Top Dogs

Was dat jinxen, dat Vraagje aan AI deze week? “Welke atleet (m/v) heeft de grootste dominantie aan de dag gelegd in de sport?”

Er kwamen een aantal namen voorbij: Eddy Merckx, Usain Bolt, Michael Phelps, Simone Biles, Novak Djokovic, Serena Williams, Tiger Woods, Michael Jordan, Aleksandr Karelin, Esther Vergeer, Wayne Gretzky, Don Bradman, Mikaela Shiffrin en Eliud Kipchoge.

Ik kende ze allemaal (een opluchting) maar wat met u?

Aleksandr Karelin? Dat was een worstelaar en nu is hij senator in de Russische Federatieraad, op vraag van Vladimir Poetin van wie hij een grote fan is. Mag die…? Ja: dertien jaar internationaal ongeslagen, nooit verloren op een WK, drie opeenvolgende olympische titels, negen wereldtitels en zes jaar lang geen punt tegengekregen.

Don Bradman? Wellicht nooit van gehoord. Ik ook niet, tot ik drie jaar op rij een maand in Australië verbleef en daar is Bradman een soort heilige. Was, want hij overleed in 2001 op 92-jarige leeftijd. Bradman was een cricketer met een gemiddelde van 99,94 in test cricket. De nummer twee aller tijden zit rond 61.

Een betere vraag was geweest: wie was na 1980 het meest dominant in een professionele sport? Bradman speelde tot 1948. Margaret Court speelde dan weer tennis tot 1977. Schrappen dus. Esther Vergeer ken ik ook. Ook tennis, maar in een rolstoel. Jammer voor de fans van inclusie, maar in de sport kijken we toch vooral naar de buitenbeentjes, helemaal aan de rechterkant van de klokcurve. Djokovic zit daar ook, maar verloor toch geregeld van ofwel Nadal, ofwel Federer.

Ik miste nog een naam, een squashspeler die ooit president van Pakistan was, maar kon niet op zijn naam komen. Bij een extra vraagje over een dominantie-index dook die ineens wel op. Jahangir Khan natuurlijk, 555 opeenvolgende wedstrijden gewonnen. Overigens is Jahangir nooit president van zijn land geweest, wel de cricketer Imran, ook een Khan. Fout draadje in de memorie.

Teamsporters zijn lastige klanten om te rangschikken, maar er kan natuurlijk geen discussie bestaan over de meest tot de verbeelding sprekende sportman aller tijden als het gaat om palmares, prestaties en charisma: Michael Jordan is de top dog onder de top dogs.

Michael Phelps, heel knap, daar niet van. 23 olympische gouden medailles is een record dat nooit meer zal worden verbeterd, maar het koningsnummer van de 100 meter vrije slag liet hij wel aan zich voorbijgaan.

Simone Biles was wel een allrounder. Zij verzette bakens in haar sport, zowel inzake de afstand tot de concurrentie als de moeilijkheidsgraad. Ze vond ook haar sport opnieuw uit, maar gaf in Tokio niet thuis vanwege mentale problemen. Alleen al daarom zal een deel van het hedendaagse publiek haar op één zetten. Niet hier, voor sentiment bestaan andere rubrieken.

Usain Bolt, dat was wel wat. Acht keer olympisch goud en elf keer wereldkampioen, maar vooral die ongeëvenaarde foto’s van zijn aankomstlijn. Hij alleen en soms tot een meter of vijf achter hem een tros andere zwarte jongens, die ook hun stinkende best hadden gedaan om zo rap mogelijk te lopen.

En dan hebben we Eddy Merckx, door onze Belgische bril bekeken een goede zaak dat die er bij staat. In zijn topjaren won hij bijna één op drie wedstrijden waar hij aan de start stond en dat in een sport waarin ook de allerbesten meer verliezen dan ze winnen.

Doorgaans meer verliezen moet dat zijn en nadat ik dat allemaal had gelezen vroeg ik ChatGPT: en wat met Tadej Pogacar?

Het antwoord kwam snel. “Heel juist, die hoort ook in de top tien.” AI verklaarde: “Pogacar is nog niet klaar maar ik wil mijn ranking volgens de dominantie-index aanpassen…” Plots stond Tadej Pogacar op vijf, en verwees hij Eddy Merckx naar zes.

De vergelijking van sporten houdt weinig steek, maar binnen een sport kan het wel, zolang de periodes min of meer gelijklopen. De vraag “wie is de beste wielrenner aller tijden, Merckx of Pogacar?” is daarom niet te beantwoorden. Kijk je evenwel naar pure dominantie, dan is de Sloveen Merckx al lang ontgroeid.

Toen Merckx koerste waren er anderen die hem het vuur aan de schenen legden, die hun kans gingen en die hem af en toe ook klopten. Vandaag rijdt Pogacar een wedstrijdje buiten categorie en rijden al die anderen hun eigen wedstrijd. Hij wint waar en hoe hij dat wil. Tenzij een onverwachte val over een onverwachte steen zoals eergisteren.

Wie tweede wordt na Pogacar of wint zonder hem, bijvoorbeeld in deze Vuelta of op het aanstaande WK, zal altijd denken: we waren de beste van de rest en dat is ook een beetje winnen. Zowel fysiek als mentaal, nooit heeft een sporter zijn concurrenten meer gedomineerd. Laten we hopen dat we hem snel terugzien.

De flop Diarra

Een bedrag van 140 miljoen euro dat kan oplopen tot 168 miljoen. Dat zal Liverpool naar Parijs overmaken voor de komst van Bradley Barcola. En dat voor een speler die noch bij zijn club, noch bij de nationale ploeg op een vaste basisplek kon rekenen.

2026 zal alle records breken. En 2026 komt na 2025, dat ook al een recordjaar was met 12,4 miljard euro aan transfers. En 2025 kwam na 2024, het jaar waarin het Europese Hof van Justitie oordeelde in de zaak-Lassana Diarra en bepaalde dat de FIFA-regels over contractbreuk en transfers strijdig waren met het Europese recht.

Wie toen victorie kraaide dat de betaalde transfer op zijn laatste benen liep, buigt nu deemoedig het hoofd, ondergetekende op kop. De zaak-Diarra blijkt twee jaar later een storm in een glas water. Conclusie: de macht en de economische logica van het moderne voetbal waren te sterk.

