Madame de Coubertin

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft deze week beslist dat de Russen en Wit-Russen over afzienbare tijd internationaal weer kunnen sporten met andere landen. Op termijn kunnen ze zelfs alleen of in ploeg Rossiya vertegenwoordigen, onder hun eigen vlag en hymne (de mooiste van alle hymnes, maar daar houdt het ook op).

Oekraïne was zoals verwacht tegen, net als alle Noord-Europese landen. De Aziatische olympische comités juichten de demarche luid toe. Vanuit de sportbonden die het laatste woord hebben over welke atleten mogen deelnemen was de reactie gemengd.

De grootste olympische sportbond, World Athletics, was bij monde van voorzitter Seb Coe categorisch: (Wit-)Russen met banden met Moskou en Minsk zijn niet welkom. Coe is nog voorzitter tot de zomer van 2027, dat biedt de Russen opties.

Hoewel er een logica zit in de houding en argumentering van het IOC is er ook die stuitende wereldvreemdheid. Dit getuigt van een compleet foute inschatting van de geopolitieke toestand van de wereld en de rol die sport daarin speelt. Zie Donald Trump, voetbal, FIFA.

Uitgerekend nu deze hindernis weghalen, terwijl het foutste land van de 21ste eeuw zijn buurstaat steeds heviger bestookt en zijn bevolking via bommen op hospitalen, kindercrèches en woonwijken blijft terroriseren, is het bewijs dat ze daar in Lausanne in hun mooie ivoren toren niet goed weten hoe het eraan toegaat in de echte wereld.

Dat zou kunnen kloppen want we hebben hen ook nog niet gehoord over de genocide op de Palestijnen. Misschien komt dat omdat die in de dertig jaar dat ze onder eigen vlag deelnemen aan de Spelen nog nooit een medaille hebben gewonnen en dus niet meetellen, wie zal het zeggen?

Het beetje logica in de beslissing van het IOC zit in de originele beweegredenen voor de verbanning. Die werd destijds door Lausanne en de vorige voorzitter Thomas Bach gestaafd als strafmaatregel tegen het inpalmen van de Oekraïense olympische structuren in de nieuwe bezette gebieden.

De nieuwe bezette gebieden, voor alle duidelijkheid, want dat bezetten was eerder al gebeurd met de Krim in 2014, kort na de Winter/dopingspelen van Sotsji. Het IOC en de rest van de sport (en de politiek) keken toen de andere kant op. Nog voor die uitsluiting in 2022 was er al een eerdere uitsluiting van Rusland, maar die had dan weer te maken met de schrikbarende onthullingen over decennialange staatsgestuurde doping. Na de inval in Oekraïne was Vladimir Poetin bovendien zijn Olympische Orde afgenomen door Bach.

Dat waren allemaal tekenen dat realpolitik ook bij het Internationaal Olympisch Comité zijn intrede had gedaan. Je hoorde nadien ook bijna niets meer over de ekecheiria of olympische vrede, een vinding van de ook al lichtjes wereldvreemde sportpaus Juan Antonio Samaranch, die in de jaren negentig als eerste expliciet opriep om oorlogen te stoppen tijdens de Spelen.

De man besefte wellicht niet goed, of hij had de verkeerde bronnen geraadpleegd, dat de olympische vrede in antieke tijden helemaal geen einde wilde maken aan de oorlogen. Wel werd een veilige passage van atleten en toeschouwers op weg naar Olympia gevraagd, en zelfs dat werd niet altijd toegezegd.

Dat die ekecheiria als symbool van neutraliteit eind januari voor Milaan-Cortina weer prominent op de agenda van de VN kwam, was een voorteken. Vervolgens zette de nieuwe voorzitter van het IOC, Kirsty Coventry, als een soort Madame de Coubertin de deur voor de Russen op meer dan een kier. De volkeren verenigen door te sporten en zo conflicten te overstijgen, jaja, het zal wel.

Coventry is natuurlijk Afrikaans, woont in Zwitserland, en dan is die oorlog een ver-van-je-bedshow. Het argument dat wereldwijd meer dan tachtig conflicten worden uitgevochten, en als ze elke agressor zouden uitsluiten er geen Spelen meer zijn, klinkt een beetje flauw en weeral wereldvreemd. Deze oorlog duurt nu al langer dan de Eerste of de Tweede Wereldoorlog en is alleen door koelbloedigheid van het Westen nog geen derde geworden, maar misschien komt dat er nog van.

Als ik Coventry was, zou ik de recente olympische geschiedenis erop napluizen, en meer in het bijzonder de boycot van Zuid-Afrika. Uiteindelijk en ferm tegen de goesting werd ook het IOC verplicht tot een olympische boycot van Zuid-Afrika. Die sportieve pariastatus heeft meegespeeld in de afschaffing van apartheid. De laatste hoop om tegen schurkenstaat Rusland een sportieve dam op te werpen, berust nu bij de westerse landen en de Europese Unie.