Verhaal over DoublePASS, wereldspeler in De Morgen van 30 mei 2015

Voetbalkennis MADE IN BELGIUM

Ze spreken voetbaltaal en zeggen waar het op staat, de auditors en consultants van Double PASS. Opleiding van talent is hun corebusiness, maar in de Amerikaanse Major League Soccer willen ze nu ook advies voor hun topteams. Het visitekaartje van Double PASS? Negen jaar samenwerking met de Bundesliga.

“Gratuliere!”, zei de man van Bayer Leverkusen eind vorige zomer. Ik vroeg waarom. “Met onze wereldtitel, jullie hebben daaraan meegeholpen.” Oprichter Hugo Schoukens kan het relativeren, maar diep vanbinnen weet hij dat er een stuk waarheid in zit. Als de clubs uit de Bundesliga vandaag van de beste opleiders ter wereld zijn en steeds weer nieuwe Duitse talenten voortbrengen, is dat mede door een bedrijfje uit Dilbeek dat tien jaar geleden mee een steen hielp verleggen in het Duitse voetbal.

Dit jaar bestaat Double PASS tien jaar, maar het begon allemaal in 2000 met een opleiding Expert Class Sportmanagement (tegenwoordig aan de VUB) en een bankdirecteur van een Fortis-filiaal met een passie voor jeugdvoetbal, die destijds in Anderlecht en RWD Molenbeek had gezien hoe het moest en ook niet moest. Ongeveer tegelijk was er een doctoraatsstudent aan de VUB die een model had gemaakt voor integrale kwaliteitszorg in de opleiding voor gymnasten. De bankdirecteur en de doctorandus vonden elkaar: IK Gym werd IK Foot. IK Foot werd uiteindelijk Foot PASS en heet nu Double PASS.

Het bedrijf groeide van twee naar achtenveertig medewerkers en van het eerste contract – met de voetbalbond en de profliga in eigen land – blijft nu nog slechts een klein deel over. Geen sant in eigen land? Ook niet waar, want er zijn nog wel profclubs die Double PASS waar-deren en vanaf derde klasse zijn alle clubs verplicht een Double PASS-label te halen.

Double PASS is voor het Belgisch voetbal wat Lotus is voor de koekjesindustrie: geliefd in België, maar nog meer geliefd in het buitenland en dat is nu eenmaal een grotere markt. In tien jaar tijd is Double PASS te groot voor België geworden. First we take Manhattan, then we take Berlin, dat hebben zij omgekeerd gedaan. Negen jaar geleden viel Berlijn, de Bundesliga. Jo Van Hoecke, de doctor sportmanagement van IK Gym en medeoprichter: “Daarna hadden we het geluk dat de European Professional Football League een workshop organiseerde waar wij gastsprekers waren en ook de Premier League op aanwezig was. Die hoorden ons verhaal en een jaar later zaten we daar ook aan tafel.”

De slogan van Double PASS in op het eerste gezicht krakkemikkig Engels komt trouwens van Richard Scudamore, CEO van de Premier League: ‘Together for more better players.’ Na Engeland klopte Hongarije aan met de bekentenis dat ze nog steeds waren blijven steken in de tijd van Puskás en of de mannen uit Dilbeek niet konden helpen. Duitsland bleef al die tijd een account en Engeland gaat nu ook de tweede cyclus in. Ten slotte zijn dit jaar ook contracten getekend met de United States Soccer Federation (de bond) en de Major League Soccer (de competitie) in de Verenigde Staten en de J-League in Japan. Alsof dat niet volstaat, wordt momenteel wordt ook onderhandeld in Brazilië, Spanje, Denemarken en nog andere landen.