Even leek het erop dat Diarra het transfersysteem zelf illegaal had verklaard. Niet dus. De uitspraak ging over het beëindigen van een contract zonder geldige reden en de bestraffingen die daaruit volgden, waardoor het vrije verkeer van werknemers en de concurrentie tussen clubs in het gedrang kwam. De aanname dat het arrest een hoeksteen onderuit zou halen waardoor het hele systeem in elkaar zou storten, blijkt achteraf fout.

Een transfervergoeding is geen boete maar een prijs voor het beëindigen van een bestaande arbeidsrelatie. Een club heeft een speler onder contract en bezit daarmee een economisch recht: het recht om hem gedurende een bepaalde periode te laten voetballen. Wil een andere club hem vóór het einde van dat contract, dan wordt onderhandeld over een vergoeding. Dat principe is gebleven.

Het was heel slim van de FIFA om na het arrest niet de hakken in het zand te zetten zoals de UEFA destijds met de zaak-Bosman. De FIFA heeft de clubs en de spelersvakbond bij de zaak betrokken en de regelgeving aangepast. Vanaf 1 januari 2027 wordt die van kracht. De planeet voetbal – dat zijn de bonden, de clubs en de spelers – heeft het arrest geabsorbeerd.

Sommige partijen hebben zelfs geabdiceerd: in een memorandum van overeenstemming heeft de Fifpro toegezegd niet meer tegen de FIFA te zullen procederen of andere procedures te ondersteunen. Of hoe de spelersvakbond in ruil voor erkenning aan de onderhandelingstafel een groot stuk van zijn slagkracht heeft ingeleverd.

De echte reden dat de zaak-Diarra niet het voorspelde effect heeft gehad, is het ecosysteem voetbal. Clubs willen betalen en ontvangen, spelers willen verhuizen, makelaars willen cashen: iedereen in het voetbal is gebaat bij de betaalde transfer, een eufemisme voor mensenhandel. Het transfersysteem bestaat in de eerste plaats omdat rijke clubs bereid zijn honderden miljoenen uit te geven aan spelers. De paradox van de zaak-Diarra is dat de macht van de speler is vergroot zonder de transfermarkt te vernietigen.

De topspeler is tegelijk sportief kapitaal, marketinginstrument, televisie-aantrekker, merkambassadeur en potentiële bron van toekomstige transferinkomsten. Wie 100 miljoen euro betaalt voor een speler, koopt niet alleen zijn benen. Hij koopt ook doelpunten, Champions League-kansen, shirtverkoop, internationale uitstraling en soms de mogelijkheid om hem later voor nog meer geld te verkopen.

De transfermarkt is daardoor geen normale arbeidsmarkt. De prijs wordt bepaald door schaarste. Er zijn maar weinig spelers die het niveau hebben om een absolute topclub beter te maken. En nog minder spelers zijn op het moment beschikbaar dat zo’n club ze nodig heeft.

Daar komt de enorme financiële groei van het voetbal bovenop. De Europese topclubs opereren in een economie waarin televisiecontracten, commerciële inkomsten, stadioninkomsten en investeringskapitaal samenkomen. Een transfersom van 100 miljoen euro lijkt astronomisch, maar voor een club met honderden miljoenen jaarlijkse inkomsten is het een investering die over meerdere boekjaren kan worden afgeschreven. Dat verklaart ook waarom het ene transferrecord het andere opvolgt.

Tegenwind is nog steeds te verwachten, bijvoorbeeld van de tijdelijke vereniging Justice for Players. Waar alle partijen van de nieuwe regeling graag de spons over het verleden halen, wil Justice for Players een schadevergoeding voor spelers die tussen 2001 en 2024 onrechtmatig zijn tegengehouden. Evenmin komt de nieuwe regeling tegemoet aan de eisen van de EU, die stellen dat een werknemer van werkgever kan veranderen als hij de restwaarde van zijn contract afkoopt. In het voetbal liggen die afkoopsommen nog steeds veel hoger.

Ooit wordt de betaalde transfer een relict uit het verleden, maar morgen nog niet.

De Vertaler

Real Madrid heeft deze zomer 240 miljoen euro uitgegeven, maar hun grootste transfer zit op de bank en zal daar nooit afkomen, tenzij om zich druk te maken. De terugkeer van José Mourinho dertien jaar nadat hij Bernabéu door de achterpoort had moeten verlaten, was het grootste nieuws van de voorbije mercato in Spanje.

In die dertien jaar werd José Mourinho grijzer en ouder, wijzer dat valt nog te bezien. Het Estadio Santiago Bernabéu daarentegen oogt jonger en frisser, heet nu officieel Bernabéu na een grondige verbouwing. De inmiddels 63-jarige Mourinho komt terug in een vernieuwd huis, maar de club blijft dezelfde en de eisen ook: kampioen spelen.

Real en Mourinho jagen de schaduw na van wat ze ooit waren: een club en een trainer aan de top van de voetbalvoedselketen. Real Madrid won zeven Spaanse titels de laatste twintig jaar tegenover elf voor Barcelona, dat drie van de laatste vier jaargangen van La Liga naar zich toetrok.

Zaterdagavond begon de Spaanse competitie en Real moest meteen naar het gehate Barcelona, weze het dan naar het kleine broertje Español. Het werd daar voor de sterrenplejade van de Merengues geen gezondheidswandeling en de 1-2 in de 90ste minuut was gevleid. Zoals een – toch wel – wijze Mourinho achteraf cryptisch stelde: “Ik denk dat wij verdienden te winnen, maar Español verdiende niet te verliezen.”

Is Mourinho de toptrainer die men er ooit van maakte, die overal prijzen won, maar ook overal binnen de drie jaar aan de deur werd gezet? Spelers beter maken is nooit zijn ding geweest. Bijzondere vindingen op het veld – denk aan tactiek – evenmin. Zijn bekendste tactiek was de bus parkeren.

Spelers op de zenuwen werken dan weer wel. Vraag maar aan doelman Iker Casillas, die niet mee wilde in zijn oorlogje tegen FC Barcelona, en daarom als verrader werd gelabeld. Spelers vertrouwen geven kon hij ook, en dat moet je Eden Hazard vragen. Die speelde zich de ziel uit het lijf omdat Mourinho hem een dag vrijaf had beloofd.

