij de grijze zone waarin de makelaar geen rechtszekerheid heeft ten aanzien van zijn speler. Het decreet op de arbeidsbemiddeling zegt dat de speler van de ene dag op de andere weg mag bij zijn makelaar zonder vergoeding. Toen Anthony Limbombe van Club Brugge wegging, is hij vier keer van makelaar veranderd. Ik heb een speler gehad die een dag voor hij een deal ging sluiten met Anderlecht naar een andere makelaar ging, waar hij voor minder geld tekende, maar dat wist hij niet.

“Het gebrek aan rechtszekerheid werkt wantoestanden in de hand. Toen ik bij Jason Denayer zat, kreeg hij een sms van een collega- makelaar die beweerde dat ik te veel geld pakte. Jason gaf mij die telefoon en ik heb een tijdje heen en weer geantwoord, tot ik hem zei dat hij met mij aan het sms’en was.”

U zou een makelaarsorde willen op nationaal niveau.

“Dat is de enige oplossing en het kan. Mét een beroepscode. Het verhandelen van spelers mag niet de enige functie zijn van de makelaar. Nu valt die onder arbeidsbemiddeling terwijl wij een economische sector zijn van tussenpersonen die adviseren, begeleiden en negotiëren als het moet. En van het woord makelaar wil ik ook af. Noem ons sportmanager of sportagent.”

Hebt u oog voor de grotere belangen, zoals de te lage instapdrempel voor niet-EU-spelers die een ongelimiteerde trafiek van buitenlanders in gang heeft gezet?

“Clubs en tussenpersonen hebben daar goed aan verdiend en ik begrijp dat ze daar niet willen aan raken. Is het goed voor het Belgisch voetbal? Ik denk dat het ten dele is doorgeschoten, maar anderzijds is het de enige manier voor een kleine club om nog een verborgen parel te vinden. Verhoog je de instap naar het Nederlands niveau, dan haakt de helft van de eersteklassers af. Een andere oplossing is de jeugdopleiding van de Belgen verbeteren. Een jonge Belg van 20 die naar de Premier League kan, is veel meer waard dan een Serviër of Afrikaan van 20.”

 

 

 

Jesse De Preter

 

Het enige echte, originele KETONENverhaal in De Morgen van vrijdag 3 mei 2019

Fuel van kampioenen

Het slagveld in het Midden-Oosten hebben ze niet gehaald, maar in de topsport zijn de ketonen aan een steile opgang bezig. Leuvens onderzoek bewijst als eerste de weldaden van deze superbrandstof.

1. Wat zijn ketonen?

Ketonen worden door het lichaam in kleine hoeveelheden aangemaakt bij de vetverbranding en zijn een hele rijke energiebron. Ons lichaam produceert ketonen, vooral als het in overlevingsmodus gaat. Bij hongerstakingen zijn het de vrijgekomen ketonen die de mens in leven houden. Wat we natuurlijk aanmaken aan ketonen volstaat niet om te sporten of te functioneren in zware omstandigheden zoals op het slagveld of in de topsport.

Ketonen kwamen op de radar van het Amerikaans leger toen de militaire onderzoeksinstantie Darpa op zoek was naar een compacte, directe, lichte energiebron die niet zou bederven in hete omgevingen zoals een woestijn. Darpa schreef een tender uit om ketonen te synthetiseren, na te maken dus, en die tender – ter waarde van 10 miljoen dollar – werd binnengehaald door professor biochemie Kieran Clarke van de universiteit van Oxford, een Australische toponderzoekster die ook werkte op Harvard.

Zij zat al sinds 1991 op het spoor van ketonen bij een onderzoek naar hartaandoeningen. Clarke slaagde erin ketonen buiten het lichaam te produceren en begon met testen. Niet op militairen want Darpa was uiteindelijk afgehaakt, wel op zieken én atleten. Die laatste eerder bij toeval, omdat een onderzoekster in haar labo een topsportverleden had als roeister en meteen de potentie zag voor uithoudingssporters.

