Interview Steven Martens in De Morgen van 31 jan 2015

‘Ik gun niemand mijn easy exit’

Eerst zette hij de profliga uit de wind in de affaire rond de Standard-tifo. Maar een paar dagen later kreeg opperste bondsbons Steven Martens (50) een dolk in de rug toen een tot nader order onbekend lid van diezelfde profliga een vertrouwelijke auditnota lekte. ‘Ik vraag mij af hoe dit verder moet.’

Steven Martens zat woensdag in het Zwitserse Nyon namens de UEFA voor een internationale audit toen hij een sms kreeg: of hij Het Laatste Nieuws al had gelezen. Even later ging de telefoon: de radiojongens van De ochtend. Of hij wilde reageren op de beschuldigingen van financieel wanbeheer? Dat wilde de CEO van de Koninklijke Belgische Voetbalbond (KBVB) en hij tweette meteen het veelbesproken en door de raad van bestuur goedgekeurde Financieel Jaarverslag 2013-14.

Het was het begin van een dolle 24 uren waarin schadebeheersing centraal stond. The day after the day after zit hij in de Crowne Plaza aan de andere kant van een hoog tafeltje: beschadigd, maar combattief, zelfs een beetje contemplatief.

Steven Martens: “Helemaal onverwacht was die aanval niet. De jaarrekening was al door onze raad van bestuur goedgekeurd en toen die naar het uitvoerend comité moest, hebben de zes leden van de Pro League in dat comité een mail gestuurd met de vraag om uitstel. Toen dacht ik al: hier zit iets achter. En wat bleek? Iets later lekte men een intern auditdocument dat vragen stelde bij die jaarrekening, maar waar wij inmiddels in de raad van bestuur hadden op geantwoord. Alleen de vragen kwamen naar buiten, de inmiddels goedgekeurde antwoorden niet.

“Toen ik woensdag mijn live-interview deed met Michiel Ameloot van VTM, stond die te zwaaien met het document dat ik op het net had gezet, maar ook met de interne audit waar ‘vertrouwelijk en confidentieel’ op stond. Daar kan ik niet om lachen, en niet alleen omdat mijn reputatie nu door het slijk is gehaald. Dat is beschadiging en dat zijn de politieke spelletjes.”

Wie heeft gelekt? Alles wijst op de profliga.

Steven Martens: “Dat weet ik niet. Ik heb wel een vermoeden. Het is duidelijk dat het een combine is van verschillende belangen tegen de KBVB en mijzelf.”

De auditnota zegt dat de KBVB verlies maakt en u zegt dat er winst is gemaakt als de beide vleugels mee worden genomen in de afrekening. Is dat een boekhoudtrucje?

“Neen. Boekhoudkundig maakt de entiteit vzw KBVB verlies, maar samen met de vleugels maken we winst. Dat is geen trucje, maar basic boekhouden. Ons totaal werkingsbudget in een normaal jaar is 45 miljoen euro, voor de drie bonden samen. Met dat bedrag werk ik. In een WK-jaar is dat ongeveer 15 miljoen extra, dus 60 miljoen.

“Wij consolideren de cijfers van de KBVB en Vlaamse Voetbalfederatie en de Waalse tegenhanger omdat wij heel veel taken gemeenschappelijk doen. Dat is helemaal niet kunstmatig, want wij zijn één btw-eenheid en we hebben zelfs één gemeenschappelijke ondernemingsraad. (Het voetbal heeft destijds van minister Anciaux als enige sport in België die uitzonderingsstatus verkregen. Alle andere sporten zijn volledig gesplitst conform de staatshervorming. HVDW)

“Voor die regionale vleugels krijgen wij subsidies van de regio’s: vier miljoen in totaal. De Vlaamse vleugel heeft uit ledenbijdragen en subsidies acht miljoen inkomsten, de Walen vijf miljoen. Dat volstaat niet om de werking van de vleugels te financieren. Jaar na jaar stoppen wij per vleugel ongeveer een half miljoen toe. Onze revisor had ons geadviseerd om die som voortaan op voorhand te betalen zodat de vleugels niet telkens in het rood moesten afsluiten.

