Niet dat het tijd wordt, maar nu kan het na elke wedstrijd: naar huis gaan. Dat zou morgen kunnen, want op het moment dat ik dit tik, is de wedstrijd tegen Japan nog niet gespeeld. Vandaag is geen optie, want ik ben pas vanavond terug in Moskou met het Ryanair van Aeroflot. Of dat kan ook zaterdag of zondag zijn, afhankelijk van de uitslag van vrijdag tegen Brazilië.

Ik ben u nog een verhaal schuldig over de helletocht van de media naar Rostov aan de Don. Enkele van de Belgen die hier met een perskaart rondlopen, zijn van de voetbalkrant. Als je er .com achteraan tikt, kom je bij hen uit. Die hadden er niet beter op gevonden om van Kaliningrad per trein naar Rostov te reizen. Dat is hun goed recht, want per trein is gratis voor de media. Dat spoor loopt evenwel door Wit-Rusland en hoewel supporters met een fan-ID vrije doorgang kregen, was dat niet het geval voor journalisten met een dubbel zo grote accreditatie. Twee van hen werden vijf uur in een cel vastgehouden.

Dit gebeurt je niet in Rusland, daar zijn we na drie weken nu wel achter. Iedereen probeert hier aardig te zijn. Het glimlachen voor 2018 is per hoofd van de Russische bevolking al lang opgebruikt en ze gaan maar door. Securitymensen durven nog wel eens nors te zijn, als ze op zoek gaan naar dat onooglijk petietepeuterig powerbankje dat zich al jaren onderin mijn rugzak heeft verstopt en dat dus met geen bruut geweld nog in gang is te krijgen, maar nors zijn onze stoethaspels op Zaventem ook af en toe. De meeste Russen met een uniform lopen zich het vuur uit de sloffen om het ons naar de zin te maken.

Ook de eigenaar van mijn country house (dat het midden houdt tussen een lodge op Hawaï en een Zwitsers chalet) die tot de vaststelling kwam dat hij mij 100 euro voor twee nachten had aangerekend via booking.com en niet per nacht, bleef vriendelijk.
Dat kwam ook omdat ik hem gisterenochtend uitgebreid complimenteerde met zijn heel nette hotel. Als ik ooit nog eens in Rostov kom, maar waarom zou ik want hier is waarlijk geen ruk te beleven, dan logeer ik daar. Meer zelfs, toen ik een taxi wilde nemen, bracht hij ons gisteren naar een zeer goed restaurant aan de oevers van de Don. Afgelopen nacht na de wedstrijd zijn we nog eens langsgegaan, althans dat was het plan.

Onze huisbaas bleef zelfs vriendelijk toen ik gromde na zijn triomfantelijke opmerking dat Rusland het toch wel heel erg goed had gedaan tegen Spanje. Het leek nergens op, zelden een slechter team weten winnen in deze hoogst oneerlijke sport. De meeste oneerlijk sport die de mensheid heeft uitgevonden, twitterde ik. Neen, luidde een reactie, dat is shorttrack. Ze liggen in balans, dat klopt.

Ik gun de Russen hun plotse vreugde. Eergisterenavond in de stad werd flink getoeterd, maar nu ook weer niet dat het vervelend werd. Tuut – Rossija – tuut – Rossija – tuut, meer was het ook niet. Af en toe werd met een vlag gezwaaid, maar van een opstoot van nationalisme was lang geen sprake. De huisbaas heette Vladimir en toen ik hem zei dat ik zijn president al eens had ontmoet en zelfs de hand geschud, nam hij dat ter kennisgeving aan, maar ook niet meer.

Je gunt het de Russen omdat ze aardig zijn, omdat ze al veel hebben meegemaakt en omdat ze hun best doen. In de eerste plaats om geld te verdienen aan dit WK, maar ook wel omdat ze het plezant vinden om zoveel vreemde lui in de meest absurde kledij door hun stad te zien lopen zonder dat een of ander uniform hen met de wapenstok tot normaal gedrag aanmaant.

Je gunt het hen dan weer niet omdat ze niet voetballen. Wel in hun groepswedstrijden, waarin ze best wat indruk maakten. In hun achtste finale hebben ze alle eerdere krediet verspeeld. In geen enkele serieuze sport win je van je tegenstander als je driekwart van de tijd niet aan de bal bent geweest. Als je zelf negen keer op doel hebt geschoten tegen zesentwintig keer. Of één keer tussen de palen hebt geschoten, dan nog bij een discutabele strafschop, tegenover negen keer voor Spanje. Negentien fouten hebt gemaakt tegenover vijf voor Spanje en maar twee gele kaarten hebt gekregen.

Ik snap Björn Kuipers wel, dat was de scheidsrechter met dienst bij deze wedstrijd. Hij floot volgens het boekje. Picqué maakte hands maar Picqué werd ook eens neergetrokken. Had die Kuipers geen zicht meer gehad op een eventuele finale, dan had hij misschien anders gefloten.

Volgens de geest van de wedstrijd had hij Spanje een strafschop moeten toekennen en dan was het 2-1 geworden en was de hele wereld blij geweest. Zelfs de Russen. Maar zaterdag: Kroatië-Rusland, dat wordt wat. Een haatduel dat alleen maar kan worden overtroffen door Rusland tegen Engeland in een eventuele halve finale.

Wat Berezina voor Napoleon was en Stalingrad voor Hitler, werd Rostov-aan-de-Don bijna voor Roberto Martínez. De gouden generatie, jong, sterk, groot en getalenteerd, kon pas in blessuretijd een stel oude Japannertjes afserveren.

Zoveel overmoed en we waren er weer ingelopen. Een collega en ik hadden bij het begin van de wedstrijd booking.com gecheckt voor Kazan vanaf donderdag. Het vliegtuig was al half betaald door BCD Travel, alleen logies kon nog een probleem zijn. Met de Mexicanen eruit, zouden wel kamers vrijkomen en dat bleek ook. Genoeg hotels, maar voor alle zekerheid zouden we boeken vanaf een 3-0 en bij een 2-0 met nog een kwartier te gaan.

Restitutie kennen de Russen niet en aan de rust keken we elkaar aan en besloten pas te boeken na de wedstrijd. Er was dat voorgevoel. Het liep wel in de eerste helft, maar de Japanners konden er ineens ook wat van.

Dat het geen avondwandeling langs de oevers van de Don ging worden, bleek al heel snel. Normaal ook, als je het verloop van het toernooi nagaat. België had één rare wedstrijd tegen Engeland B die nergens om ging, en had ook nog eens tegen twee zwakkere tegenstanders nauwelijks moeten voetballen. Met dien verstande dat Tunesië misschien de beste ploeg was die ze tot nog toe in Rusland hebben ontmoet, maar de Tunesiërs moesten aanvallen en liepen al snel op het mes van de Belgische counter.