Change management

Double PASS biedt drie producten aan. De basis zijn assessments en audits: via vragenlijsten die worden aangepast aan de lokale realiteit en de specifieke wensen wordt de club, de liga of federatie een spiegel voorgehouden. Aan het eind van de rit volgt een classificatiesysteem. Alles is voetbalgerelateerd. In het prille begin werd zelfs de procedure bij blikseminslag op het jeugdcomplex mee geaudit, maar daar is men van af gestapt. “Alles wat de speler beter maakt”, zegt Henk Mariman, die destijds als hoofd opleidingen bij Beerschot als eerste werd doorgelicht en later bij Club Brugge de mannen van Double PASS nog eens over de vloer kreeg. Mariman zou na zijn vertrek als sportmanager bij Club Brugge in 2012 een sabbatical nemen en alle topclubs van Europa bezoeken. Vandaag werkt hij voor Double PASS.

“Zoek maar op. Nog voor ik hier in beeld was, heb ik gezegd dat de screening van Double PASS van onschatbare waard is gebleken voor het Belgisch voetbal. Anderlecht zou vandaag Neerpede en de werking daar niet kennen als ze in de eerste audit niet ergens rond de achtste plaats waren geëindigd. Dat deed toen erg veel stof opwaaien, maar het zette een en ander in beweging. Wij waren met Beerschot als satelliet verbonden aan Ajax, dat zogezegd de beste opleiding ter wereld heeft, maar we hebben toch ontzettend veel geleerd en daardoor ook veel veranderd. Jan Vertonghen en Thomas Vermaelen hebben daar ongetwijfeld van geprofiteerd.”

Naast de audit biedt Double PASS ook ‘change management’ aan, de meest agressieve en directe vorm van consulting. De projecten in Hongarije en in Istanboel bij Galatasaray vallen binnen die opdracht. Ten slotte wil Double PASS ook instrueren via een instituut, de jongste peiler.

Change management in het voetbal, waar vooral ex-voetballers van hun eigen gelijk overtuigd zijn, begin er maar aan als bankdirecteur-jeugdtrainer en doctor-turner. Inmiddels hebben Schoukens en Van Hoecke zich omringd met nog grotere voetbaldieren, onder wie Henk Mariman, Frank Rits die er van in het begin bij was, en recent ook ex-Anderlecht-coach Ariël Jacobs.

Rits was 26 toen hij begon bij Double PASS. “Op een dag zit je als 26-jarige tegenover Bayern-voorzitter Karl-Heinz Rummenigge. De hele Bundesliga was aanvankelijk erg sceptisch. Ons auditmodel was hen niet goed bevallen en enkele clubs hadden de leiding genomen van een tegenbeweging. “Sie kommen nicht rein.” Wij zouden geen voet tussen de deur krijgen.

Dat is toch gelukt en nu worden wij mee in de felicitaties betrokken. “Jullie hebben ons doen nadenken en de dingen anders aanpakken.” Dat hebben ze wel zelf gedaan. Zij hebben na het debacle op het EK van 2000 (Duitsland lag er in de eerste ronde uit, HV) ‘Der weite Weg zum Erfolg’, het stappenplan naar een betere opleiding, zelf geschreven. Wij werden daar onderdeel van, na lange gesprekken met Matthias Sammer, sportief directeur van de Bundesliga, en Holger Hieronymus, de COO van de Duitse profliga.”

Double PASS hamert bijvoorbeeld steeds op een sporttechnische cel binnen de clubs, met daarin een prominente plaats voor het hoofd opleidingen, zodat die op structurele wijze samenzit met de hoofdcoach. In 2009 hadden de Duitse clubs die cel niet, op een uitzondering na. Vandaag hebben ze die allemaal omdat ze geloven in een rode draad doorheen de opleiding.

Van Hoecke: “Wat de klant wil, doen wij. Soms beperkt onze inbreng zich tot management en structuren en vullen ze het zelf verder in. Soms gaan we verder, zoals bij Galatasaray.” Dat project is in handen van Henk Mariman, een man van veel voetbalwateren die zich toch even schrap moest zetten toen ex-international en kersvers coach Mehmet Ayan hem vroeg waar hij dan wel had gespeeld. “Ik vroeg: ‘Waar was jij dan coach?’ En hij ging terug zitten. Bij Galatasaray, dat de eliteclub van Turkije wil zijn, hebben we alles op poten gezet: medisch, individuele training, trainingsvormen, videoanalyse, sociale cel, echt alles.”