“Dat betekent dus dat we één miljoen euro extra hebben in de uitgaven van de entiteit KBVB, maar we vinden die som terug bij de vleugels. Dat verklaart onder meer het verschil tussen 200.000 euro verlies of 600.000 euro winst. Neemt u van mij aan dat we winst hebben gemaakt, terwijl we eigenlijk op een verlies van ongeveer 500.000 hadden gerekend.”

Maar, zeggen de critici, met die omzet na die mooie kwartfinale in Brazilië had u meer winst moeten maken.

“Dat is niet juist. Van de meeropbrengsten, die we uiteraard niet konden voorzien, is het grootste deel – 91 procent – naar het sportieve functioneren gegaan. Van de winstpremie van 10,8 miljoen vloeide 8,5 miljoen naar de spelers en staf terug. We hebben aan de World Cup 1,2 miljoen overgehouden. Duitsland heeft het WK gewonnen en heeft een winst van drie miljoen. De Franse bond rekent dit jaar op een surplus van 200.000 euro. Brazilië wás gewoon duur. We hebben de verplaatsingen tot het minimum beperkt, maar als we volgende week met het oog op het EK de technische ruimtes gaan bekijken in Bordeaux, kost ons dat een fractie van een WK-trip.

“Wij hebben misschien ook kosten gemaakt waarvan ik denk dat we die de volgende keer zullen moeten doorrekenen. Neem nu het perscentrum dat wij bij het hotel hebben opgetrokken en de supersnelle wifi die we daar op onze kosten hebben geïnstalleerd. Alleen al gezien mijn recente ervaringen met sommige media, weet ik niet of we dat nog wel moeten doen.”

Niet boos zijn op ons. Sportjournalisten en jaarrekeningen is een gevaarlijke combinatie, maar u bent ook niet transparant: de vorige jaarrekeningen zijn niet te vinden op uw site.

“Klopt. Dat is jammer, en daar moeten we snel iets aan doen. (Haalt op zijn laptop de cijfers van de raad van bestuur van mei 2014 op) U ziet dat we voor volgend jaar weer mikken op een winst van een half miljoen euro en dat doen we terwijl we drie miljoen minder bijdrages innen van de clubs. Het verhaal dat we niet teruggeven aan de clubs is dus manifest onjuist, want we hebben
de bondstaksen verlaagd van 7,5 naar iets meer dan 4 procent. En de boetes zijn ook met 300.000 verminderd omdat er door de digitalisering minder fouten zullen worden gemaakt.”

Bonka Circus was producent voor de mediacampagne rond de Rode Duivels. Uw centrale verdediger en kapitein is daar hoofdaandeelhouder. Zou u dat opnieuw doen?

“Wanneer ik daar nu zo op terugkijk en met de heisa die erover is ontstaan: neen, wellicht niet. Ik heb hier onnodige risico’s genomen. Ik zeg ook niet dat ik geen fouten heb gemaakt of dat ik de dingen niet verkeerd heb ingeschat. Managen betekent ook leren uit fouten. Wat het bedrag betreft waar men vragen over had; dat is perfect verklaarbaar.

“De keuze voor Bonka heeft ook niks te maken met Vincent Kompany. Hun concept was uniek en door hen hebben we onze fanbase verbreed. Als ik zie wie er op de fandag was in Oostende, dan hadden we daar de hele Belgische bevolking, van jong tot oud, Belgen en nieuwe Belgen. Wij hebben de markt van het voetbal uitgebreid en dat wordt mij nu niet in dank afgenomen. Je kunt dit ook jaloezie noemen.”

600.000 euro voor het reclamebureau Boondoggle is wel een flinke som.

“Wat is 600.000 euro als je daarmee al je stadions vult? Eén derde was voor de Duivelse uitdagingen, toch een bijzonder geslaagd concept vindt iedereen. De rest ging naar de rebranding, de look-and-feel van de bond en het bondsgebouw, maar in hoofdzaak naar de opstart van onze webshop. Als dat 300.000 euro heeft gekost, dan staat daar 3 miljoen inkomsten tegenover.