Bevliegingen

Dat hadden de Japanners goed bestudeerd en dat zou hen niet overkomen. Ze stoorden hoog, soms zelfs heel hoog tot bij Courtois, om dan weer in blok terug te vallen, daartoe soms verplicht door bevliegingen van de Rode Duivels. Zo waren er twee keer vijf minuten waarin Japan alleen maar kon denken aan het redden van de meubelen, maar waarin doelman Eiji Kawashima nooit echt in gevaar kwam. Vincent Kompany was nog het dichtst bij een doelpunt, toen hij aan de tweede paal als een acrobaat kwam ingevlogen maar de bal niet goed raakte. Verheugend nieuws wel: hij blesseerde zich daarbij niet.

Neen, Japan was niet gekomen om zich te laten slachten en als je de basiself van dat team ziet, dan weet je dat er kwaliteit in schuilt. Eén speler uit de Japanse competitie met twee uit Spanje, twee uit Frankrijk, vier uit Duitsland en een sterke verdediger van Galatasaray uit Turkije.

De eerste vijftien minuten wonnen de Japanners op punten, maar daarna was het België dat het tempo bepaalde. Toch was Japan op het einde van de eerste helft heel dicht bij een doelpunt toen Courtois een verlengde bal door handen en benen liet glippen. Wellicht was dat doelpunt door de VAR als buitenspel afgekeurd, maar een opsteker was die actie niet.

Bijna knock-out

Tien minuten ver in de tweede helft was er van een hotel boeken geen sprake meer. Eerst miste Jan Vertonghen zijn interceptie op een pass van Gaku Shibasaki van Getafe, waardoor hij de achter hem doorgelopen Genki Haraguchi van Fortuna Düsseldorf niet meer durfde aanvallen. Die kruiste voorbij Courtois.

Een minuut later knalde Eden Hazard op de paal. Zou dit het avondje worden van de wet van Murphy? Jawel, maar of het de schuld is van Murphy dat een onkennelijke Kevin De Bruyne geen druk zette op de in Spanje spelende Takashi Inui toen die voor de zestien zijn schot kon plaatsen, is toch maar de vraag. Het stond in elk geval 0-2 en België leek KO. Martínez moet de daaropvolgende minuten vol afgrijzen hebben ondergaan. Het ene balverlies na het andere en de Japanners nog gretiger dan daarvoor. Tussendoor kopte Lukaku wel nog voorlangs, maar het Belgische spel was steriel. En dan vanuit het grote niets kopte Jan Vertonghen verkeerd op een hoge bal en die dwarrelde achter Kawashima in het doel, een verdwaalde kopbal die in geen honderd jaar nog voorkomt. Die 1-2 was overigens niet onverdiend.

Dan toch De Bruyne

Daarop haalde Martínez een ook al onzichtbare Dries Mertens naar de kant voor Marouane Fellaini en mocht Nacer Chadli invallen voor Yannick Carrasco, die te vaak werd voorbijgelopen door Japanners. Het Belgische niveau bleef niet om over naar huis te schrijven, maar op een voorzet van Eden Hazard kopte Marouane Fellaini, die het surplus van 5 centimeter gemiddeld was komen opkrikken tot 6 centimeter, de 2-2 binnen.

Dat die lengte het verschil zou moeten maken en niet het voetbal over de grond, want daarin waren de Japanners de evenknie, was inmiddels duidelijk. Kawashima pakte nog gemaakte doelpunten van Chadli en Romelu Lukaku. Courtois deed hetzelfde op schoten en zo stevende deze al bij al spectaculaire wedstrijd af op verlengingen.

En dan gebeurde wat niemand nog had verwacht en zeker de Japanners niet. Courtois rolde de bal naar De Bruyne die een half veld overstak – zijn enige goeie actie ongeveer zo leek het wel – en Thomas Meunier bediende. Die zette de bal voor, Romelu Lukaku had eerst een gat getrokken en liet de bal lopen en Nacer Chadli redde zijn tweede vaderland met een perfecte inschuiver (3-2).

Goed gedaan? Neen, dit was slecht en als België in die veldbezetting met die intensiteit vrijdag Brazilië (niet) aanpakt, kunnen we aan de rust de terugvlucht boeken.

Na veel oefenen, twee WK-wedstrijden om nooit te verliezen en één die mocht worden verloren maar werd gewonnen, is Japan de eerste echte tegenstander van de Rode Duivels. De worldcup is eindelijk begonnen en kan meteen gedaan zijn.

In een bloedheet Rostov-aan-de-Don spelen de Rode Duivels hun eerste intense wedstrijd van het jaar tegen Japan, samen met Rusland het zwakke broertje van de zestien achtstefinalisten. Gastland Rusland speelde met vreselijk negatief voetbal Spanje uit het toernooi. Dit is geen normaal WK. Het is vroeg om die conclusie al te trekken maar dit lijkt het eerste mondiaal landentoernooi te worden waarin de teams sterker zijn dan de individuen en waarin negatief voetbal meer loont dan ooit tevoren.

Japan, dat zich kwalificeerde ten koste van het betere Senegal via een lager aantal gele kaarten, heeft geen individuen en je moet
al een behoorlijke voetbalfreak zijn om het sterrendom te herkennen in de Kagawa’s, Honda’s, Yoshida’s en Inui’s van deze wereld. Japan heeft wel een team, gedisciplineerd in de verdediging en in de aanval, bewegend als een blok, niet altijd even verfijnd en al helemaal niet doelgericht. Hoewel ze zowel tegen Colombia als Senegal telkens twee keer scoorden. Japan staat voor snel en intens voetbal.

België heeft ook een team, en heeft de individuen die in topclubs in topcompetities het verschil maken, maar België heeft in heel 2018 nog geen één keer moeten aanpoten. De Rode Duivels hebben tot nog toe vooral gespeeld, ook wel gevoetbald, maar nog geen minuut gebikkeld. Een opzittende, energieke tegenstander die geen morzel grond wil toegeven, zijn ze sinds Griekenland in de kwalificaties niet meer tegengekomen. Griekenland was kwalitatief veel minder dan Japan maar hield toen lang stand, vooral op wilskracht.

‘Immens respect’

Vorig jaar in november speelde België nog een oefenwedstrijd in Brugge tegen Japan. Het was de wedstrijd waarin Steven Defour werd uitgefloten door de lokale fans, net als de Japanners Kubo en Morioka die invielen, en waarin België met een magere 1-0 won. Het was een van die 22 ongeslagen wedstrijden op rij.

“Totaal irrelevant”, vond bondscoach Roberto Martínez op de persconferentie. “Veel andere spelers, een andere coach en een ander systeem. Japan speelt nu twee systemen in elkaar, met drie achterin bij balbezit en terugplooiend bij verlies. Ik heb immens respect voor Japan.”

I respect immensely…, dat zei hij ook al eerder over Panama en Tunesië, niet over Engeland want dat lag voor de hand, maar dit is
de eerste keer dat je Martínez wel moest geloven. Vanwaar dat respect? “Veel energie, grote inhoud, hoog op het veld storen, veel ervaring en als ze aanvallen komen ze altijd met zes lichamen in de box. Dit wordt een wedstrijd om van de eerste tot de laatste minuut geconcentreerd te zijn.”

Japan haalt volgens de InStat-index – een ingewikkelde berekening van prestaties door het gelijknamige bedrijf – de hoogste waarden van de laatste jaren.

