Frau Trainerin

Marie-Louise Bagehorn was deze week hét gespreksonderwerp bij de oosterburen die Duits spreken. Als u de sportactua een beetje hebt gevolgd, kent u haar wellicht als Marie-Louise Eta. Tien jaar geleden nam ze bij haar huwelijk de naam over van haar man, Benjamin Eta, vandaar. Niet vermeld maar niettemin niet onbelangrijk voor de storm waarin ze terechtkwam: Benjamin Eta is een Duitser met een kleurtje.

Bagehorn-Eta was een Duits international die heel vroeg zwaar geblesseerd raakte en zich daarna toelegde op het trainersvak. Ze is de eerste vrouw die in de hoogste reeks van een G5-voetballand (Engeland, Spanje, Duitsland, Italië en Frankrijk) formeel is aangesteld als hoofdcoach bij een mannenploeg.

Enkele maanden voor ze de vrouwenploeg van Union Berlin onder haar hoede krijgt, promoveert ze intern van de U19 naar de hoofdmacht. Haar opdracht is simpel: de club in de Bundesliga houden.

Dat moet lukken. Union Berlin verloor op de 29ste speeldag met 3-1 van de kansloze laatste Heidenheim en zakte daardoor naar de elfde plaats in het Bundesliga-klassement met 32 punten. Met nog vijf wedstrijden te gaan staan ze zeven punten boven de degradatiezone, acuut gevaar is nog wat anders.

De 34-jarige Marie-Louise Eta was al eens interim-assistent-trainer tijdens het turbulente seizoen 2023-’24, toen Union Berlin in crisis verkeerde na het vertrek van Urs Fischer. Union Berlin moet een belletje doen rinkelen. De club wordt door haar unieke cultuur, sterke band met supporters en historische achtergrond in Oost-Berlijn beschouwd als een echte Kultverein.

De club staat bekend om haar gepassioneerde aanhang, het “Eisern Union”-spreekkoor en tradities zoals het jaarlijkse kerstzingen. Stadion An der Alten Försterei, in een mooi groen deel van Berlijn, werd grotendeels door fans zelf gebouwd.

Union Berlin behoort tot de progressieve clubs in het Duitse voetbal. Een vrouw, getrouwd met een gekleurde man, die trainer wordt in een progressieve club, u ziet de bui al hangen.

Ze stond al op de trollenradar. Toen Eta voor het eerst overnam in het seizoen 2023-’24 werd de vraag gesteld of ze de kleedkamer wel kon binnengaan. Ze zou ongewild een onderdeel van een man kunnen zien, stel je voor. De vraag lijkt niet of de vrouwen klaar zijn voor het mannenvoetbal, maar eerder of dat mannenvoetbal en het voetbalpubliek klaar zijn voor een vrouw.

Sinds bekend raakte dat Eta het glazen plafond doorbrak, zagen de internettrollen hun kans schoon om helemaal los te gaan. Zo schreef ene Rustem Ramarsch: “Welke man, laat staan voetballer, neemt een vrouw serieus als ze je iets over tactiek of voetbal wil vertellen?” En verder: “Wat als ze een seksuele voorkeur heeft voor sommige spelers en hen daarom altijd laat spelen?” Scrollend in zijn tweets krijg je het hele beeld van de trol. “Vrouwen doen het echt met iedereen, behalve met mij.”

In al zijn achterlijkheid maakt hij ongewild wel een punt. Geen paniek: neen, er is geen hormonale, fysieke, intellectuele of welke reden dan ook waarom een vrouw geen mannenploeg zou kunnen leiden.

Een voetbaltrainer wordt beoordeeld op opstelling, tactische richtlijnen, coaching vooraf, tijdens en na de wedstrijd en op wissels. Vrouwen kunnen dat evengoed als mannen. Voor beiden geldt de voorwaarde dat ze zich in het meest universele en toegankelijke spel hebben bekwaamd. Steeds meer vrouwen hebben tot en met de hoogste diploma’s behaald, niet zelden met onderscheiding of meer.

De aanvaarding van een trainer (m en v) is een lastige affaire. Trainers worden onderverdeeld in twee categorieën: zij die het spelletje nooit hebben gespeeld maar zich hebben aangeleerd en zij die het spelletje van in de tenen tot de hersenen hebben zitten. Die laatsten worden dan nog eens onderverdeeld in trainers die nooit de top hebben gehaald en trainers die zelf op het hoogste niveau hebben gespeeld.

Een vrouw heeft per definitie nooit mannenvoetbal gespeeld. Dat maakt haar niet meer maar ook niet minder kwetsbaar dan zelfopgeleide mannelijke coaches. Die laatsten worden bij de minste tegenslag al snel als laptopcoaches weggezet.

Het probleem van een vrouw als voetbaltrainer bij mannen is de kleedkamer. Als die klaar is om een theoretisch gevormde voetbaltrainer te geloven, man of vrouw, zal ze ook de coaching aanvaarden. Als je hoort wat sommige voetballers uitkramen, waar ze zich om bekommeren en welke ideeën ze uitdragen, lijkt die acceptatie nog niet voor morgen. Het is te hopen dat Union met Frau Eta alle wedstrijden wint en Union naar een andere trainer voor de vrouwenploeg op zoek moet.