Darwin op wielen

Gek/goed verhaal gelezen deze week. Het verscheen bij de concurrerende mediagroep en is geschreven door een bevriende collega die bij deze krant zijn eerste sporen verdiende. Hij is ingeseind, dus dan mag het.

Wij denken: Putte-Kapellen is gereden, gedaan met wielrennen op de weg, het is tijd voor Circus Modder. Mis. Circus Modder is al begonnen, zonder modder en ook zonder goeie renners, dat even terzijde. Putte-Kapellen is effectief gereden, maar een paar kilometer verder naar het noorden is de Eneco Tour aan de gang.

Dat is al vreemd, maar wat dan te denken van koppen als ‘Koersen in Algerije en sprinten met de hele ploeg’ of ‘Nog volop strijd voor plaats 30’? Samengevat: teams aan de zelfkant van het profpeloton reizen dezer dagen over de hele planeet om toch maar her en der een paar puntjes te sprokkelen. Plaats dertig is van belang vanwege de UCI-bepaling dat alleen teams uit de top dertig een wildcard kunnen krijgen voor een grote ronde.

Voor wie niet helemaal mee is: profwielrennen is een sport met verschillende snelheden en verschillende klasseringen. Je hebt de WorldTour, dat zijn de achttien teams die een WT-licentie hebben voor de periode 2026-’28. Intussen worden al punten verzameld voor de volgende cyclus. De laatste twee teams, op plaats zeventien en achttien, zijn Lotto-Intermarché en NSN.

Die moeten beginnen op te letten, want in hun nek hijgen twee Franse teams: Cofidis en Groupama-FDJ United. Cofidis staat erom bekend dat het in de eerste plaats rijdt om zo veel mogelijk renners zo hoog mogelijk te laten eindigen. Winnen is mooi, maar elk puntje telt. Bovendien hebben twee ProTeams, Pinarello Q36.5 en Tudor, zich puntengewijs al tussen de grote WorldTour-jongens genesteld.

Onder de WorldTour heb je de ProTeams. Tot vorig jaar waren dat er nog eens zeventien, voor de cyclus 2026-’28 zijn het er nog maar zestien. Opgeteld zijn dat 34 teams, waarvan 29 in Europa, 2 in het Midden-Oosten, 2 in de VS en 1 in Kazachstan. Die 29 Europese teams zijn, op één Hongaars team na, allemaal West-Europees.

Dat is het profwielrennen in de wereld. Vertalen we dat naar budgetten, dan gaat het om bijna 700 miljoen euro voor de WorldTour-teams en 150 miljoen voor de ProTeams. De vrouwenploegen zijn goed voor nog eens 80 miljoen. Samen is dat 930 miljoen.

Het voltallige profwielrennen wereldwijd haalt minder binnen dan elk van twee voetbalclubs afzonderlijk: Real Madrid (1,161 miljard euro) en FC Barcelona (975 miljoen). Zelfs het nummer tien in de rangschikking van voetbalomzetten genereert tien keer zoveel als de kapitaalkrachtigste wielerploeg, UAE.

We denken allemaal te weten hoe dat komt: er zijn geen tv-rechten in het wielrennen, er is geen ticketing in het wielrennen en de budgetten van de teams bestaan voor 90 procent uit sponsoring.

Niemand die zich afvraagt – en al helemaal niet bij de internationale wielerbond UCI – hoe dat wielermodel, als je al van een model kunt spreken, zich economisch beter zou kunnen organiseren. Ook niemand die erop wijst dat het voor het wielrennen nu of nooit is om de stap voorwaarts te zetten naar een goed beheerde economie.

Sinds de verrassende overwinning van Tadej Pogacar in de Tour van 2020 is het profwielrennen jaar na jaar na jaar aantrekkelijker geworden. Steeds kwamen nieuwe toprenners bovendrijven, de ene al jonger dan de andere. Het talent is historisch hoog, het aantal profteams historisch laag. Nooit heeft het wielrennen sportief meer gefloreerd, nooit heeft de sport zich slechter georganiseerd.

Profwielrennen verdient een model waarin sportieve, organisatorische en vooral economische zekerheid de basis vormt, en niet het darwinisme van licenties. Wie dat systeem heeft uitgedacht op basis van criteria als ‘behaalde punten’, heeft wellicht gedacht dat hij of zij de sport een dienst bewees. Wie aan die puntentotalen ook promotie naar de WorldTour en degradatie naar de ProTeams koppelde, heeft zich compleet vergist.

De belangrijkste man of vrouw bij de teams in puntennood is vandaag niet de eerste kopman, of de tweede, en ook niet de eerste of tweede sportdirecteur. Het is het genie op de service course dat kan uitvlooien waar met de minste inspanning de meeste punten te rapen vallen.

Het gevolg is dat uitgerekend de armlastigste teams op kosten worden gejaagd om renners naar Azië, Afrika en Midden-Amerika te sturen met die ene opdracht: winnen mag, maar niet ten koste van alles. Meedoen, meerijden, hoog finishen en zo veel mogelijk puntjes sprokkelen, dat is de opdracht.