Alle gekheid op een stokje, Japan in de achtste finale is op een worldcup ondanks alle waarschuwingen hierboven een geschenk. Dit had ook het even intense, maar fysiek sterkere Colombia kunnen zijn. En als België doorgaat komt het in een eventuele kwartfinale vrijdag in Kazan Brazilië of Mexico tegen, dat is pas loodzwaar.

Standaardsituaties troef

Als de Duivels het willen halen van Japan, moeten ze inzetten op het surplus aan kracht, snelheid en sprongkracht. Het gevaar zal vooral komen van Romelu Lukaku en Kevin De Bruyne, al dreigt die laatste af te zien in de hitte van Rostov. Bijkomend bezwarend element: de eerste elf hebben negen dagen geleden voor het laatst gespeeld en de Rode Duivels staan al niet bekend om hun intensiteit.

Een troef kunnen dan weer de standaardsituaties zijn. Japan krijgt 62 procent van zijn doelpunten te slikken op corners, vrije trappen of strafschoppen. Geen land doet slechter. Extra bezwarende factor is de wisselvalligheid van Eiji Kawashima, die op dit toernooi al twee keer grabbelde met een doelpunt tot gevolg, maar die tegen België, dat hem wegstuurde, ongetwijfeld extra gemotiveerd zal zijn.

Eden Hazard is na het verdwijnen van Messi en Ronaldo een van de laatste dribbelaars op deze worldcup. Hij kwam het uitleggen op de laatste verplichte persconferentie waarin het onder meer ging over de EK-wedstrijd van 2016 tegen Wales, ook een haalbare tegenstander. Hazard zag geen parallellen.

“We zijn ouder en rijper en we voetballen gewoon beter. Er wordt heel veel bewogen voorin en tegen Wales hadden we een aantal blessures achterin, niet te vergeten.” Die zijn er nu niet, wel integendeel. De twee halve zolen in de selectie – Thomas Vermaelen en Vincent Kompany – zijn helemaal hersteld. Of Kompany speelt, dat wilde Martínez nog niet gezegd hebben. Wellicht wordt het Vermaelen naast Alderweireld en Vertonghen.

Hazard kreeg vragen in het Frans en het Engels. In het Frans antwoordde hij veel voorzichtiger. “We denken niet aan Brazilië, we denken niet aan de kwartfinale of verder. Japan heeft onze prioriteit,” luidde het in het Frans. In het Engels sprak hij over time to shine. “Het is tijd om te schitteren. Ik wil naar de kwartfinale, de halve finale en dan de finale.”

Adnan Januzaj is de enige die onzeker is voor de wedstrijd tegen Japan. Hij heeft op training een trap gekregen op de knie. Niet bekend van wie. Weeral een trap. Dat moet wraak zijn, zoals in het begin van het WK toen Kevin De Bruyne hem in een open sessie onder de zoden stopte.

Gestoord van die Adnan Januzaj om twee weken later tegen alle consignes en het algemeen gezond verstand in een prachtgoal te scoren. Dat was tegen Engeland, waarna die Engelsen dachten “Hé, goed zo. Zijn wij van die zware helft van de tabel af.” Die trap op de knie was echt geen toeval.

We zijn in Rostov-aan-de-Don. Dat ligt op een boogscheut van de zee van Azov en dat is dan weer een binnenzee, van die andere binnenzee, de Zwarte Zee. Daar waren we ook al, in Sotsji. Rostov is een van die politiek geladen speelsteden. Van hieruit vertrokken de meeste troepen die in 2014 de Krim moesten innemen en daar zonder veel problemen ook in zijn geslaagd.

Rostov is ook bekend als misdaadhoofdstad van Rusland. De maffia heeft het hier goed voor elkaar, zo dicht bij Oekraïne en met al die troepen in de buurt. Ten derde is Rostov bekend van ooit tegen Anderlecht te hebben gevoetbald in de derde voorronde van de Champions League. Hier werd het 2-2, maar in Brussel kwamen de Kozakken winnen met 0-2.

Daar is Rostov ook van bekend of berucht, van de Kozakken. Grote fans van Vladimir Poetin zijn het geworden, hoewel ze historisch bekend staan als weerstanders tegen het centraal gezag. Tegenwoordig zijn het de bewakers van de Russische culturele identiteit. En ten slotte pakt Rostov ook uit met zijn mooie vrouwen. Hier zouden de allermooiste vrouwen van Rusland wonen, maar met dat ouder worden en al dat slaaptekort tijdens de Ronde van Rusland, is dat nog de minste bekommernis.

Dat bijvoegsel aan-de-Don hangt daar niet toevallig aan. Er is ook nog een ander Rostov heb ik tot mijn scha en schande ondervonden. Toen ik de vlucht vanuit Moskou boekte, vroeg de site of ik er een hotel bij wilde. Dat was een goed idee, dus ik boekte alles in één keer. Er waren alleen nog betaalbare kamers in een klooster, maar de foto’s leken oké en de kritieken ook. Controlefreak als ik ben, controleerde ik daarna de afstand van van mijn ruime kamer met ontbijt in het Troitse Sergiev Varnitskiyi-klooster tot de Rostov Arena, het voetbalstadion van België-Japan. Dat viel niet mee, 1.200 kilometer in vogelvlucht en 1.400 over de weg. Bleek er nog een Rostov te zijn en daar had de site mij geboekt.

Checken, dubbelchecken het kan geen kwaad, en dan maar een ander verblijf gezocht in het echte, grote Rostov. En dat ook gevonden, in een country house, een schitterend appartement voor 50 euro per nacht.

Mijn vliegtrip verliep overigens voorbeeldig, met Pobeda Airlines, de lagekostenmaatschappij van Aeroflot. Een proper vliegtuig, afgeladen vol, dat wel, knieën in de nek, dat ook, maar keurig op een deftig uur vertrokken en prima geland. Een deftig uur in Rusland, waar ze de hele nacht vliegen, is om 5u ’s ochtends opstaan, een spotgoedkope taxi nemen en dan in een op het eerste gezicht eindeloze rij gaan staan die in geen tijd oplost. Mooie moderne luchthavens, de ene na de andere.

Andere collega’s hadden gisteren minder geluk. Die waren zaterdag om 15 uur uit het hotel vertrokken voor een vlucht van drie uur later. Ze zijn om vijf uur gearriveerd, op zondagochtend welteverstaan. Eerst moest het vliegtuig uitwijken naar Krasnodar voor onweer, bleef daar een paar uur staan en vloog dan naar Rostov. Vervolgens stapten de collega’s in een busje, maar dat draaide met hun hotel in zicht terug richting luchthaven. Bleek dat het busje van de VRT te zijn.

Die zorgen hebben de voetballers niet. Die vliegen als ze willen vliegen, worden onder sirenes naar de tarmak gereden, stappen daar in hun vliegmachine met drie zitjes voor elke speler, stappen uit op de bestemming en kruipen weer in hun bus naar hun chique hotel, weer onder politiesirenes. Het kan wel allemaal veel meer luxe zijn, maar dat reizen gaat ook die sterren niet in de koude kleren zitten. Het traject dat de Rode Duivels hebben ingeslagen is een sportieve en logistieke nachtmerrie.