Van zijn eerste grote ploeg waarmee hij een prijs haalde – FC Porto – maakte hij een geheel. Die Champions League winnen met dat kleine clubje ten koste van al die Europese grootheden, is nog steeds zijn grootste prestatie ooit. Er stond een team: één voor allen en allen voor één. Later herhaalde hij dat kunstje nog wel een paar keer, maar nooit voor lang. Real Madrid is Porto niet, en ook niet Inter Milaan, maar als hij erin slaagt om de NV’tjes op noppen in een tijdelijk samenwerkingsverband te duwen, zal hij beter doen dan Carlo Ancelotti, Xabi Alonso en Alvaro Arbeloa de laatste twee jaar.

Zijn palmares laat vermoeden dat hij al een tijdje over de top is. Hij heeft acht landstitels, maar de laatste dateert alweer van 2015 met Chelsea. Hij werd Manager van het Jaar in Engeland, kreeg vier seizoenen extra op zijn contract en in december gooide toen nog eigenaar Roman Abramovitsj hem buiten.

Nadien volgde een odyssee langs Manchester (zesde, maar wel Europa League gewonnen), Tottenham Hotspur, AS Roma (Conference League gewonnen), Fenerbahce en Benfica. Opvallende rode draad in zijn loopbaan: als een club hem een flinke contractverlenging gaf, ging het in het daaropvolgende seizoen geheid mis, waarna die club hem enkele maanden later aan de deur zette.

Op Netflix is een driedelige serie te zien over leven en vroege werken van José Mourinho. In welke mate de samenstellers totale vrijheid kregen, is niet heel duidelijk. Ook niet in welke mate elke rare reactie van Mourinho op pikante vragen niet gescript is. Over het geheel genomen biedt Mourinho een interessante inkijk in de psyche van een trainer die nu aan zijn achttiende club toe is, inclusief dubbele passages bij Chelsea en Real.

Het wordt vrij duidelijk dat er een Mourinho is voor het trainingsveld, een Mourinho voor het speelveld en een Mourinho daarbuiten. “Ik ben niet aardig”, geeft hij toe. Niemand die het tegendeel zou beweren. “Ik ben trots, alles voor het resultaat.” Ook dat is geweten.

Door alle Mourinho’s heen loopt één constante: frustratie en eerzucht. De club van zijn hart was ooit FC Barcelona, waar hij vijf seizoenen assistent was. Toen Barça in 2008 na zijn eerste ontslag bij Chelsea niet voor hem maar wel voor Pep Guardiola koos, werd de liefde viscerale haat.

Dat ze hem bij Barcelona sindsdien aanduiden met ‘de vertaler’, daar wordt hij helemaal doodziek van. Toen ik Louis van Gaal in 1998 in Barcelona interviewde, was het de jonge Mourinho die de training leidde en het boerenkoolspaans van Louis verstaanbaar maakte. Een vertaler, maar veel meer dan dat.

Zonnedoden

Problemen moet je aankaarten als ze zich voordoen, zei een eerste minister. Goed bestuur is ook problemen aankaarten nadat ze zich hebben voorgedaan, alleen al om er met een beetje afstand te kunnen naar kijken.

Neem nu de klimaatverandering/verstoring/opwarming – te schrappen volgens uw religie. Ik tik deze column op vrijdagochtend, in de hoop dat de buien nog wat uitblijven en ik vandaag nog eens op de fiets kan. Een week geleden zat ik om halfacht op de fiets en kwam om tien uur badend in het zweet thuis.

Met de koelte en de regen weer in ons leven is het tijd om te reflecteren op de steeds hetere en drogere zomers en, aangezien deze column over sport gaat, op wat dat met een sporterslichaam doet. Afgeleide vraagstelling: is het wel nog verstandig om in de zomer grote sportcompetities te laten doorgaan? En zo ja, kiezen we dan niet beter een beetje koelere plek?

Wat de hitte met een lichaam doet, is bekend, maar ook weer niet helemaal. Bijvoorbeeld is het niet zo eenduidig hoe warmte inwerkt op onze hersenen bij zware inspanningen. Een lichaam heeft een aantal barrières om zichzelf tegen uitputting te beschermen. Zo word je vanuit het centrale zenuwstelsel sneller moe gemeld dan je eigenlijk bent.

Topsporters kunnen die vermoeidheid een stukje negeren, denk aan Mathieu van der Poel in de laatste rechte lijn op de Champs-Élysées. Toch zal Van der Poel of een ander zichzelf niet in de vernieling rijden. Met medicatie (doping) misschien wel, maar hitte heeft dezelfde werking: het brein, dat stop zou moeten zeggen, wordt als het ware bedrogen en bedriegt uiteindelijk het lichaam.

Een zonneslag is nog te managen en geeft hoofdpijn en duizeligheid. Een hitteslag is een extreme oververhitting van het lichaam, dat op den duur niet meer zweet (afkoelingsmechanisme), met bewusteloosheid en soms de dood tot gevolg.

Dit jaar zagen we verschillende sporters die er de brui aan gaven door de hitte. In het tennis waren er Jekaterina Aleksandrova en Jakub Mensik, die in Memphis en Parijs flauwvielen op het court. Jannik Sinner gaf in Parijs ook een gewonnen wedstrijd in de tweede ronde zomaar uit handen op een bloedheet centercourt. Nu is de roodharige bleekhuid Sinner, opgegroeid in de Dolomieten, geen fan van hete temperaturen, zo bleek eerder dit jaar al in Australië.

Tennis is een wandeling vergeleken met wielrennen, maar wel een sport waarin de zon de hele wedstrijd ongenadig schijnt zonder ook maar enige afkoeling. Wielrenners rijden af en toe in de schaduw en creëren een eigen luchtstroom door de snelheid. Toch vond Tom Pidcock de voorbije Tour de France een oorlogsgebied door de hitte. Het was een wonder waar al die teams elke dag weer hun enorme hoeveelheden ijs vandaan haalden en hoe ze dat logistiek regelden om die bij de renners te krijgen.

En dan is er nog Ilgiz Tantasjev in het voetbal. Dat is de ref die op de voorbije World Cup tijdens Frankrijk-Paraguay de gruwelijke overtredingen van de Zuid-Amerikanen onbestraft liet met kaarten. Achteraf bleek uit zijn wearable dat zijn lichaamstemperatuur 39,3 graden bedroeg en zijn hittestress-index op 6,7 piekte, waarbij 3 als hoog en 7 als gevaarlijk geldt.

World Cups en Olympische Spelen krijgen al langer het verwijt dat ze landen opzoeken op tijdstippen in het seizoen waarop het te heet is om te kunnen presteren. Komt daar nu nog eens bij: de discussie over de maatschappelijke kosten van een event in de hitte en de ecologische voetafdruk van door airco gekoelde stadions.

