De Belgische hiërarchie

Het gaat goed met het Belgische wielrennen daar in Montréal. Of dat te maken heeft met het Europese karakter van die stad, zoals ergens werd gesuggereerd, mag worden betwijfeld. Behalve de obligate koffiestops zijn de plaatselijke terrassencultuur en de vele minibrouwerijen grotendeels aan de selectie voorbijgegaan.

Vijf medailles telde Belgian Cycling tot vrijdagnamiddag. Toen moesten nog de beloften bij de mannen, juniores vrouwen en de profs hun ding doen. In het postcoronatijdperk zijn zes medailles (2022 en 2024) het maximum. Wat vooral opvalt: nooit eerder won België meer dan twee medailles in de vrouwencategorieën. Vrijdagnamiddag stond die teller al op drie met nog juniores en profs bij de vrouwen te gaan. Nederland, om die klassieke vergelijking te maken, had tot vrijdag twee medailles, waarvan één bij de vrouwen.

Een WK is natuurlijk pas echt goed voor de wielerregio Vlaanderen als bij de mannelijke profs een Belg wereldkampioen wordt. Als we de analisten en de meegereisde pers mogen geloven, hebben we zelfs twee kandidaten en kunnen ze allebei op het podium, en waarom niet samen zoals op de Olympische Spelen.

Bovendien, zo viel ook te beluisteren, komen de twee protagonisten zeer goed overeen. Of dat ook nog tijdens de wedstrijd het geval zal zijn, laten we dat maar afwachten. VRT-cocommentator José De Cauwer gaf alvast een voorzetje: Remco Evenepoel en Wout van Aert hebben niet dezelfde wedstrijd voor ogen. Remco wil het hard maken, Wout wil een rustiger aanloop.

Dat deed meteen denken aan Leuven 2021, en wie zegt dat alles van toen is verteerd, die dwaalt. We nemen u nog eens mee achter de schermen. Sven Vanthourenhout, de toenmalige bondscoach, legde aan de vooravond het tactische plan uit: een kopman (Van Aert) en een schaduwkopman (Jasper Stuyven).

Waarop Evenepoel de bondscoach aanschoot en vroeg of hij ook voor zijn kans mocht gaan. Neen, zei die. Logische beslissing, Evenepoel had tot dan nog maar alleen in San Sebastián gewonnen. Een jaar later was dat al andere koek. Op dat WK in en rond Leuven reed Evenepoel tegen alle afspraken in mee op kop samen met de Fransen en maakte zo de koers te hard voor de zwaardere Belgen Van Aert en Stuyven.

Daar was al tijdens de wedstrijd stennis over, met name bij Tim Declercq, die geacht werd het tempo te regelen, en in de volgauto bij de bondscoach, die zonder radiocommunicatie nauwelijks kon ingrijpen. Na 240 kilometer vond Evenepoel het welletjes en stond hij geparkeerd. Hij zou wel niet opgeven: goed getraind voor de Italiaanse herfstklassiekers. Van Aert was opgesoupeerd en meldde dat niet aan Stuyven, die net tekortkwam voor een podiumplaats.

Toen de bondscoach na het WK een digitale debriefing hield, was Evenepoel de enige die niet inlogde. Dat er geen oud zeer is blijven hangen, daar wordt door insiders serieus aan getwijfeld. Als de hoofdrolspelers dat zeggen, oké dan, maar dit is wielrennen: geen sport waarin grote en kleine voorgeschiedenissen een prominentere rol spelen.

Evenepoel had zijn les geleerd. Op de saaiste WK-omloop van deze eeuw in Wollongong vertrok hij al heel snel en reed in een soort tijdrit naar goud. Hij werd de derde Belgische wereldkampioen op de weg (na Tom Boonen en Philippe Gilbert) van deze eeuw. In 2022, na ook Luik-Bastenaken-Luik te hebben gewonnen, passeerde Evenepoel Van Aert als beste Belgische wielrenner.

Op de Prestigelisten, een zeer verdienstelijke Deense ranking van historische wielerprestaties, staat Evenepoel op de all-timelijst als vierde Belg op de 24ste plaats. Het is een kwestie van tijd voor hij de nummers twee en drie, Rik Van Looy en Roger De Vlaeminck, achterlaat. Eddy Merckx inhalen zal niet lukken, ook niet voor de nummer twee aller tijden, Tadej Pogacar. Van Aert staat op 54 en is nog net bij de beste tien Belgen, ex-aequo met Johan Museeuw.

Benieuwd hoe deze hiërarchie zich straks uitspeelt. Evenepoel heeft meer opties dan Van Aert, voor wie een solo monstervlucht een zelfmoordmissie zou kunnen zijn. Evenepoel kan een harde wedstrijd aan en een wedstrijd die alleen op de laatste hellingen echt losbreekt. En hij kan van ver vertrekken.

Of het niet wijzer was geweest om met één absolute kopman naar Montréal af te reizen, is een hypothetische vraag. Je kunt de winnaar van Parijs-Roubaix, die ook een goede Vuelta reed, niet thuislaten. Het WK wielrennen is een mix van veel belangen. Naast de voorgeschiedenis, het merkenploegenspel op de achtergrond en de intermenselijke relaties hebben we nog eens te maken met een hyperindividuele sport in kunstmatig ploegverband.