Guardiola

Trainers die kampioen worden zijn tovenaars. Trainers die degraderen zijn sukkelaars. Trainers die prijzen hebben gewonnen en afscheid nemen, zijn legendes. Pep Guardiola is bijgevolg een legende.

Het is een misvatting dat hij het Engelse voetbal voor altijd heeft veranderd. De grootste gamechanger in het Engelse voetbal heet Arsène Wenger. Toen die het Kanaal overstak, transformeerde hij Arsenal van een saaie ploeg naar een wervelend voetbalgenootschap met vloeiend aanvalsspel en positiewissels.

Ook met goede voetballers, maar niet met de duurste van dat moment. Die gingen toen allemaal richting Manchester, waar United en Alex Ferguson de dienst uitmaakten. En Wenger, niet te vergeten, kwam van Nagoya Grampus Eight, niet van Bayern zoals Guardiola.

Wenger was bepalend voor de professionalisering van het Engelse profvoetbal. Hij bracht een moderne visie mee op trainen, belasting, rust en voeding, en algemene fitness. In 2004 lukten Wenger en zijn bescheiden sterren Patrick Vieira, Thierry Henry, Dennis Bergkamp, Ashley Cole, Sol Campbell en Jens Lehmann iets wat niemand voor mogelijk hield en niet meer was gelukt sinds 1889: een heel seizoen lang geen enkele wedstrijd verliezen.

Met die veertiende titel dit seizoen staat Arsenal afgetekend derde na Man United en Liverpool, die er elk twintig tellen. Manchester City is vierde met tien titels, waarvan wel acht behaald sinds de creatie van de moderne Premier League in 1991.

Tweede misvatting: Guardiola is de vader van het offensieve positiespel. Alle goede dingen hebben veel vaders, maar de peetvader van het moderne offensieve positiespel met opbouw van achteruit blijft Johan Cruijff. In de recente docuserie over Cruijff, die begint met een hommage van Guardiola, wordt uitgebreid aandacht besteed aan hoe die de piepjonge Pep vanuit Barcelona B liet doorstromen naar het A-elftal en meteen in de basis zette.

Derde misvatting: Guardiola is een tovenaar. Trainers die toveren, behalen onmogelijke titels met spelerskernen die daar op papier niet de kwaliteit voor hebben. Of ze behoeden een stelletje halve zolen voor degradatie door hen in de anonieme veilige middenmoot te laten eindigen. Dat heeft Guardiola nooit moeten klaarspelen, zelfs niet als speler.

Daar zegt hij zelf over: “Er zijn veel mensen met talent die het niet halen, gewoon omdat ze geen kans krijgen.” De feiten geven hem gelijk: hij had talent, maar hij had ook het ongelooflijke geluk om als speler en als trainer altijd op het juiste moment op de juiste plek op te duiken.

Hij speelde vier wedstrijden in zijn eerste seizoen in de A-ploeg die kampioen zou worden en kwam in een gespreid bedje. Daarna werd hij dé dirigent van Cruijffs dreamteam, en dat moet je verdienen.

Op zijn dertigste was hij al over zijn top en begon hij aan een exodus langs Brescia, Roma, weer Brescia en Al Ahli, om af te sluiten met tien wedstrijden bij het Mexicaanse Dorados de Sinaloa, eigendom van het plaatselijke drugskartel aldaar.

Op zijn 37ste werd de trainer Guardiola – een kopie van zijn parcours destijds als speler – overgeheveld van Barcelona B naar de A-ploeg om er de uitgebluste Frank Rijkaard te vervangen. Zijn grootste meesterzet in dat begin was Ronaldinho, Deco en later Eto’o de wacht aanzeggen. Hij had toen wel in zijn ploeg ene Lionel Messi en in diens buurt Xavi en Iniesta lopen.

Met dat Barcelona haalde hij veertien prijzen in zeven seizoenen. Vervolgens trok hij naar recordkampioen Bayern München: zeven prijzen in drie seizoenen. In 2016 landde hij dan in Manchester City dat door de illegaal geïnvesteerde miljoenen van de eigenaars uit Abu Dhabi al twee keer kampioen was geworden, en de rijkste ploeg van Engeland was.

Daardoor kon hij elke speler kopen die hij maar wilde en eindigen met twintig (kampioenschaps)bekers in tien jaar. Uiteraard was Guardiola een ziener en heeft hij het voetbal tactisch veel bijgebracht. Uiteraard zal hij ook een goede peoplemanager zijn, maar hij was toch vooral op het juiste moment op de juiste plek met ideale omstandigheden. Vorig seizoen liep het voor geen meter en werd de tovenaar ineens een sukkelaar.

Maar kijk, er hangt Manchester City en dus ook Guardiola nog een en ander boven het hoofd. Goed ingevoerde Premier League-watchers verwachten nog voor de zomer een uitspraak in de zaak tegen Manchester City en zijn illegale financiering. De kans lijkt groot dat een aantal prijzen weer uit die goedgevulde kast zullen moeten verdwijnen. Geen toeval toch? Weer is Guardiola de man van het juiste moment. Nu is hij net op tijd weg van een plek waar hij beter niet meer is.