Wie zich ergerde aan of zich vrolijk maakte over die drankpauzes in het voetbal halverwege elke helft denkt beter eens na. Het is voor een sportlichaam welgekomen om elk half uur de tekorten aan te vullen, zelfs bij vrieskou. Dat de commercie daar ook brood in ziet, welaan dan, waarom niet?

Het is geen toeval dat we pas de laatste jaren horen over de weldaden van hittetraining, maar of dat zal volstaan om de steeds extremere temperaturen te trotseren, is maar zeer de vraag.

Uitwijken naar een ander moment of seizoen is nog niet vaak vertoond. De World Cup in 2022 in Qatar was daarop een uitzondering. Benieuwd wat ze met de editie van 2034 in Saudi-Arabië zullen doen.

Wat de Tour de France betreft, hebben organisator ASO, de Franse regering en de hele Franse bevolking al laten weten dat juli de maand van de Tour blijft. Zonnedoden zijn er niet gevallen, nog niet, maar volgens specialisten lijkt dat een kwestie van tijd. Al heeft wielrennen geen hitte nodig om op tijd en stond een slachtoffer te eisen. Eén ongeduldige autobestuurder volstaat.

Update: het is bijna middag en daar zijn de donkergrijze wolken.

Belgisch verhaal

Tenzij de aflossingsploegen gisterenavond alsnog via een of meerdere ministuntjes het medailletotaal wisten aan te dikken, of wie weet Ben Bol-Broeders eindelijk een keer echt hoog sprong, eindigt de XXL-ploeg van Belgian Athletics op de Europese atletiekkampioenschappen in Birmingham net binnen de beste twintig landen.

Vier medailles (drie keer brons en een keer zilver) zou je beschamend kunnen noemen vergeleken bij het EK van 2024, toen zes medailles werden behaald waarvan drie keer goud. Maar het is dan wel weer beter dan het EK van 2022, toen maar twee medailles werden gewonnen. België heeft af en toe een uitschieter, doet het goed in de aflossingen en heeft/had af en toe een wereldtopper, maar er is meer nodig om van een prestatiecultuur te spreken.

Als hét verhaal van dit EK het zilver van Saliyya Guisse is, heb je als sportland problemen. Dat begint met het nummer. Hink-stap-springen is een van de zwakst bezette kampnummers. Niet alleen omdat het een aanslag is op enkels, knieën en heupen met gegarandeerde blessures voor gevolg. Er moet al iets vreselijks gebeurd zijn in je jeugd om je aan de ‘driesprong’ te wagen, maar meestal is het gewoon omdat het echte verspringen niet zo best lukte.

Dat Belgische verhaal, dat nog wel wat stof zal doen opwaaien, is natuurlijk de eerst niet- en dan wel-selectie van Guisse. Het was een foute inschatting van de nationale selectiecommissie om boven op de Europese nog extrastrenge nationale normen op te leggen.

Een selectie van een internationale sportbond niet honoreren komt neer op een vorm van beroepsverbod en een sportieve degradatie van het evenement. Die stelling wordt op deze plek al gehuldigd sinds de tennissers Olivier Rochus en Steve Darcis in 2008 het Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité voor de rechter sleepten omdat dat strengere normen hanteerde dan de internationale tennisbond ITF.

Belgian Athletics wilde meer kwaliteit in de selectie en minder toerisme. Dat is lovenswaardig, maar er zijn altijd atleten die internationaal ineens boven zichzelf uitstijgen. Of Guisse ooit nog eens een halve meter verder zal springen dan haar persoonlijk record (weliswaar met rugwind), valt te betwijfelen, maar ze heeft het geflikt en won zilver.

Was ze niet alsnog naar Birmingham gestuurd omdat de atletiekbond sprinter Simon Verherstraeten (die ook brons behaalde) delibereerde, waarna protest kwam van de andere atleten die ook aan de internationale norm hadden voldaan, dan had België maar drie bronzen medailles gehad.

Atleten selecteren is één. Het is niet aan de technici om te beslissen wie naar een kampioenschap mag (Europees, wereld- of olympisch). Atleten ondersteunen is een ander verhaal. Het behoort de technici wel toe om meer in de ene atleet en dat ene project te geloven dan in het andere en overeenkomstig te ondersteunen.

Hard gesteld: in jou geloven we niet, maar je mag gaan en – kijk eens – je krijgt zelfs een bed en eten en de minimale ondersteuning. Dat zo’n lelijk eendje in de selectie dan af en toe boven zichzelf uitstijgt, al was het maar uit rancune, is mooi meegenomen. Zo gaat dat ook in ploegsporten met spelers die uit de selectie vallen.

Het probleem ligt elders. Een EK in deze vorm wordt gedevalueerd door het ellenlange programma met series, halve finales en finales. Een EK in vier dagen moet ook kunnen. Voor de meeste nummers volstaan zestien atleten, voor de marathon mogen dat er iets meer zijn.

Een EK in Birmingham is helemaal een misdaad. Het is de tweede stad van het Verenigd Koninkrijk, maar niemand blijft uit vrije wil in Birmingham wonen. Niemand gaat er ook uit vrije wil een weekje kijken naar atletiek in een winderig en deels onoverdekt stadion. Vandaar vaak lege tribunes en gisterenochtend zo goed als lege straten voor de marathon.

Overigens is het goed om dat soort internationale evenementen aan hun sportieve waarde te toetsen om je topsportbeleid bij te sturen. Een EK atletiek stelt mondiaal niet zo heel veel voor. Op de laatste Olympische Spelen werden zowel bij de mannen als de vrouwen telkens maar vijf van de 23 disciplines gewonnen door Europeanen, onder wie atleten van Afrikaanse origine.

Als de wereld de maatstaf is, doet zwemmen het een stuk beter en in die sport was tot gisteren ook een EK aan de gang. Om correct te zijn, mannenzwemmen: twaalf van de zeventien nummers in Parijs in 2024 werden door Europeanen gewonnen. Bij de vrouwen waren dat er slechts twee. Maar die Roos Vanotterdijk ‘van ons’, met haar Europese titel op de 100 meter vlinder, is wel van mondiaal niveau.