“We spreken over 2012, het moment van opstarten. We waren toen niet gekwalificeerd voor het EK en het moest allemaal nog beginnen. Toen ben ik in de raad van bestuur beginnen praten over merchandising en licensing. ‘Leg eens uit, wat je daarmee bedoelt’, kreeg ik als vraag. We komen echt van heel ver en we zijn heel hard gegaan.”

Is de verloning van het management nog een item?

“Dat weet ik niet. Ik denk dat dit achter de rug is. Wij worden eerlijk verloond, beter dan in de tafeltennisbond wellicht, maar nu ook weer niet exorbitant en conform wat je in de bedrijfswereld zou verdienen.”

Het verhaal van de big spenders Steven Martens en co. gaat er wel een stuk makkelijker in dan uw uitleg, het spijt mij zeer.

“Natuurlijk, ik sta hier redelijk machteloos. Deze brochure (het financieel jaarverslag dat nog niet op het uitvoerend comité kwam, HVDW) heet ‘Groeien & winnen’, precies wat we hebben gedaan in 2013 en 2014. Hier staat alles netjes in uitgelegd. Het is technisch gezien geen jaarverslag, dat is ook juist, maar het stelt het wel bevattelijk voor en het is in elk geval meer onderbouwd met cijfers dan de manier waarop men mij woensdag vanuit de heup heeft afgeschoten.

“Het wordt nu voorgesteld alsof het slecht gaat, maar we hebben 15 miljoen euro liquide middelen en een eigen vermogen van 35 miljoen. We presteerden de voorbije vier jaar ook steeds beter dan gebudgetteerd. Volgend jaar nemen we ook nog eens 2,4 miljoen euro sociaal passief mee door de twintig ontslagen die bij ons zijn gevallen, maar daar tegenover staat een recurrente besparing van 1,3 miljoen euro aan salarissen.”

Heel veel bestuurders zien een sportbond als een spaarkas waaruit zij geld willen halen om hun belangen te financieren. Maar jullie wilden zelf werken en werken kost geld.

“We hadden ook een inhaalbeweging te maken, want we stonden tien jaar achter. De digitalisering heeft ons over drie jaar gespreid 3,7 miljoen euro gekost. Is dat veel geld? Ja, maar nu hebben we wel het meest performante informaticasysteem van alle bonden. Tien dagen geleden hebben we de app Best of Belgian Football gelanceerd en we hebben al 130.000 aanmeldingen.

“Het up-to-date houden van ons klantenbestand is de grootste uitdaging en dat doen we door de mensen te verplichten om één keer per jaar hun identiteitskaart in een e-cardreader te stoppen: alles gebeurt nu digitaal. De 90.000 aansluitingen, 30.000 transfers, 220.000 wedstrijden waarvoor vroeger iemand hele dagen kaartjes en bladen zat in te vullen, gebeuren nu online.”

Met die database kunt u aan CRM (customer relation management) doen, maar dan bent u een concurrent voor de profclubs. Geen wonder dat ze u weg willen.

“Wij doen inderdaad aan merchandising, licensing en CRM zoals activering en engagement van fans. Dit is dé discussie: in welke mate kannibaliseert onze commerciële werking die van de profclubs? We hebben ook partners, sponsors dus, net als de clubs, maar ook daarvan ben ik overtuigd dat het niet om communicerende vaten gaat. Wij trekken een extra publiek aan, zowel bij de fans als bij de sponsors. ING wil geen clubsponsor zijn en door ons zitten die toch in het voetbal. De families die wij extra bereiken, maken we ook warm voor het voetbal.

“Wij nemen geen business af van de profclubs. Integendeel. De impuls die wij hebben gegeven aan de nationale ploeg, en die de nationale ploeg grotendeels zelf heeft gecreëerd door hun prestaties, heeft ervoor gezorgd dat de waarde van de Belgische voetballer vandaag hoger is dan ooit. Dat komt de clubs rechtstreeks ten goede.”

De profclubs zien u als de zeventiende eersteklasser, een commerciële concurrent die nog groter is dan Anderlecht en die sámen met Anderlecht gaat voetballen in een nieuw nationaal stadion. Iedereen zal uw skyboxen willen.

“Ik wil absoluut een stadion in Brussel. In de eerste plaats omdat er dan nog meer stadions in België komen. Ik wil ook een stadion in Brugge en een beter stadion in Luik. Duitsland heeft geen nationaal stadion, dat klopt, maar wij hebben wel een stadion nodig in Brussel omdat we daar het meeste publiek trekken.