Het ergste is dat wij die gasten achterna lopen als kippen zonder kop. Trainen ze in Dedovsk, dan nemen wij het busje naar Dedovsk. Vliegen ze naar Sotsji, Kaliningrad en Rostov om op een bal te schoppen tegen een tegenstander van niemendal, wij ook naar
Sotsji, Kaliningrad en Rostov. Na al die kilometers en al die events als journalist, met de hand op het hart: dit is zowat het saaiste sportkampioenschap dat ik heb gevolgd, maar ook het zwaarste. Het zij zo, ik hoop alleen dat het alle energieverspilling waard is.

Maandag, als we in de Rostov Arena zitten kijken naar hopelijk een walk over van de frisse Rode Duivels tegen de vermoeide Japanners – dat voorspellen althans collega’s met meer voetbalkilometers dan ik – zijn we net geen drie weken onderweg. Op de achttiende dag van deze trip zal de worldcup eindelijk beginnen.

Op de Olympische Spelen heb je in 16 dagen 28 worldcups gehad in evenveel verschillende sporten en ben je nu al weer onderweg naar huis. Ter plekke is het WK voetbal soms even spannend als gras zien groeien, maar we klagen niet. Dit WK heeft alles om een uniek toernooi te worden in de Belgische sportgeschiedenis en als het alsnog misgaat tegen Japan, dan moest het zo zijn. Dan hebben we ons misschien op voorhand rijk gerekend, een doodzonde in sport. So be it.

Vreemd hoe de media gisteren nog zijn doorgegaan op die rare wedstrijd in Kaliningrad. Van de Engelsen had ik niet anders verwacht. Die vonden dat Roberto Martínez spelletjes had gespeeld met Gareth Southgate en dat Southgate daar slim op had geantwoord. Wat de Engelsen wel vergeten is dat Southgate een grotere leugenaar is dan Martínez, die tenminste toegaf dat winnen voor hem geen prioriteit was.

Die Southgate is een linkadoor en misschien moet Theresa May die maar eens opnemen in haar delegatie als ze nog eens gesprekken komt voeren in Brussel over de brexit. Ik heb het nu wel even gehad met die Engelsen. Altijd gedacht dat ze deden alsof, maar neen, ze denken echt dat zij het voetbal hebben uitgevonden. Hun bookmakers verlaagden de quotering van de Engelse ploeg van negen tegen één naar zeven tegen één en dat na een verlieswedstrijd. Ongezien, die arrogantie. Op 3 juli moeten we maar eens met zijn allen supporteren voor Colombia.

Vreemd dat ook de Belgische media nog tot gisteren op de persconferentie in het trainingscentrum in Dedovsk zijn doorgegaan op Engeland-België en die 0-1. Ik betrapte een collega gisteren in zijn hotel: hij zat de wedstrijd opnieuw te bekijken. Je zou het ook beroepsernst kunnen noemen. Hij kwam snel tot de conclusie dat België in de eerste helft het een beetje aankeek maar in de tweede het gaspedaal dieper induwde. Na vijf minuten scoorde Adnan Januzaj en behalve die ene keer dat Marcus Rashford oog in oog kwam met Thibaut Courtois omdat de buitenspelval niet goed dichtklapte, kregen de Engelsen niks klaar.

Het gebaar van Roberto Martínez bij het doelpunt van Januzaj – geen echt gejuich, maar een wapperend olala-handje – werd als veelbetekenend gekwalificeerd. De quotes van de spelers in de mixed zone – “opzettelijk verliezen is lastig en dat doe je zo maar niet” – werden dan weer als bevestiging geïnterpreteerd voor de theorie dat de technische staf graag gelijk had gespeeld of verloren, maar dat de spelers gewoon hun stinkende best hebben gedaan en hebben gewonnen.

Na de wedstrijd stond ik op de luchthaven te praten met Gilles De Bilde, mee als analist voor VTM. Die was ontgoocheld, niet in de spelers, maar in bepaalde media. “Als de spelers zouden weten wat sommige journalisten allemaal uitkramen, hoe negatief en cynisch ze wel zijn, ze zouden schrikken. Ik dacht dat ik die wereld kende, maar ik ben echt geschrokken.”

Zijn woorden zijn blijven hangen en hij heeft deels gelijk. Eerder dan slechte wil of puur negativisme lijkt het alsof Belgische media niet klaar zijn voor deze Rode Duivels. Jarenlang zaten Belgische journalisten met een ploeg opgescheept die moest rekenen en zich meer misrekende dan wat anders. Deze generatie rekent niet, speelt voetbal van de bovenste plank en gaat altijd en overal voor winst.

Na de wedstrijd tegen Engeland was het glas meer halfvol dan halfleeg. De Rode Duivels hebben internationaal gescoord. Letterlijk, met negen doelpunten in drie wedstrijden wat beter is dan welk land ook, en figuurlijk, met die houding van wie doet ons wat. Wat er ook is bedisseld achter de schermen, voor de wereldpers heeft België meer gedaan om te winnen van Engeland dan omgekeerd en daar krijgt het respect voor. Negen reserves opstellen en toch Belgium full throttle aan de gang krijgen, dat doet geen land ons na.

Eruit gaan maandag tegen Japan zou zonde zijn, maar het kan zo gebeuren op deze vreemde worldcup met al die teams die aan elkaar gewaagd zijn. Stel nu dat België weer een kartonnetje doelpunten aflevert, dit keer achter de vliegenvanger Kawashima die we maar al te goed kennen in België, zouden die Brazilianen dan toch niet een beetje schrik krijgen?

Toen dinsdag de mummie Diego Maradona na de late 2-1 van Marcos Rojo tegen Nigeria uitgebreid uit het handboek Voetbalobsceniteiten citeerde, hoopte ik op een ferme hartaanval. Of minimaal het verzoek van Puma om nooit nog een T-shirt met hun logo te dragen. Bijna kreeg ik mijn zin want Maradona werd afgevoerd en het leek ernstig. Het was, naar aloude Zuid-Amerikaanse gewoonte, een scheet in een fles. Dat laatste mag haast letterlijk worden genomen, want hij had veel te veel gedronken.

De 21ste-eeuwse Maradona heet Neymar da Silva Santos Júnior, gekend bij zijn voornaam. Die eindigt na zijn actieve carrière als hij niet oppast ook achter glas als een vetgemeste clown met een permanent. Die opzit als hij daarvoor wordt betaald en die pootjes geeft als hij nog meer wordt betaald en die door het lint gaat als hij zijn zin niet krijgt. Diego Neymar, Maradona II.

Neymar, laat dat even duidelijk zijn, hoort net als Maradona in zijn prime bij de beste voetballers van de wereld. Zijn versnelling is dodelijker dan die van Ronaldo en Messi samen, zijn balbehandeling op volle snelheid fenomenaal, zijn verdedigend werk exemplarisch en zijn loopvermogen buitengewoon.