Graaierij en potverteerderij

De basketbalclub Los Angeles Lakers is verkocht. Alweer. Veertien maanden nadat de Buss-familie (heerlijk getypeerd in de sitcom Running Point op Netflix) de hele Lakers-handel verkocht voor 10 miljard dollar aan ene Mark Walter, heeft die laatste zijn droomclub doorverkocht voor 12,5 miljard.

Dat las, hoorde of zag u niet in uw favoriete media, en dat was een onderschatting van de nieuwswaarde. Niet dát de iconische Lakers zijn verkocht, maar aan wíé, dat was het nieuws. De koper namens zijn investeringsmaatschappij Thrive Capital heet Joshua Kushner, de broer van Jared, die dan weer de schoonzoon is van Donald Trump.

En als de naam Joshua Kushner een belletje doet rinkelen, jawel, dat is die investeerder die door zakenbank JPMorgan Chase was gevonden om de gedeeltelijke privatisering van de FIFA World Cup gestalte te geven. Nu dat plan van FIFA-keizer Gianni Infantino de eerstkomende tijd niet doorgaat – ooit wel in andere vorm, let maar op – heeft Kushner zijn vizier anders afgesteld.

Opvallend aan die hele verkoop, die als de duurste ooit geldt in de mondiale sport, is dat de verkoper wellicht moest verkopen. Mark Walter is geen onbekende. Naast de honkbalclub Los Angeles Dodgers zit nog 12,8 procent van Chelsea FC in de Premier League in zijn portefeuille. Walter is nu voorwerp van een federaal fraudeonderzoek naar misstanden met verzekeringen en leningen.

Twee van de grootste nieuwsitems in de sport, noem het maar sportschandalen, zijn aan elkaar gelinkt. Dat is de mooie wereld waarin wij spelen, leven en waarover we berichten. Op het niveau van de fans is sport een spel. Op het niveau van de eigenaars is sport een vermogenscategorie. Maak een lijstje van de eigenaars van de grote sportfranchises (correcter dan ‘clubs’) en je komt altijd weer dezelfde namen tegen.

Tot die wereld wilde Infantino behoren met zijn FIFA World Cup en zijn FIFA Fast Forward Enterprise. Nu we hier weer zijn, hoe zou het met de Italiaanse Zwitser zijn? Zou die al één goeie nacht hebben gehad de voorbije twee weken?

Wie denkt dat hij op zijn laatste benen loopt, dwaalt. De steun vanuit Zuid-Amerika en Afrika is onvoorwaardelijk. Uit die hoek krijgt hij nu applaus om een plan af te voeren waarmee hij een deel van de FIFA-inkomsten zou hebben geprivatiseerd. Dat het plan uit zijn koker kwam en alleen uit die van hem, waarna fel protest volgde en hij het plan weer introk, wordt nu geprezen als sterk leiderschap.

Cognitieve dissonantie, of noem het een gebrek aan waarden: het is des voetbals. De steunbetuigers spraken alvast hun onvoorwaardelijke steun uit. Het is ronduit hallucinant dat de grote baas van het wereldvoetbal het plan een jaar geleden al had bekokstoofd en al die tijd in zijn lade had liggen, zonder de raad van bestuur of het topmanagement in te lichten.

De FIFA is inmiddels een bedrijf dat vierjaarlijks een omzet van 15 miljard dollar draait en flink winst maakt in de jaren van de World Cup. Er bestaan grotere bedrijven in de wereld, ook in de sport (het American football bijvoorbeeld, en de UEFA), maar de conclusie blijft dezelfde: een CEO die een revolutionair plan in een achterkamer onderhandelt zonder zijn bestuurders en zijn management heeft een probleem.

Een dag voor de World Cup-finale werd in een besloten bijeenkomst in het Waldorf Astoria het plan gepresenteerd aan zijn vijf topdirecteurs, zonder dat de grote Infantino zichzelf de moeite getroostte om aanwezig te zijn. Drie zouden hebben getekend, twee niet. Een van die twee stapte naar de pers. Iedereen vermoedt nu dat het de Fransman Kevin Lamour was, de operationele eindverantwoordelijke, maar dat is niet zeker.

Als bestuurders, het management en de helft van de leden zich vervolgens van het plan distantiëren, staat die CEO nog maar één ding te doen: opstappen. Dat zal Infantino niet doen, want hij is geen man van eer, alvast niet in de letterlijke betekenis – misschien wel in de Siciliaanse betekenis.

Het schandaal is niet de privatisering van de FIFA. Sponsoren en uitzendgemachtigden bepalen al decennia de agenda in alle grote sportevenementen. Het schandaal is dat één man autoritair beslissingen wil doordrukken die in de eerste plaats goed zijn voor de eigen portemonnee.

De keizerlijke allures van Infantino en andere voorzitters van grote bonden blijven ongestraft zolang zij over een meerderheid van de mondiale stemmen beschikken. Eenmaal ze op hun troon zitten, hebben die voorzitters nog minder verantwoording af te leggen dan Trump. Wereldsportbonden, paradijzen voor graaierij en potverteerderij, worden niet overkoepelend gereguleerd of gecontroleerd en daarom zijn de meeste wereldsportbonden bananenrepublieken.

Sportzomer Bis

De sportzomer is nog niet voorbij. Zo stond het na de Tour de France in een krant. Gevolgd door een oplijsting: de Tour de France Femmes, het EK zwemmen, EK atletiek, EK gymnastiek, EK volleybal voor vrouwen en later mannen, WK basketbal vrouwen, WK’s hockey, in eigen land nog wel.

Dat een medium zich überhaupt geroepen voelt om nog eens te benadrukken dat topsport veel meer is dan voetbal en koers zegt veel over het tweeslagstelsel dat ons sportareaal beheerst, zeg maar verlamt.

Of het is mannenvoetbal in dit land, of het is mannenkoers. In andere landen heb je dat minder, in de eerste plaats omdat er geen concurrent is voor koning voetbal zoals wielrennen bij ons. Alle andere sporten zijn dan solidair in hun ondergeschiktheid en worden in de media min of meer gelijkwaardig behandeld, al zijn er per land wel grote verschillen.

Nu pas wordt de sportzomer/najaar 2026 echt plezant. Niet meer dat opgeklopte gedoe van Rode Duivels en onbelangrijke sprintoverwinningen en het podium van Remcoooh, maar rechttoe rechtaan andere sport. Aangezien alle rariteitenkabinetten bij Sporza zullen zijn opgesoupeerd, of het te duur is om hen te sturen, gewoon zonder franje oerdegelijke verslaggeving.