“Ik spreek bewust niet over een nationaal stadion. Dit is een Brussels dossier dat wij mee hebben losgetrokken, zodat het er kan komen. Zoals onze stadionmanager ook contact heeft met Brugge, Oostende en Waregem om te kijken of we daar iets kunnen betekenen. Nieuwe stadions betekent meer publiek; Gent is daarvan het beste voorbeeld.”

De clubs vinden dat u te veel geld verteert, de grote clubs vinden dat u een concurrent bent én u bent ook nog eens gelinkt aan bondsvoorzitter François De Keersmaecker die sommigen weg willen. Genoeg redenen om u af te schieten.

“Ik ben in deze sport gekomen om een aantal zaken te realiseren. Ik wilde onze impact op de sport vergroten en de organisatie veranderen. Ik wilde een breder draagvlak van supporters voor de nationale ploeg. Dat is gelukt. We hebben het momentum gepakt. In 1986 werden we vierde en speelden we onze eerste kwalificatiewedstrijd na dat WK voor 14.000 man. Nu hebben we tegen Andorra 45.000 tickets verkocht. Denk je dat dit zomaar gaat door aan te kondigen dat je tickets kunt kopen? Dat is een verhaal van communicatie, marketing, activering, promotie, et cetera.

“We hebben ook nooit meer leden gehad dan vandaag. We zijn als bond financieel sterker dan ooit. We zijn één van de ‘waauw- nations’ in het Europees voetbal. Men komt bij ons kijken naar onze jeugdopleiding, naar onze digitalisering, enzovoort. Overal worden we als voorbeeld genomen, maar in eigen land zijn we geen sant. (lacht)

“Wat de voorzitter betreft: ik kan zeer goed werken met François De Keersmaecker. Ik zal hem dan ook nooit afvallen. Komt er onder impuls van de profclubs een andere voorzitter, dan zal ik daar ook mee werken. Tenzij hij mij weg wil natuurlijk, maar dat zien we dan wel. Ik zal mij nooit bemoeien met de voorzittersverkiezing van juni.”

U wordt ook verweten dat u niks heeft gedaan om tweede klasse beter te maken.

“Dan zeg ik: ik ben met mijn handen en voeten gebonden aan wat de eersteklasseclubs beslissen. Ik heb initiatief genomen, er is een studie geweest van Ernst & Young, maar het advies om de eerste klasse uit te breiden, is afgeschoten. De CEO van de voetbalbond werkt operationeel. Ik voer een beleid uit, ik heb zelf geen politieke of reglementaire macht. Daar zijn de liga’s en de vleugels voor verantwoordelijk.

“Dat zagen we nog met de tifo van Standard. Ik ben meegegaan met Ludwig Sneyers van de Pro League die over dat soort problemen gaat. Uit solidariteit, maar wie kreeg alle vragen? Ik. Ik kan wel zeggen dat ik 100.000 euro boete wil, maar dat is mijn bevoegdheid niet. Toch stellen de media mij de vraag waarom ik niks aan de tweede klasse verander en waarom ik Standard niet straf.”

Is dit nog wel werkbaar voor u?

“Niet koste wat het kost, maar ik zal hier niet over één nacht ijs gaan. Ik gun niemand mijn easy exit, maar ik vraag mij wel af hoe dit verder moet. Ik heb een prachtig team van medewerkers in alle afdelingen, mensen die mij steunen en er elke dag vol voor gaan. Alleen voor hen wil je al doorgaan. Maar dit is niet meer een verhaal van weerstand tegen verandering door middel van open discussie in een raad van bestuur. Hier wordt parallel een spel gespeeld waar heel veel tegengestelde belangen elkaar ineens vinden, onder meer in hun aversie tegen het Brussels stadiondossier. Dat werkt verstorend en is schadelijk voor het Belgisch voetbal en de voetbalbond.

“Ik zie mij dat gevecht wel aangaan, maar wil mijn raad van bestuur dat ook? Zijn die sterk genoeg om door te gaan? Ik weet dat niet.”

Steven Martens

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s