Neymar heeft alles om Messi en Ronaldo op te volgen als beste aanvaller. Alles, behalve stijl en misschien ook hersenen, maar dat weet je niet zeker. Een persoonlijke lifecoach zou al kunnen helpen, maar bij voorkeur toch een psychiater die ook het basishandboek Sportpsychologie heeft gelezen. Hij is echt toe aan iemand die hem coacht in hoe een universele wereldster te worden en niet alleen de ster van de favela en van bewonderaars over de hele planeet, die nog niet hebben begrepen dat hun grote voorbeeld nu een soort mislukte avatar speelt.

Dat haar, die kleren, die houding naast het veld, dat uitdagen op het veld, dat zal wel een kwestie van smaak, kleuren of van leeftijd zijn. Maar erger nog is dat permanente drama rond zijn persoon, weer-zin-wekkend. Geen twijfel mogelijk: supertalenten als Neymar moeten beter worden beschermd dan tot nog toe gebeurt. Neymar krijgt schoppen, dat valt niet te ontkennen, maar als Neymar over een beetje scheve grasspriet loopt, valt hij ook. Als Neymar door een verdediger de bal wordt afgenomen, valt hij, als getroffen door een raket. Als Neymar licht wordt aangetikt, valt hij en rolt zo vaak om zijn lengteas dat coaches van het Braziliaans schoonduikteam hem zo als voorbeeld kunnen gebruiken.

Voetbal loopt vol van overdrijvers en matennaaiers, maar Neymar da Silva Santos Júnior is een dramaqueen waar ze zelfs in het voetbal, dat volkstheater van bedrog, staan van te kijken.

Nog iets dat duidelijk mag zijn: elke zware overtreding op Neymar móét zwaar worden bestraft. Alleen weet je bij deze jongen niet meer of het nu echt zwaar, dan wel een tikje, of helemaal niks was. Neymar is zo bedreven in het illusionisme dat hij na zijn carrière toch eens moet deelnemen aan Brazil’s got talent.

Neymar is een probleem voor scheidsrechters. Voor hem alleen zou er een aparte VAR moeten komen, een die de beschikking heeft over een reuzengrote MRI, die alleen hem volgt gedurende de hele wedstrijd en die binnen de tien seconden via het polshorloge van de ref aangeeft of er daadwerkelijk tere en andere delen van Neymar zijn geraakt. Waarop de scheids, daartoe speciaal opgeleid, per echografie de diagnose bevestigt en dan pas fout fluit.

Herinner u nog het WK van 2014, waar hij met een gebroken rugwervel werd afgevoerd na een fout van een Colombiaan. Het was een gemene fout en hij was zeker geblesseerd, maar de foto’s die daarna werden verspreid toonden helemaal geen gebroken ruggenwervel maar isthmolysis van de isthmus (mag u opzoeken). Als die foto’s van Neymar waren, aldus radiologen, had hij geen acuut letsel, maar een chronisch rugletsel dat veel voorkomt bij jonge sporters die vroeg zwaar worden belast. Die beuk in de rug van die Colombiaan zal daar geen goed aan hebben gedaan, maar een gebroken ruggenwervel was het niet. Daarmee stap je niet vier dagen later uit eigen beweging vlot het stadion binnen, om daarna – dramaqueen – in een rolstoel te gaan zitten en het veld te worden opgerold.

Ooit zal Neymar een keer echt gemeen worden aangetrapt en zal de ref het niet geloven. Nog erger: ooit zal een dolgedraaide fin de carrière tegenstander hem effectief doormidden willen trappen en ooit zal dat eens lukken. Voor alle duidelijkheid: dit is géén wens. De wens is dat Neymar zijn talent en gezondheid behoudt en zich gedraagt als heel veel Messi met een klein beetje Ronaldo.

Wij zijn al dolgedraaid, niks van aantrekken, maar als u dit verslag ernstig neemt, staan wij niet in voor de gevolgen. Voor wie het interesseert: België koos het moeilijke pad en moet tot aan de eventuele finale drie keer op reis. Relaas van een hele vreemde WK-dag.

Dat over deze wedstrijd een verhaal moest worden getikt, dan ook nog eens tegen de deadline, tart alle verbeelding. Engeland-België, vooraf met enige overdrijving aangekondigd als het sportieve equivalent van de ontmoeting Kim-Trump, werd na twee speeldagen een maat voor niks omdat beide ploegen hun wedstrijden met ruim verschil hadden gewonnen.

Daar is niks bijzonders aan, het gebeurt weleens meer dat de derde wedstrijd geen belang meer heeft. Toch kreeg die wedstrijd de meest vreemde lading in de geschiedenis van het WK. Dit was niet eens Oostenrijk-Duitsland van de editie 1982, ook bekend als de ‘schande van Gijon’. Daar hadden beide ploegen nog dezelfde belangen en speelden (niet) netjes gelijk. Idem voor Denemarken- Frankrijk eerder deze week.

Dit was van een andere orde, een die absoluut moet vermeden worden wil men de sport niet naar de knoppen helpen. De nesten waarin België en Engeland zich hadden gewerkt, met daaraan verbonden alle verdachtmakingen in hun onderlinge wedstrijd, zijn de schuld van de FIFA. Hoe kan het in godsnaam dat een groepswinnaar het logistiek zwaarste vervolgtraject moet afwerken?

Hoe ridicuul is het niet dat bij gelijke stand, wat met vier ploegen in een groep gemakkelijk voorkomt, uiteindelijk het aantal gele kaarten de doorslag geeft en niet pakweg het snelst gescoorde doelpunt? De FIFA zou beter na de groepsfase opnieuw loten, met voor de groepswinnaars een statuut van reekshoofd in een tennistabel met zestien ploegen. Dat is huiswerk voor het WK over vier jaar in Qatar.

Afrikaanse landen uitgeschakeld

De theorieën over tweede worden en Brazilië vermijden in de kwartfinale en minder moeten reizen, heeft u wellicht al van naald tot draad gehoord. Als dat niet zo is, lees dan niet verder, want u zult er hoorndol van worden.

Voorafgaand aan Engeland-België was vreemd genoeg al groep H afgewerkt. ‘Onze’ groep G was dus de allerlaatste en de ploegen kenden om zes uur hun twee mogelijke vervolgtrajecten. Even spande het er nog om in groep H, maar zoals kon worden verwacht moest het laatst overgebleven Afrikaanse team het onderspit delven tegen Colombia en Japan.

Alle Afrikaanse ploegen zijn hiermee uitgeschakeld in de groepsfase. Wie niet wil eten en weten, moet op de blaren zitten, niks aan te doen. Het zou goed zijn als de FIFA de slots voor de Afrikaanse teams zou verminderen, want hier schiet niemand iets mee op. Niet Afrika en niet de rest van de wereld.