Tot gisteren beheerste de Tour de France Femmes het televisielandschap, dat mogen we hopen althans. Tot vrijdag was dat niet het geval: om en nabij de 280.000 kijkers voor de grootste vrouwenwedstrijd in Vlaanderens tweede grootste sport is niet te best. 180.000 voor het avondprogramma van Maarten en Marijn is helemaal een belediging.

Linde Merckpoel met haar lege Belgen-bocht en haar onderzoek naar de vulvalippen van de wielrensters is dat nog meer, inhoudelijk dan. Graag volgende grote sportzomer samen met Bert en Bavo vastbinden aan de VRT-toren, aub.

De rit van vrijdag met aankomst op de Mont Ventoux was een hele spannende. Patrick Lefevere vond het koersverloop van de TDFF in zijn zaterdagcolumn in Het Nieuwsblad minder beklijvend dan vorig jaar. Wellicht was die ingeleverd vóór die primeur, een Ventoux-beklimming vanaf Bédoin in de vrouwentour.

Je zag in die rit alle speciale kenmerken van vrouwensport terug. Alle lof moet gaan naar de Poolse Kasia Niewiadoma, die het aandurfde om te kijken waar het schip zou stranden toen ze vertrok uit de kopgroep met drie.

In 2024 won ze al eens de Tour, toen zonder één rit te winnen. Dat blijft in koersland een beetje een zwaktebod. Ze wint ook haast nooit en dat lijkt nu ook weer te gaan gebeuren. Vrijdag knalde ze de gele trui en de grootste favoriete uit de wielen op de kale berg. Een lichtgewichtje van net geen 50 kilogram trotseerde de Mistral in haar eentje en pakte de gele trui.

Eergisteren was ze dat geel alweer kwijt aan Demi Vollering. Of zij dan weer gisteren stand heeft gehouden in de viervoudige beklimming van de Col d’Eze, dan wel Niewiadoma er weer over is gegaan, dat was bij het inleveren van dit stukje niet bekend.

Die epische rit van vrijdag is in de weekendkranten uitgebreid geanalyseerd. Volgens wetenschappers zouden vrouwen nog tien procent sneller moeten kunnen op de Ventoux, maar live kreeg je de indruk dat Marlen Reusser en Demi Vollering Niewiadoma moesten laten rijden. Toen Vollering plots de laatste anderhalve kilometer nog bijna een halve minuut sneller reed, kon je al vermoeden dat één en ander niet was gelopen zoals het hoort.

Dat was ook het commentaar achteraf. Marlen Reusser zei dat ze elkaar te veel in de gaten hadden gehouden. Vollerings sportdirecteur Lieselot Decroix zag het anders: “We hebben een aantal foutjes gemaakt.” Eentje maar eigenlijk: toen de Poolse aanging had Vollering moeten meerijden.

Decroix vatte het samen en legde meteen de vinger op wat vrouwensport zo onderscheidt van mannensport: “Demi reed het gat niet meteen dicht, omdat ze schrik had op een counter te lopen.” Dat moet u begrijpen als: Demi wilde zich niet smijten. Gisteren smeet ze zich wel en hoe. Voor iemand denkt dat het zo simpel is – mannen smijten zich en vrouwen niet – aan eventueel spektakel verandert dat niks. De vrijdagrit was spektakel van de bovenste plank. Bovendien verloren Isaac Del Toro en Richard Carapaz vorig jaar de Giro d’Italia omdat geen van beiden achter de ontsnapte Simon Yates wilde gaan.

Vrouwensport heeft haar eigen dynamiek, haar eigen logica en haar eigen spanning – vaak met veel wisselende krachtsverhoudingen – en het wordt tijd om dat mediatiek te waarderen. Eén en twee stonden gisteren met nog één zware rit voor de boeg op een zakdoek van acht seconden. In de mannentour is dat geleden van de jaren tachtig.

RIP Flanders Baloise

De kogel is niet door de kerk geraakt en dus verscheen deze week een persbericht op de site van Team Flanders-Baloise. De ploeg stopt ermee aan het eind van dit seizoen. Dat is het moment dat ook Sport Vlaanderen de subsidiëring stopzet. Blijkbaar was dat de cruciale stap, of de nekslag, zo u wilt, maar die is wel al meer dan een jaar geleden aangekondigd door de minister.

In al die tijd is geen vervanging gevonden voor een budget van – wat zal het zijn – 2 miljoen euro of zo? Op het eerste gezicht kun je dat twee partijen aanrekenen. Baloise in de eerste plaats. De cosponsor kreeg al die jaren mooie reclame voor weinig geld. Tijdelijk even wat bijspringen, dat is een habbekrats voor een bedrijf dat 2 miljard euro omzet draait. Reken daarbij dat ze best wat naambekendheid kunnen gebruiken, want de naam Baloise verdwijnt geleidelijk ten voordele van Helvetia. De Zwitsers zagen dat anders.

In tweede instantie, ook weer op het eerste gezicht, lijkt het management hier tekort te schieten. Zoals Jan Bakelants in zijn analyse in HLN terecht aanhaalde: dit gaat over een relatief kleine som die ze heel graag in het veldrijden investeren. Christophe Sercu kennende heeft hij wel hard zijn best gedaan. Hij is zelf professioneel ook nog niet klaar. Het al dan niet voortbestaan van zijn ploeg is gelinkt aan wat hij graag doet en deed.

In tegenstelling tot de start van de ploeg eind vorige eeuw, toen topambtenaar Fons Leroy en andere Eddy Merckx-vrienden mee de kar trokken, stond Sercu er nu nog quasi alleen voor. De Merckx-vrienden zijn nu zoals Merckx hoogbejaard. Sercu is dat nog niet, maar na maanden hard zoeken de handdoek in de ring gooien, dat is des mensen.

Ten behoeve van dit stukje heb ik nog even de website van de ploeg bezocht. Het doet pijn om te zien wie daar allemaal zonder werk valt. Aardige gasten, de ene al spraakzamer dan de andere, en al die jaren dat ik met hen in januari in Calpe zat geen verkeerd woord gekregen. Omgekeerd wel, toen Walter Planckaert in de volgauto zijn stuurmanskunsten showde in de afdaling van de Aitana en ik hem eerst beleefd en uiteindelijk scheldend aan het verstand bracht dat ik mijn leven niet beu was. Het lag aan mij, zei hij. Hij had gelijk.