2. Wat doen ketonen?

Het eerste wetenschappelijke artikel van belang voor de sport verscheen in de zomer van 2016 in het vakblad Cell Metabolism. De titel was: ‘Nutritional Ketosis Alters Fuel Preference and Thereby Endurance Performance in Athletes’. Vrij vertaald: ketonen helpen. Hoeveel helpen ze? Drie procent, zei de studie. Drie procent is het verschil tussen goud en totaal niet meedoen voor de prijzen.

De nieuwe Leuvense studie ging verder. Achttien goed getrainde mannen werden opgedeeld in twee groepen en kregen drie weken uithoudingstraining. Negen kregen ketonen toegediend en negen anderen een placebo. In de derde week lag het geleverd vermogen in de ketonengroep in het laatste halfuur van een twee uur durende training maar liefst 15 procent hoger.

Professor Peter Hespel, de eerste in België die aan de slag ging met ketonen: “Overload training door steeds zwaarder te belasten is een manier om vooruitgang te boeken, maar kan leiden tot overreaching, overtraining en spierafbraak. In een gecontroleerde labosituatie hebben we kunnen bewijzen dat ketonen de prestatie bij uithoudingssporten verbeteren en de atleet beschermen tegen te zware belasting.”

Er was meer: bij de placebogroep daalde de maximale hartslag met twintig slagen. Een typisch effect van vermoeidheid door training is een vertraagde (sub)maximale hartslag, maar bij de ketonengroep daalde die slechts tien slagen.

De energiebalans bij de ketonengroep bleef positief, maar werd zwaar negatief bij de controlegroep. In beide groepen steeg het hormoon GDF-15, maar dubbel zo snel bij de groep zonder ketonen.

Hespel: “Alles wijst erop dat GDF-15 mogelijk de lang gezochte marker kan zijn voor een diagnose van overreaching en -training. Een van de meest spectaculaire spin-offs van het onderzoek was de vaststelling dat de ketonengroep minder onderhevig was aan botontkalking, iets wat bij wielrenners soms desastreuze vormen aanneemt.”

3. Wie gebruikt ze?

Dat is het best bewaarde (publieke) geheim van de topsport. Lotto-Soudal-arts Servaas Bingé spreekt in zijn roadshow Eens alles testen? Zin en onzin vrijelijk over het gebruik van ketonen. Begin juli zal Hespel op het congres Science in Cycling naar aanleiding van de Tour-start zijn ervaringen met ketonen meedelen.

Ketonen waren voor het eerst in 2018 te koop voor niet-insiders. Professor Clarke geeft toe dat de topatleten van UK Sports al jaren eerder toegang hadden tot het product. “Het is gebruikt in aanloop naar de Spelen van Londen in 2012, maar slechts door een selecte groep atleten omdat we heel weinig ketonen hadden. Ook de wielerploeg Sky had het ongetwijfeld, maar dan ook via UK Sports.” Een van de theorieën achter het geheimzinnig pakket dat Bradley Wiggins in de aanloop naar de Tour de France ontving, is juist dat daar ketonen in zaten en niet de corticosteroïden waarover men speculeert.

In België waren ketonen al een onderwerp onder atleten die deelnamen aan de preolympische stage op Lanzarote in november 2015. In dat jaar werd ook Hespel bevoorraad vanuit Oxford University om ketonen op topatleten te testen, tot ineens de aanvoer stilviel.

Een toptrainer in de Britse topsport sprak zijn mond voorbij in een verhaal in deze krant tijdens de Olympische Spelen van Rio in 2016. “Alle ketonen zijn terug in Britse handen. We willen niet dat een concurrent uit een ander land ze heeft.” Dat werd bevestigd eerder dit jaar toen deze krant Hespel samen met Clarke in Londen sprak.

Vanaf januari 2018 waren ketonen vrij te bestellen, zij het in de VS én in grote hoeveelheden. Professor Clarke had een licentie verkocht aan het Amerikaanse HVMN (spreek uit Human), een innovatief bedrijf van jonge wetenschappers.