Maar goed, Polen speelde tegen Japan. In de 59ste minuut scoorde Jan Bednarek de 0-1 voor het al uitgeschakelde Polen tegen Japan, dat op dat moment moest vrezen voor de kwalificatie, als Senegal en Colombia zouden gelijkspelen of Senegal winnen. Vijftien minuten later kopte Yerry Mina Colombia op 0-1 tegen Senegal. Aan die dubbele 0-1 veranderde niks meer. En toen eindigde Colombia als eerste van Groep H en wist België waar het aan toe was. Winnen was reizen naar Rostov aan de Don en tegen Japan. Verliezen of gelijkspelen was in Moskou blijven en tegen Colombia uitkomen.

Striemend fluitconcert

En nu de vraag van één miljoen: is in deze wedstrijd in Kaliningrad met negen nieuwe Belgische spelers tegen acht Engelsen gevoetbald om te winnen? Soms kreeg je die indruk, maar evenveel keer dacht je: oei, hier is iets aan de hand. België pakte met Fellaini en Dendoncker al snel geel en kwam op een schier onoverbrugbare achterstand inzake gele kaarten, een criterium als beide ploegen elkaar in evenwicht zouden houden.

De eerste helft was geen toonbeeld van intensiteit en daadkracht, maar de Rode Duivels hadden alvast het meeste balbezit en waren het gevaarlijkst. Toch geloofde het publiek het niet en gingen beide ploegen rusten onder een striemend fluitconcert. Alle speculaties konden op de schop toen kort na de rust Adnan Januzaj niet werd aangevallen in de zestien (verdacht?) en de bal mooi met links voorbij Jordan Pickford krulde. Dat was niet verdacht en zelfs enig mooi.

In de 65ste minuut kreeg Marcus Rashford een boulevard richting Thibaut Courtois, maar miste. Verdacht? Wie zal het zeggen? En zo ging het maar door tot minuut negentig. Onderweg werd Vincent Kompany nog ingebracht en de tweeduizend of zo Belgen, die soms een fortuintje hadden gelegd om erbij te zijn, konden beginnen met “waar is dat feestje?”.

En de Engelsen, wat deden die nog? Niks. Die hadden in de aanloop naar deze wedstrijd hun mond vol over altijd willen winnen. De realiteit was anders. Het 0-1-verlies kwam hun erg goed uit. Nadien kwamen ze nog nauwelijks in het stuk voor. België B viel aan, miste kans op kans en was beter dan Engeland B.

Misschien was Engeland linker. Hoe dan ook, deze wedstrijd kan Roberto Martínez en de Rode Duivels alvast niet meer achtervolgen. Ze kozen de harde weg en dat kan hun niet worden verweten.

Vanavond tegen 19 uur zal veel duidelijk zijn en kan het speculeren beginnen. De kans op de vreemdste wedstrijd in de Belgische WK- geschiedenis blijft levensgroot. ‘Winnen is niet onze prioriteit.’

De rakettenenclave Kaliningrad is vandaag een goktent en het risico bestaat dat er veel geld wordt verloren. Al zeker bij de fans, bij wie het er vorig jaar begin december zo ongeveer zal aan toe zijn gegaan. “Schat, ik zou naar Kaliningrad willen, naar de match tegen Engeland. Geef toe, uitgelezen kans om eens Lukaku, De Bruyne en Hazard tegen hun ploegmaats aan het werk te zien in een wedstrijd op leven en dood. Het kost een cent, maar ik heb het ervoor over.”

Wat niet meer klopt aan vorige paragraaf is die wedstrijd op leven en dood, en dat is jammer. Het geld is betaald, soms tot 1.600 euro, en de reis geboekt, maar of Romelu Lukaku (wellicht niet), Kevin De Bruyne (zeker niet) en Eden Hazard (misschien niet) spelen, is hoogst onzeker. Engeland-België is geen wedstrijd op leven en dood meer, het is een sportieve maat voor niks en dat kan heel letterlijk worden genomen, want dit zou weleens de vreemdste wedstrijd in de Belgische WK-geschiedenis kunnen worden.

Hoe men het ook draait of keert, vanavond wordt er gegokt door zowel de Belgen als de Engelsen. Dat heeft minder te maken met de spelers die geel hebben staan (Thomas Meunier, Kevin De Bruyne en Jan Vertonghen) al of niet opstellen, dan wel met andere belangen.

Veel/weinig reizen

Eerste of tweede worden in groep G kan een wereld van verschil zijn. Op papier welteverstaan. Het is niet omdat de Rode Duivels twee jaar geleden op de snelweg richting EK-finale in de berm werden gereden door het onooglijke Wales, dat er niet meer moet worden nagedacht over de verschillende opties. Zelfs zonder het gespeculeer over het vervolgtraject is Engeland-België al geen gewone wedstrijd omdat een aantal spelers aan rust toe is, nu de kwalificatie voor de knock-outfase verzekerd is.

Een aspect dat de aandacht verdient en dat in Frankrijk minder van tel was, is het reizen. Als België tweede wordt en dus gelijk speelt of verliest tegen Engeland (en niet wordt ingehaald in gele kaarten) moet het voor zijn achtste finale dinsdag om 20 uur Belgische tijd in het vertrouwde Spartak-stadion in Moskou, op 15 kilometer van het basiskamp. In het andere geval moet er worden gereisd, naar Rostov aan de Don, waar al maandag wordt gespeeld. Een trip van twee uur vliegen valt wel mee (behalve voor de media), maar er wordt minimaal één nacht in een ander bed in een compleet andere setting geslapen.

De tegenstander voor die achtste finale kent België een uur voor het aan de eigen wedstrijd begint: het wordt een ploeg uit het trio Japan, Senegal of Colombia. Drie haalbare kaarten en Japan leidt daar de groep samen met Senegal en moet tegen het al uitgeschakelde Polen. Op papier wordt de volgende tegenstander Japan, als België zelf tenminste tweede wordt. In dezelfde redenering volgt na die achtste finale een kwartfinale tegen de winnaar van Zweden-Zwitserland.

In die kwartfinale moet sowieso worden gereisd, dat wordt Kazan (in geval van groepswinst) en Samara (in geval van tweede in groep G). In de eventuele halve finale zou België (nog steeds als het tweede wordt in zijn groep) weer naar Moskou moeten om in het Loezjniki-stadion te spelen. Laten we all the way gaan: de finale wordt daar ook gespeeld.

Tweede worden betekent dus tot en met de finale (op de kwartfinale na) voetballen in Moskou. Eerste worden betekent een rondje Rusland via Rostov, Kazan en Sint-Petersburg terug naar Moskou.

How on earth dare you… Highly unthinkable… Oké, begrepen. Geen sprake van dat de Engelsen ooit een seconde zouden hebben kunnen overwegen, of dat één haar op hun hoofd zou hebben gedacht aan die verlokkingen van de tweede plaats in groep G. Vintage Albion-teams gaan voor winst, altijd en overal.

Dat is de theorie, maar Engelse teams zijn deze eeuw ook gaan nadenken over marginal gains. Ze hebben daar de grenzen van het ondenkbare opgezocht, volgens lokale journalisten zelfs overschreden of in hun voordeel geïnterpreteerd en daar hebben ze nooit veel over gecommuniceerd. Waarom zou bondscoach Gareth Southgate, die er prat op gaat veel met andere coaches uit andere sporten te hebben gepraat, waaronder wielrennen en David Brailsford (manager van Team Sky), niet dezelfde filosofie aanhangen?