Het is te hopen dat iedereen die zich met ziel en zaligheid voor de ploeg heeft ingezet goed terechtkomt. Dat geldt ook voor de renners, die nu vooral op henzelf en hun talent zijn aangewezen; geen slechte zaak als je het wilt maken in de sport.

Her en der wordt nu gesuggereerd dat Vlaamse renners minder toegang zullen krijgen tot het WorldTour-peloton. Dat is onzin. De top zal rechtstreeks de weg vinden naar de ontwikkelingsteams van de WorldTour, dat was al vijftien jaar zo. De niet-zo-top en de laatbloeiers, dat wordt wel een probleem want daarin waren Team Flanders-Baloise en alle voorgaande constructies wel erg bedreven. Ze leverden goed opgeleide werkmieren af, vaak gasten met een grote motor die niet te beroerd waren om meteen in dienst te rijden.

Geen winnaars, dat niet. In al die jaren heeft maar één renner van de 218 die zijn opgeleid een echt grote wedstrijd gewonnen. Stijn Devolder reed in 2002 en 2003 bij Vlaanderen-T-Interim en won twee keer de Ronde van Vlaanderen (2008 en 2009).

De kritiek op een investering door de overheid met topsportgeld in een tewerkstellingsproject eerder dan een topsportproject heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat Sport Vlaanderen de subsidiëring niet langer kon verantwoorden. Daar valt veel voor te zeggen. Een overheid moet pas tussenkomen als de markt faalt, en je kunt veel beweren van het Belgische (lees: Vlaamse) wielrennen, maar niet dat de markt faalt.

Geen enkel land heeft dit jaar meer profrenners in de WorldTour en geen enkel land had deze zomer meer renners aan de start van de grootste wedstrijd, de Tour de France. Aficionado’s van de koers zullen dit toejuichen, zelfs een normale gang van zaken vinden, maar dat was het niet.

Jarenlang is wielrennen als sport voorgetrokken ten opzichte van de echt armlastige sporten, met als resultaat dat we een monocultuur hebben gecreëerd. Een schaatstalent als Sandrine Tas zou in een breed gedragen topsportmodel nooit voor de fiets kiezen.

De grootste bekommernis is niet dat er straks minder Vlaamse jongens de weg vinden naar het wegpeloton. Is dat zo, dan is dat maar zo normaal als het kan zijn. De grote vrees is dat het opvangnet verdwijnt voor al wie van baanwielrennen zijn eerste specialisme wil maken. Bij Team Flanders-Baloise konden Sport Vlaanderen en Cycling Vlaanderen dat nog eisen, bij de ploegen niet.

Excuustruus

U moet eerst even naar de zaterdagcolumn en dan terug naar hier. Alles klopt aan die zaterdagcolumn, behalve dat Gianni Infantino zou doorgaan met zijn plan en de 211 bonden apart voor zijn kar zou proberen te spannen, te beginnen met de kleintjes en de armlastigen, en zo verder.

Dat was een foute inschatting. Ergens in de wereld (Miami?) lag Gianni vrijdagnacht te woelen, en zoals dat wel vaker gaat met piekeren ’s nachts werden zijn gedachten steeds donkerder. Het ondenkbare scenario leek ineens realiteit in wording: een coup. Niet van de bonden waarvan hij de meerderheid nog steeds achter zich wist, wel van binnen zijn eigen organisatie, de wereldvoetbalbond FIFA.

Midden in onze nacht, late avond in de VS, kwam het statement: de plannen om via een afgesplitst bedrijf een deel van de commerciële rechten van de World Cup te vermarkten gaan niet door. Te veel verdeeldheid, concludeerde Gianni: voetbal moet verenigen.

Het was sprekend dat dit weekend ook operationeel directeur Kevin Lamour, twee niveaus onder de voorzitter, zich uitsprak tegen het plan. In niet mis te verstane bewoordingen pleitte hij voor een president die de sport zou dienen in plaats van zichzelf.

Volgens onderzoeksjournalist Romain Molina moet Infantino vrijdag hebben beseft dat hij de steun van zijn hogere leidinggevenden kwijt was. Het zoemt al langer rond in Zürich dat secretaris-generaal Mattias Grafström zijn voorzitter-baas een hak zou willen zetten bij de eerste de beste mogelijkheid. Zijn eigengereide optreden en zijn keizerlijke gedrag stuiten de in Zwitserland geboren Zweed met Nederlandse moeder tegen de borst.

Als u tijdens het WK voetbal hebt gekeken, dan kent u vast Grafström. Dat is die magere kale man met baard en snor, die zo goed lijkt op trainer Erik ten Hag. Hij keek niet vrolijk, en we weten nu waarom. Hij piekerde over zijn nakende rol als Brutus.

Grafström zou de bedenker van de coup zijn. Paranoia, niet voetbal, is nu the name of the game aan de FIFA Strasse in Zürich. Nog volgens Molina is Infantino een dead man walking. Dat willen we nog weleens zien.

Hoe staat het er nu voor? Zijn tegen: de continentale confederaties van Europa, Noord- en Midden-Amerika en Azië. Zijn voor, of althans niet tegen: Afrika en Zuid-Amerika. Het plan op zich was economische logica in de hypergecommercialiseerde wereld die voetbal is. Met de juiste controles had het kunnen werken en was het zelfs minder verstorend dan die hele gedisneyficeerde World Cup van laatst.

Alleen heeft Infantino hier soloslim gespeeld en de continentale bonden (UEFA voorop) voor het blok gezet. Reken daarbij dat de meeste brains van de FIFA Europees zijn en denken, en je hebt de perfecte storm. Een logisch plan en toch ferme tegenwind; Infantino zal nu wel beseffen dat hij het probleem is, meer dan zijn plan.

Wie de coulissen van de internationale sportwereld een beetje volgt, is niet verbaasd over de strapatsen van Infantino. In alle bonden is vroeg of laat wel iets aan de hand.

Neem nu World Athletics, toen het nog IAAF heette. Vandaag is dat onder Seb Coe een eerbaar organisme dat democratisch beslist, maar onder zijn voorganger Lamine Diack ging het er heel anders aan toe. Die kreeg geld van de Russen om samen met zijn medische directeur positieve urinestalen te laten verdwijnen. In minstens vijf andere bonden van olympische sporten is het momenteel hommeles rond een al dan niet corrupte of autocratische voorzitter.