In het wielerpeloton zijn ketonen bij de meeste ploegen gekend. De meeste overwinningen zijn dit jaar behaald door ploegen die de beschikking hadden over ketonen en die ook wisten hoe ze moesten worden gebruikt. Of ze altijd werden gebruikt, is niet duidelijk, maar zowel de kennis als het product is beschikbaar.

In een wielerklassieker kunnen ketonen worden ingenomen als brandstof voor de eerste uren van de wedstrijd. Daardoor spaart de atleet zijn koolhydraten voor de finale. Ze juist toepassen was een verhaal van trial-and-error, weet Hespel. “In het begin wisten we het ook niet en gaven we zelfs ketonen tot de finale. Dat werkte omgekeerd, want de ketonen blokkeerden als het ware de koolhydraten.”

Bij een van de ploegen doet het verhaal de ronde dat ze op het schap staan van de energierepen en andere voeding en wie ze wil, moet er maar wat van meenemen. Bij een andere ploeg weet een kopman dat hij de enige is. “Niemand doet de moeite bij ons om er dieper op in te gaan hoe dat moet worden gebruikt. Ik wel, maar ik heb die kennis buiten de ploeg gezocht.”

Een ander kleiner team had ze deze winter besteld in de VS en experimenteerde op een stage. Inmiddels hebben enkele van hun renners al meer dan één grote prijs gereden, mét ketonen. Door de ketonen, wie durft het te zeggen?

4. Zijn ketonen geen doping?

Neen, omdat ze ook de vierde voedingspijler worden genoemd (naast vetten, koolhydraten en eiwitten) kunnen ze eerder worden beschouwd als voedingssupplement dat zelfs groen licht kreeg van het wereldantidopingagentschap WADA. Met dat verschil dat pakweg eiwitten veel makkelijker verkrijgbaar zijn en maar een fractie kosten.

Ketonen komen bovendien uit de VS, waar ze zijn goedgekeurd door de Food and Drug Administration als ‘food’, niet eens als voedingssupplement. In Europa is dat nog niet het geval, zegt uitvindster Clarke: “Ze worden geproduceerd in Groot-Brittannië, vervolgens uitgevoerd naar de VS en vandaar worden ze verdeeld. In Europa een goedkeuring krijgen kan jaren duren.”

Dat compliceert het georganiseerd gebruik door ploegen. Als die het product zelf invoeren en aan hun atleten toedienen, kunnen ze daar in theorie voor worden vervolgd. De workaround die nu wordt toegepast, bestaat erin dat de atleet zelf bestelt. Die geheimzinnigheid is nergens voor nodig en zou de ketonen en hun gebruikers weleens zuur kunnen opbreken. In het wielerpeloton wordt gevreesd dat met name de Fransen, die met alles wat achter lopen, in hun Mouvement Pour un Cyclisme Crédible (MPCC) ook een strijdpunt willen maken van ketonen.

5. Allen aan de ketonen?

Dat is voor de gewone sporter geen goed idee, in de eerste plaats voor de portemonnee. Per dosis (25 ml) kost het goedje zo’n 30 euro. Met één flesje kom je er niet; twee à drie dosissen per wedstrijd zijn gangbaar. Nog duurder wordt het als ketonen worden ingezet voor de recuperatie. Naar Europa wordt pas verscheept vanaf een doos met 36 doses. Dan ben je al snel meer dan 1.000 euro kwijt en moet je nog hopen dat de douane geen extra heffingen aanrekent.

Toch lijken ketonen een veelbelovend supplement, niet alleen voor sporters. Testen op muizen wezen al uit dat ze obesitas tegengaan, de effecten van parkinson zouden worden teruggedrongen en in het diabetes- en kankeronderzoek zijn al veelbelovende resultaten geboekt.

Clarke: “Tumoren voeden zich vooral met koolhydraten, weten we. Muizen die ketonen kregen, leefden langer, liepen sneller en hun tumoren groeiden minder snel.”

 

Ketonen 2.5.2019