Onoverzichtelijk

Toen ik in 1974 bewust de World Cup begon te volgen, ging het om zestien ploegen die in vier groepen van vier waren onderverdeeld. Dat was zo sinds 1934. De eerste twee van elke groep werden in een tweede groepsfase van twee keer vier gezet. De winnaars van die groepen speelden de finale en de tweedes de kleine finale.

Dat was lekker overzichtelijk en tegelijk eerlijk. Hoewel het finale resultaat na een knock-out in de zevende wedstrijd kwam, leverden groepswedstrijden altijd eerlijker eindresultaten op. Het resultaat van die finale van ’74 bewijst voorgaande stelling: Nederland had wereldkampioen moeten worden, niet West-Duitsland.

In 1982 ging het naar 24 landen, in 1998 naar 32 en deze World Cup wordt met 48 landen gespeeld. Voor 2030 denkt FIFA-voorzitter Gianni Infantino aan 64 ploegen. Meer deelnemende landen betekent meer geld voor de FIFA en voor meer landen, en dus meer stemmen voor de voorzitter.

De eerste uitbreiding in 1982 had te maken met de herverkiezing van João Havelange als FIFA-voorzitter. De tweede, naar 32, kwam uit de koker van Sepp Blatter, de secretaris-generaal van de FIFA die voorzitter wilde worden, wat ook lukte. Geen enkele FIFA-voorzitter of kandidaat-voorzitter heeft het aangedurfd om onder zijn watch het aantal deelnemers te verdubbelen, zoals Infantino van plan is.

Die kent geen schaamte. Hij moet dan ook een statutair onmogelijke herverkiezing zien te regelen. De Zwitser kwam in 2016 op het voorplan. Hij was toen de nummer twee van de UEFA. Zijn baas Michel Platini, voorbestemd om Blatter op te volgen, was verbrand door een corruptieklacht en moest zich terugtrekken.

Infantino sprong in het gat en is sindsdien de deus ex machina van ’s werelds eerste sport. In de statuten staat dat hij maar drie termijnen van vier jaar mag aanblijven. Toch wil hij in 2027 voor vier jaar herkozen worden, want – aldus Infantino – die eerste drie jaar waren geen volle termijn en tellen dus niet mee. Stemmen ronselen, ziedaar de hoofdreden voor die 48 deelnemende landen.

Van die 48 zullen een paar Europese landen ongetwijfeld afhaken, maar ongeveer alle Zuid-Amerikaanse, Aziatische en vooral Afrikaanse bonden zien in hem een soort sinterklaas. Zolang de heilige Gianni elke vier jaar meer geld hun richting uitstuurt, waarmee zij dan hun ongecontroleerde levenswandel kunnen financieren, is het al lang goed.

Onoverzichtelijk. Ziedaar waarom u nog niet wild loopt van dit WK. Ooit had je toernooien met groepen A tot en met D. Eergisteren is het toernooi begonnen in groep A, met Mexico-Zuid-Afrika, en een week later, op woensdag 17 juni, wordt met Engeland-Kroatië pas de eerste wedstrijd in groep L gespeeld. Misschien komen daar over vier jaar M, N, O en P bij.

De vorige WK’s telden 64 wedstrijden, dat was al nauwelijks te overzien. Deze editie telt 104 voetbalwedstrijden en duurt een week langer. Wie slim is, skipt gewoon die eerste groepsfase en haakt in op 28 juni, bij de eerste zestiende finale. Dan zullen de 48 landen herleid zijn tot 32 en kan de World Cup echt beginnen.

Welk powerhouse de grootste kans maakt, is lastig te voorspellen, maar Frankrijk, Spanje, Duitsland, Engeland, Portugal, Brazilië en Argentinië – niet noodzakelijk op sterkte gerangschikt – worden overal als favoriet naar voren geschoven.

Om een World Cup te winnen, heb je een toernooimentaliteit nodig. Dat is iets ondefinieerbaars, moeilijk op te roepen, dat onderhuids groeit, dat staat of valt met toeval, waarna het team in een flow komt.

Om een World Cup te winnen, is ook geluk nodig, maar dat volstaat niet. Soms gebruik je je geluk te snel op, zoals de Rode Duivels in 2018 tegen Japan en Brazilië: twee wedstrijden die ze tegen alle logica in wonnen. Vervolgens was er wat ongeluk en verloren ze van Frankrijk. In Qatar hadden ze nooit geluk, alleen maar ongeluk, en gingen ze er in de eerste ronde uit.

Om deze World Cup te winnen, moet je meer dan ooit de momenten pakken. Op enkele uitzonderingen na wordt er in steden gespeeld waar het in de zomer bloedheet is. Pressing à la PSG of Bayern is uit den boze. Slim verdedigen en slim aanvallen, zonder te veel energie te verliezen, daar komt het op aan.

De kans dat we weer een intense op- en neerfinale zien die op 3-3 en strafschoppen eindigt, zoals in Qatar in december 2022, is bijzonder klein. Die avond was het 22 graden. Op 19 juli wordt in New York de finale op het heetst van de dag gespeeld, 40 graden is niet onmogelijk. Een onvoorspelbare, af en toe saaie en toch ook weer spannende World Cup, dat wordt het.