Infantino zou volgens The Times na zijn laatste termijn als FIFA-voorzitter – hij moet in 2027 voor een laatste termijn van vier jaar worden herkozen – mikken op een goedbetaalde baan bij die nieuw op te richten commerciële entiteit. Of daar echt een salaris van 30 miljoen euro tegenover had gestaan, mag worden betwijfeld. Met zijn 5 miljoen van nu komt hij ruimschoots toe.

Het Internationaal Olympisch Comité krijgt steevast kritiek op zijn hoge salarissen. Tot voor kort waren de twee werelden (voetbal en Olympische Spelen) qua omzet elkaar waard. De voorzitter van het IOC kost ongeveer tien keer minder: 300.000 euro per jaar plus de huur van haar woning en nog wat leefkosten.

Van dat IOC moet niet worden verwacht dat het de FIFA ter orde roept. Dat kunnen alleen de FIFA Council en de algemene vergadering. In de FIFA Council zit sinds vorig jaar onze bondsvoorzitter Pascale Van Damme, a rato van 217.000 euro per jaar, businessclasstickets, vijfsterrenhotel en 217 euro onkosten per dag. Het is wachten op het bewijs dat ze meer is dan Infantino’s excuustruus, gebruikt om de Noorse stoorzender-voorzitter Lise Klaveness te blokkeren.

Brutaal-geniaal

Dan raak je aan de praat met een Zwitser op Sicilië en dan blijk je allebei een verleden in en rond de sport te hebben. Hij in het internationale wedstrijdskiën vooral, maar ook in het sportbeleid in zijn thuiskreis Brig, een grote stad in het kanton Wallis.

Zo kwam het gesprek op Sepp Blatter, of ik hem kende. Hij kende de geroyeerde ex-FIFA-baas persoonlijk, die kwam uit Visp, ook in Wallis. Hij zag hem nog geregeld en dacht niet dat ‘der Sepp’ veel te verwijten viel, behalve misschien de andere kant opkijken terwijl ze rond hem hun zakken vulden. Maar ‘die andere’, dat was pas een gevaarlijke.

Bedoelde hij Gianni Infantino? Jazeker, die kende hij ook. Infantino is geboren en getogen in Brig, tien kilometer naar het oosten in de mooie Rhône-vallei. Hij zweeg even en zei toen: “Pa Infantino komt uit Calabrië und der Gianni, sagt man bei uns, der ist italienische Mafia.”

Voor oer-Zwitsers zijn gewiekste Zwitsers van Italiaanse afkomst nogal snel mafia, maar dat ‘der Gianni’ übergewiekst is, dat staat vast. Rücksichtslos brutaal-geniaal, zo werd hij de opvolger van Blatter, toen die door te veel corruptie in zijn raad van bestuur moest aftreden.

Infantino was op dat moment de secretaris-generaal van de Europese voetbalbond UEFA en zijn voorzitter was bij de FIFA de gedoodverfde opvolger van Blatter. Die heette Michel Platini. Maar toen ook hij een stap opzij moest zetten, zag rappe Gianni zijn kans schoon.

Dat Europa hem steunde, iets waar het nu al grote spijt van heeft, tot daaraan toe, maar de snelheid waarmee hij de andere confederaties en vooral de bonden-leden in de algemene vergadering kon mobiliseren, toonde zijn grote talent om beslissingen te sturen. Die gave komt nu weer van pas.

Infantino wil met de FIFA Forward Enterprise (FFE) een investeringsvehikel oprichten naast de FIFA om nog meer geld op te halen voor het wereldvoetbal. Hij houdt de 211 voetbalbonden een financiële wortel voor die de meesten maar moeilijk kunnen weigeren. Tegen 19 september wil hij weten wie instapt. Wie niet meedoet, krijgt minder geld. Twintig procent van de aandelen van die FFE wordt door private investeerders ingevuld, onder wie (wellicht) familie van Donald Trump.

Dat te-nemen-of-te-latenvoorstel is een frontale aanval op de dominantie van de UEFA in de voetbaleconomie. Die heeft dan ook als eerste continentale bond laten weten dat ze de World Cup zou boycotten als de FIFA doorzet met dat plan. De andere continenten volgden.

De FIFA liet weten dat ze met alle bonden apart gaat praten en dat is een erg gedurfde tegenzet. Zodra de FIFA genoeg kleine bonden aan haar kant heeft, zal ze met de grote praten en pas in laatste instantie met de continentale bonden. Dan zullen ook de UEFA’s van deze wereld een deeltje van de koek krijgen en daar is het hen om te doen.

Het Infantino-plan (particuliere investeringen in topsportevenementen) is economisch logisch. Meer zelfs, het is een Europese vinding. De kritiek klinkt dan ook hypocriet, wetend dat je in het Europese clubvoetbal over de koppen van de private investeerders loopt: bij de clubs, maar ook bij de bonden en competities.

CVC, dat de smaak te pakken kreeg destijds in de formule 1 en nu opnieuw wordt genoemd, is daar een van. Die hebben 20 procent van de commerciële rechten van de Franse Ligue 1 en 10 procent van die van de Spaanse La Liga in handen.

Bovendien heeft de UEFA zelf met UC3 een commerciële dochteronderneming opgericht, waarvan de EFC 49 procent bezit. De EFC is dan weer de vereniging van Europese voetbalclubs, heel vaak in handen van private investeerders.

Natuurlijk kan hier van alles mee misgaan. De FIFA hoopt op een valorisatie van de World Cup van minstens 20 miljard dollar en rekent zich vooraf rijk. Nu beschikt de FIFA wel over een dollarspaarpot van zo’n 4 miljard, maar het blijft riskant om geld te beloven dat je nog moet ophalen.

De vraag is ook wat de investeerders aan zeggenschap krijgen. Als zij een World Cup elke twee jaar willen, wat dan? Wat als een van hun andere assets (een speler) een rode kaart krijgt? Nog belangrijker is de vraag wat de Zwitsers hiermee zullen doen. De FIFA is dan niet langer de sport-ngo FIFA die een taxvrije status geniet omdat ze geld uitdeelt, maar deels een geldmachine voor derden.

Anderzijds klinken de meeste bezwaren als ‘uitverkoop van het voetbal’ al snel naïef. Het voetbal is net als alle topsport al honderd keer uitverkocht. Voetbal is ook de enige sport die zijn businessmodel ophangt aan de aankoop en verkoop van voetbaltalent, zeg maar een mensenhandel waarin Europa het voortouw neemt. Hoog van de morele toren blazen is dan niet gepast.