Control the uncontrollable, zeggen de Engelsen, en daar hoort rekenen en speculeren bij. Je niet laten verrassen, het kleinste scenario doordenken, dat is de nieuwe Engelse sport, maar hij klonk wel eerlijk gisteren op zijn persconferentie, Gareth Southgate, vriend van onze bondscoach.

“You know, wij werken heel hard aan die winnaarsmentaliteit. Ik kan mij echt niet voorstellen dat ik straks voor die groep sta, die ik wil leren winnen, maar waartegen ik nu een totaal ander verhaal ophang. Plotting the route, trajectplanning, is gevaarlijk in een toernooi waar de marges tussen de verschillende teams erg klein zijn.”

Om dan te eindigen met een kwinkslag. “Als ik Roberto aan het eind van de wedstrijd een kopstoot ga geven, dan weet je dat we iets willen fiksen met gele kaarten.”

Courtois speelt zeker

Die Roberto Martínez stond samen met Thomas Vermaelen de pers te woord. Vermaelen zal spelen, moet spelen om wedstrijdritme op te doen. Hij was gebriefd: “Spelers willen altijd winnen. Spelers denken niet na over eerste of tweede worden.”

Roberto Martínez, of hij zich versprak was niet duidelijk, gaf wel iets toe: “Onze prioriteit is niet winnen. We willen goed spelen, goed presteren en ik geloof in alle internationals, maar we moeten eerst onze groep rust geven, de gele kaarten beschermen en de licht gekwetsten laten recupereren. Dat is iets anders dan rekenen. Mijn ploeg zal niet afhangen van het resultaat in groep H, die om 16 uur speelt. Om 17 uur geef ik mijn ploeg aan de spelers. Doelman Thibaut Courtois blijft staan, dat is het enige wat ik nu wil prijsgeven.”

Ook collega Simon Kuper van de Financial Times gelooft niet in de kansen op een tweede wereldtitel voor Engeland. Hij beschrijft haarfijn de verschillende stadia van de Engelse deelname aan de worldcup. Dat doet hij in de internationale bestseller Soccernomics, met als ondertitel onder meer ‘Waarom Engeland verliest (en de anderen winnen)’.

Kuper: “Het begint al lang voor het toernooi: iedereen is ervan overtuigd dat het deze keer niet kan fout gaan voor Engeland. In het toernooi is het een eerste keer schrikken als we tegen een oude vijand moeten tegen wie we nog oorlog hebben gevoerd. Als voormalige wereldmacht hebben we veel voormalige vijanden. Fase drie is weer schrikken als we ergens in een wedstrijd het geluk niet aan onze kant hebben en pech ermee gemoeid is. Damn, we verliezen.

“Vervolgens zien we overal samenzweringen: iedereen belazert de boel, alleen wij niet. Resultaat: Engeland ligt uit de worldcup zonder dat het ook maar in de buurt van de cup is geweest. Gelukkig neemt Engeland in de volgende fase het normale leven weer snel op, waarna men op zoek gaat naar een zondebok. Die wordt ook steevast gevonden en met alle zonden overladen. De achtste en laatste fase heeft al te maken met het volgende WK want dat gaan we weer winnen, waarna alles van voren af aan begint.”

Kuper mag dan wat overdrijven, de resultaten geven hem gelijk. The Three Lions, zoals de Engelse nationale ploeg ook weleens wordt genoemd, zijn seriële losers. EK na WK, WK na EK, brengen ze er niks van terecht of sneuvelen ten laatste in de halve finale. Op
het vorige EK rekenden ze zich al rijk en speculeerden over een kwartfinale tegen gastland Frankrijk. In de achtste finale verloren
ze beschamend van IJsland. Dat was ongeveer een dieptepunt, maar nu gaat het beter. Nu kan de wereldtitel de uitvinders van het voetbal weer maar moeilijk ontsnappen.

De wedstrijd tegen België van vanavond heeft geen belang en toch zijn ze erin geslaagd om een vijandbeeld op te roepen. Wij hebben zowel in de Eerste als Tweede wereldoorlog netjes aan hun kant gevochten (enfin, althans in de Eerste) en Engeland uitgebreid geëerd – en nog steeds – om ons te bevrijden ten koste van hun vele offers. Desondanks zijn wij vanavond toch de vijand. Het was schrikken om uit de Engelse pers te vernemen dat Engeland-België, dat eigenlijk helemaal nergens om gaat, ineens een uiterst beladen brexit game is. En wij die dachten dat het Engeland A tegen Engeland B zou zijn.

Wat België te maken heeft met de brexit, is niet duidelijk. Nu ja, dat de Europese Unie in Brussel zit en Brussel de hoofdstad van de EU is, net zoals de hoofdstad van België, daar zal het wel mee te maken hebben. Als dat het redeneringsvermogen is van de brexiteers, wens ik de Engelsen veel geluk.

Je kunt niet alle Engelse dommigheden aan de tabloids wijten. De eerder serieuze The Daily Telegraph, destijds op de hand van brexit, vond er deze week niks beters op dan de FIFA te vragen hoe dat zat met brexitgezangen. Of ze daar aanstoot aan zouden nemen en zo ja, wat dan de straffen waren?

En de FIFA, waar ze ook niet worden geselecteerd op hun slimmigheid, liep natuurlijk in die val. Ze hadden zich net nog op vraag van Serviërs druk moeten maken om die Albanese Kosovaren, die zo nodig met hun handjes een adelaar moesten uitbeelden. Die hadden ze beboet en nu dit weer. Er kon een straf van komen, zei de FIFA, want het mag niet, aan politiek doen in de tribune of op het veld.

Waarop The Daily Telegraph exclusief kon melden dat de FIFA brexitgezangen zou bestraffen. Al snel werd dat overgenomen door de boulevardpers en voor je het wist ontplofte Twitter. Een schande dat de lange arm van Europa tot bij de FIFA in Rusland reikte! Minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson was outraged. Hij repte met geen woord over de racistische gezangen met Hitlergroet van de week in een Russisch café.

Engelse voetbalsupporters zijn pro brexit, dat is geweten. In Frankrijk twee jaar geleden zongen ze al “Fuck off Europe, we’re all voting out”. Halfweg dat EK, op 23 juni tussen de groepsfase en de achtste finale in, koos Engeland voor brexit en bij de volgende wedstrijd zongen ze triomfantelijk “Fuck off Europe, we all voted out”. Om vervolgens een pak slaag te krijgen van IJsland. Misschien moeten de Belgen vanavond wel heel hard hun best doen.

Vandaag landen de Rode Duivels en hun gevolg in Kaliningrad, een Russische enclave met een rijke militaire geschiedenis. Het is Vladimir Poetins opgestoken vinger richting het Westen en de NAVO. ‘Kijk eens tot waar Rusland reikt.’

Kaliningrad mag dan zo groot zijn als Noord-Ierland, FC Baltika zit niet in FIFA 18, dus bestaat het niet voor de spelers. Jammer, want deze derde wedstrijd van de Belgen op de worldcup is met afstand de meest interessante van alle verplaatsingen en krijgt door de vreemde sportieve ontwikkelingen en speculaties nog een extra lading.

