Risicoaanvaarding

In een botsing tussen twee Jezussen is een voetballer gestorven, in Spanje in tweede klasse. Dat had niet gehoeven, maar helemaal vreemd is het nu ook weer niet dat in een contactsport wordt gebotst. Een botsing op een slecht moment, met hoge intensiteit, op een kwetsbaar lichaamsdeel: dat kan gebeuren. Een slechte afloop door een botsing ook.

Wie de beelden van de botsing tussen Jesús de Miguel (spits van CD Tenerife) en Jesús Owono (doelman van FC Andorra) terugkijkt, zal schrikken. We zijn eraan gewend dat doelmannen uitkomen. Bijvoorbeeld in hun kleine backlijn, want ‘die is van de keeper’.

Komen ze in de grote backlijn uit, dan zijn het de moedige durfallen onder de gekken die ooit tussen de drie palen gingen staan. Spelen ze mee buiten de strafschopzone, dan zijn het meevoetballende en meedenkende moderne doelmannen.

Doelmannen die hun doellijn verlaten en springen, doen dat bijna allemaal met een opgetrokken knie. Ter bescherming vooral. Volgens Hendrik Van Crombrugge van KRC Genk ook om hoger te springen. Hij sleept er biomechanica bij en andere sporten, maar dat is onzin.

Basketbalspelers springen alvast niet standaard met opgetrokken knieën. Die halen de hoogste hoogte door zich uit te strekken. Meermaals in een basketbalwedstrijd clashen ze met elkaar, en behalve wat verstuikte voeten en hier en daar een kruisband bij het slecht neerkomen levert dat geen noemenswaardige schade op.

Doelmannen gebruiken de knie als harnas en om ruimte te creëren. Owono, die ook de nationale doelman is van Equatoriaal-Guinea, kwam met een hoge knie uit tot in de middencirkel. Daar katapulteerde/raakte hij Jesús de Miguel, die hem niet had zien komen. Owono bleef ongedeerd, De Miguel bleef roerloos liggen. Hij werd afgevoerd, Owono kreeg rood, de wedstrijd werd gestaakt. De Miguel overleed de volgende ochtend.

Wat Owono deed, was een overtreding, een zware overtreding. Rood was donkerrood. Was De Miguel opgestaan na de feiten en had hij verder gevoetbald, dan was artikel 130 van de tuchtcode van de Spaanse voetbalbond (RFEF) van toepassing geweest. Dat regelt de straffen voor gewelddadig gedrag tijdens het spel (violencia en el juego) waarbij sprake is van risico op letsel, maar waarbij geen directe blessures of schadelijke gevolgen zijn. Owono had dan tussen een en drie wedstrijden schorsing kunnen krijgen.

Omdat er sprake is van een blessure is wellicht artikel 102 van toepassing. Dat regelt de strafmaat voor gewelddadig gedrag met ernstige schadelijke gevolgen of zwaar letsel. De straf is dan vier tot twaalf wedstrijden.

Het was extreem gevaarlijk spel van Owono. Was De Miguel rechtgestaan, dan hadden de media gratuit gesproken over een moordaanslag, zoals recent met Ruben van Bommel tegen Aaron Bouwman bij de topper Ajax-PSV. Wat Van Bommel toen deed, is erger dan wat Owono deed. Hij beukte bewust in op het lichaam van Bouwman. Owono van zijn kant had – dat mogen we aannemen – de bedoeling de bal weg te koppen, wat als dat was gelukt zowat de enige mogelijke actie was geweest die geen rood had opgeleverd.

Is het een verzwarend element dat Owono Afrikaan is en dat er zoiets bestaat als de Afrikaanse tackle, een containerbegrip voor al te atletische tussenkomsten die resulteren in overtredingen? In de ogen van een deel van de publieke opinie wel. Die moet dan Schumacher-Battiston (WK 1982) eens herbekijken: twee blanke spelers, nog zwaardere beuk, geen rood, geen geel, zelfs geen strafschop.

De kwestie die hier opduikt, is die van het aanvaard risico. Spreek met tien juristen of advocaten over deze case en ze zullen elf meningen hebben. Geen van allen zal kunnen weerleggen dat de sport zelf dat soort acties aanvaardt en zelfs part of the game vindt, getuige het reglement.

Alle contactsporten hebben de laatste veertig jaar steeds strengere regels uitgevaardigd om de deelnemers te beveiligen en potentieel gevaarlijke situaties te bannen voor ze zich kunnen voordoen. Voetbal heeft dat nagelaten. Het is in hetzelfde bedje ziek als wielrennen: te weinig proactief in de beveiliging, te laks in de regelgeving en te soft in de bestraffing, zie het geworstel bij hoekschoppen.

De algehele cultuur in het voetbal is er een van steeds hogere intensiteit, van steeds hardere duels, van verruwing, en dat alles onder de noemer: het is geen sport voor mietjes en wie zich wegtrekt, is gezien. De Miguel zag niks en trok zich niet weg. Daarom moet hier het proces worden gemaakt van een sport die dit toelaat en niet van een doelman die denkt dat hij dat soort acties mag ondernemen.