Zonnedoden

Problemen moet je aankaarten als ze zich voordoen, zei een eerste minister. Goed bestuur is ook problemen aankaarten nadat ze zich hebben voorgedaan, alleen al om er met een beetje afstand te kunnen naar kijken.

Neem nu de klimaatverandering/verstoring/opwarming – te schrappen volgens uw religie. Ik tik deze column op vrijdagochtend, in de hoop dat de buien nog wat uitblijven en ik vandaag nog eens op de fiets kan. Een week geleden zat ik om halfacht op de fiets en kwam om tien uur badend in het zweet thuis.

Met de koelte en de regen weer in ons leven is het tijd om te reflecteren op de steeds hetere en drogere zomers en, aangezien deze column over sport gaat, op wat dat met een sporterslichaam doet. Afgeleide vraagstelling: is het wel nog verstandig om in de zomer grote sportcompetities te laten doorgaan? En zo ja, kiezen we dan niet beter een beetje koelere plek?

Wat de hitte met een lichaam doet, is bekend, maar ook weer niet helemaal. Bijvoorbeeld is het niet zo eenduidig hoe warmte inwerkt op onze hersenen bij zware inspanningen. Een lichaam heeft een aantal barrières om zichzelf tegen uitputting te beschermen. Zo word je vanuit het centrale zenuwstelsel sneller moe gemeld dan je eigenlijk bent.

Topsporters kunnen die vermoeidheid een stukje negeren, denk aan Mathieu van der Poel in de laatste rechte lijn op de Champs-Élysées. Toch zal Van der Poel of een ander zichzelf niet in de vernieling rijden. Met medicatie (doping) misschien wel, maar hitte heeft dezelfde werking: het brein, dat stop zou moeten zeggen, wordt als het ware bedrogen en bedriegt uiteindelijk het lichaam.

Een zonneslag is nog te managen en geeft hoofdpijn en duizeligheid. Een hitteslag is een extreme oververhitting van het lichaam, dat op den duur niet meer zweet (afkoelingsmechanisme), met bewusteloosheid en soms de dood tot gevolg.

Dit jaar zagen we verschillende sporters die er de brui aan gaven door de hitte. In het tennis waren er Jekaterina Aleksandrova en Jakub Mensik, die in Memphis en Parijs flauwvielen op het court. Jannik Sinner gaf in Parijs ook een gewonnen wedstrijd in de tweede ronde zomaar uit handen op een bloedheet centercourt. Nu is de roodharige bleekhuid Sinner, opgegroeid in de Dolomieten, geen fan van hete temperaturen, zo bleek eerder dit jaar al in Australië.

Tennis is een wandeling vergeleken met wielrennen, maar wel een sport waarin de zon de hele wedstrijd ongenadig schijnt zonder ook maar enige afkoeling. Wielrenners rijden af en toe in de schaduw en creëren een eigen luchtstroom door de snelheid. Toch vond Tom Pidcock de voorbije Tour de France een oorlogsgebied door de hitte. Het was een wonder waar al die teams elke dag weer hun enorme hoeveelheden ijs vandaan haalden en hoe ze dat logistiek regelden om die bij de renners te krijgen.

En dan is er nog Ilgiz Tantasjev in het voetbal. Dat is de ref die op de voorbije World Cup tijdens Frankrijk-Paraguay de gruwelijke overtredingen van de Zuid-Amerikanen onbestraft liet met kaarten. Achteraf bleek uit zijn wearable dat zijn lichaamstemperatuur 39,3 graden bedroeg en zijn hittestress-index op 6,7 piekte, waarbij 3 als hoog en 7 als gevaarlijk geldt.

World Cups en Olympische Spelen krijgen al langer het verwijt dat ze landen opzoeken op tijdstippen in het seizoen waarop het te heet is om te kunnen presteren. Komt daar nu nog eens bij: de discussie over de maatschappelijke kosten van een event in de hitte en de ecologische voetafdruk van door airco gekoelde stadions.

Wie zich ergerde aan of zich vrolijk maakte over die drankpauzes in het voetbal halverwege elke helft denkt beter eens na. Het is voor een sportlichaam welgekomen om elk half uur de tekorten aan te vullen, zelfs bij vrieskou. Dat de commercie daar ook brood in ziet, welaan dan, waarom niet?

Het is geen toeval dat we pas de laatste jaren horen over de weldaden van hittetraining, maar of dat zal volstaan om de steeds extremere temperaturen te trotseren, is maar zeer de vraag.

Uitwijken naar een ander moment of seizoen is nog niet vaak vertoond. De World Cup in 2022 in Qatar was daarop een uitzondering. Benieuwd wat ze met de editie van 2034 in Saudi-Arabië zullen doen.

Wat de Tour de France betreft, hebben organisator ASO, de Franse regering en de hele Franse bevolking al laten weten dat juli de maand van de Tour blijft. Zonnedoden zijn er niet gevallen, nog niet, maar volgens specialisten lijkt dat een kwestie van tijd. Al heeft wielrennen geen hitte nodig om op tijd en stond een slachtoffer te eisen. Eén ongeduldige autobestuurder volstaat.

Update: het is bijna middag en daar zijn de donkergrijze wolken.