Theculturetrip.com, een reizigersplatform dat altijd iets weet te verzinnen, moet nu het antwoord schuldig blijven op de zoekopdracht ‘sports in Kaliningrad’. Antwoord: sport hebben we niet, maar je kunt massa’s andere dingen doen in Kaliningrad.

Er is wél sport in de enclave tussen Polen en Litouwen. Russisch tweedeklasser FC Baltika trekt gemiddeld 4.000 toeschouwers en krijgt nu en stadion van 35.000 zitjes, dat na de wedstrijd van morgen wordt gedownsized naar 25.000. Het is niet helemaal zeker of de Baltika Arena een lang leven beschoren is, want het werd gebouwd op het moeraseiland Oktjabrski in de rivier Pregolja en ingenieurs stelden zich ernstige vragen bij de haalbaarheid van een stadion op die plek.

De één miljoen inwoners van de enclave Kaliningrad, die genoemd is naar de stad, hadden het geld voor de transformatie van een wilderniseiland in een voetbalpark liever in duurzame infrastructuur gestoken, maar Vladimir Poetin had andere plannen. Voetballen in de Baltika Arena is zijn opgestoken middelvinger naar Europa, net iets minder dreigend dan de Iskander-raketten met hun kernkoppen die hij onlangs naar daar verhuisde.

Kaliningrad is een vergeten stad, een icoon uit de Koude Oorlog 1.0 en nu ook in de versie 2.0. De filosoof Immanuel Kant is er geboren, maar de populairste burger, hoewel hij daar vreemd genoeg niet is geboren en nooit heeft gewoond, is Woody Allen, wiens oorspronkelijke familienaam Königsberg is, de Duitse benaming van de stad.

Kaliningrad ligt halfweg tussen Brussel en Moskou. Het valt op hoe de meeste speelplaatsen van deze worldcup zich in de linkerhelft van dat gigantische land Rusland bevinden. Helemaal verwonderlijk is dat niet want achter de Oeral, wat wij gemakshalve Siberië noemen, wonen veel minder mensen. In Vladivostok gaan spelen was geen optie, maar Novosibirsk (derde stad) en Omsk (zevende stad) zijn miljoenensteden die het voetbalfeest aan zich hebben zien voorbijgaan. Tsjeljabinsk had ook nog gekund, maar soms worden speelplaatsen gekozen in functie van niet-sportieve en niet-organisatorische redenen.

Wat verklaart anders de keuze van het grauwe Rostov aan de Don, op amper 500 kilometer van Sotsji die andere speelstad? Het is de poort naar de Kaukasus, dicht bij Oekraïne en recent een van de belangrijkste uitvalsbasissen voor de troepen die de Krim in 2014 hebben ingenomen.

In dezelfde logica kadert de keuze voor Kaliningrad, genoemd naar een bolsjewiek, Michail Kalinin, een medestander van het eerste uur van Lenin en later Stalin, die wel hun naam in hun stad kwijtspeelden toen Leningrad Sint-Petersburg werd en Stalingrad Volgograd.

Militair bruggenhoofd

Kaliningrad heette eeuwenlang Königsberg/ Koningsbergen en was eerst de hoofdstad van Oost-Pruisen, tot het na de Eerste Wereldoorlog werd gescheiden van Duitsland. In de Tweede Wereldoorlog fungeerde het weer als Duits bolwerk om de Baltische Zee te controleren. Nadat de Britten de stad hadden platgebombardeerd in 1944, rolde het Rode Leger de laatste weerstand pas in april 1945 op. Bij de Potsdam-conferentie werd Königsberg toegewezen aan de Russen en kreeg het zijn USSR-naam.

Meteen werd het een militaire basis, de enige Russische haven die permanent ijsvrij is en die tot in 1990 niet door buitenlanders kon worden bezocht zonder speciale toestemming. Vandaag is het nog steeds een stevig militair bruggenhoofd voor de Russen midden in de EU. In oktober 2016 verbaasde Poetin het Westen en de NAVO nog maar eens toen hij de nieuwe Iskander-raketten naar Kaliningrad liet overbrengen, inclusief atoomkoppen. Die dingen kregen de weinig vertrouwenwekkende naam Satan II.

Het Westen protesteerde, maar Poetin bleef doof, ook in de zogeheten Kaliningrad-kwestie. Die bepleit een teruggave van de enclave aan Duitsland of aan het Westen, zeker na de uitbreiding van de Europese invloedssfeer met de Baltische republieken begin deze eeuw. Toen Litouwen nog tot de USSR behoorde, kreeg het ooit de vraag of het niet beter de oblast Kaliningrad erbij zou nemen. De gouverneur van toen weigerde omdat er te veel Russen woonden. Die wonen er uiteraard nog en die zien een tweede volksverhuizing niet zitten. Eind de jaren 40 werden Duitsers verjaagd uit de enclave, die werd herbevolkt met Russen.

Engeland-België is de vierde en laatste wedstrijd in Kaliningrad. De kans dat Poetin zich voor de gelegenheid laat zien in zijn eiland in het Westen is onbestaand. De president van de Russische federatie blijft op dit event op de achtergrond. Een vlot WK in zijn land, zonder dat hij om de haverklap in beeld is, maakt meer indruk.

Het dient gezegd: alles loopt op wieltjes. Voorlopig geen hooligans, geen in elkaar geslagen homo’s of zwarten en van politieke statements is ook geen sprake. Althans niet van Russische zijde. Ook in het akkefietje met de Kosovaren in de Zwitserse ploeg bleven de Russen opvallend afzijdig, al steunde het Russische publiek maar al te graag de Slavische vrienden uit Servië in die wedstrijd.

Granit Xhaka en Xherdan Shaqiri, die bij het vieren van hun doelpunten de Albanese tweehoofdige adelaar uitbeeldden door hun armen te kruisen met open vingers, is voorlopig de enige uiting van politiek op dit WK. De Serviërs werden pisnijdig en begonnen lichtjes overtrokken onmiddellijk over Den Haag en hoe Shaqiri en Xhaka daar voor het oorlogstribunaal zouden moeten verschijnen.

Arabische tv-discussie

Verder bleef het erg rustig, ook tussen sjiieten en soennieten, die iets harder en feller naar elkaar trapten dan anders, maar verder geen gedoe. De enige discussie in de Arabische wereld ging over tv-rechten. De Qatarese zender beIN heeft de rechten voor de Arabische regio, maar Saudi-Arabië weigert dat signaal over te nemen en vond er dan maar niks beters op dan de WK-wedstrijden te streamen via hun zender BeoutQ, die geen rechten heeft.

De Europese voetbalbond UEFA protesteerde, de mondiale bond FIFA vreemd genoeg minder dan de UEFA. Daar hebben de 20 miljard euro, waarmee Arabische consortia de FIFA willen steunen om een wereldwijde clubcompetitie in te richten, veel mee te maken.

20180627_De-Morgen_Kaliningrad