USA wereldkampioen

Double PASS is een Belgisch bedrijf. Dat wil zeggen dat aanpassen aan veranderende omstandigheden bijna in de genen zit. Het cultuurmodel van Hofstede, waarin onder meer machtsafstand, onzekerheidsvermijding, individualisme/collectivisme, masculiniteit/ feminiteit en lange versus korte termijn worden in kaart gebracht om verschillende landen en culturen met elkaar te vergelijken, is een eerste leidraad om in den vreemde geen brokken te maken.

Schoukens: “Wij zijn geen Nederlanders die komen met hun systeem, hun spelfilosofie en die iedereen meewillen in hun grote voetbal- gelijk. Wij gaan uit van de filosofie van de club, van de regio, van het land. Soms adviseren we een koerswijziging, maar er wordt pas van koers veranderd als ze daarachter staan.”

De respons is over het algemeen goed, al komen ze occasioneel een trainer tegen die erg argwanend blijft. Maar de bevindingen van de mannen van Double PASS zijn juist dat de grote namen veel openheid aan de dag leggen, als je maar toont dat je er iets van kent. Dat zegt ook David Pauwels die als doctoraatsstudent management een vergelijkende benchmark ontwikkelt om opleidingen bij verschillende internationale clubs tegenover elkaar te kunnen zetten. “Ik zat bij Alex Ferguson. Behalve dat ik goed moest luisteren om hem te begrijpen in zijn typische Engels was die man heel open. Je wordt wel getest op je kennis, maar als ze voelen dat je standhoudt, zijn ze mee en worden ze zelf enthousiast.”

De Premier League doorlichten op jeugdwerking is een hele klus en garandeert zere tenen aan de andere kant van de tafel. De competitie mag dan de rijkste van de wereld zijn, de kritiek luidt dat de Premier League veel te weinig Engelse spelers voortbrengt
en dus de nationale ploeg niet ten goede komt. Frank Rits was de eerste vier jaar van de overeenkomst met de Premier League project manager. Hij schetst de situatie. “Hun probleem is de post-formatie. Spelers die 21 zijn, zijn niet sterk genoeg om in de Premier League meteen mee te doen en worden uitgeleend aan derde of vierdeklassers waar kick-and-rush wordt gespeeld. Onlangs zag je dat de grote clubs hun teams bewust uitzoeken om spelers te laten rijpen. Het aantal Engelse spelers in de Premier League vermindert niet langer en de verwachtingen zijn dat het straks in de lift zit. De resultaten van de Engelse jeugdelftallen zijn ook bemoedigend: ze winnen toernooien of ze eindigen bovenin en dat is nieuw.

Begonnen bij Berlijn, zijn ze nu ook in Manhattan geland. De vijfde sport van het grootste sportland ter wereld op de juiste rails krijgen, het is een nooit geziene uitdaging in de jonge geschiedenis van dit op en top Belgische bedrijf. “We hebben ons verhaal gedaan”, zegt Hugo Schoukens, “en toen vroegen ze ineens ook om de werking van de eerste elftallen door te lichten. We zijn laatst een week met acht man naar de VS getrokken voor een eerste implementatie. Dat wordt onze grootste opdracht ooit. De Amerikanen zijn duidelijk: ze willen alles in het werk stellen om de worldcup te winnen.”

Ze hebben al geleerd dat de Amerikaan niet wil horen van Engeland en Engelse voorbeelden. Mariman: “Duitsland is daar de norm, want die zijn Weltmeister.” Acht dagen per club zullen ze uittrekken om de hele werking door te lichten tot en met de wedstrijdvoorbereiding en de training toe. Dat wordt inbreken in het domein van de trainer en er zal vooral een cultuuromslag nodig zijn om betere spelers te maken in de VS. “Voetballers genoeg, maar allemaal dezelfde fysieke types: lopen als robotten, maar genialiteit is ver te zoeken”, zegt Frank Rits. Bij Double PASS kijken ze met spanning uit naar die clash met de Amerikaanse sportcultuur.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s