OUT OF AFRICA, IN LYCRA

Hoe heeft Chris Froome vorig jaar ooit de Tour kunnen winnen? Bilharzia, slechte rug, nog wat occasionele zware infecties als tyfus en, onlangs vernomen, inspanningsastma. Zelden in de wielerhistorie heeft een ongezondere mens beter gepresteerd in de zwaarste aller sport- wedstrijden. Of het zou ex-kankerpatiënt Lance Armstrong moeten zijn, natuurlijk.

Met excuses voor het leedvermaak, maar wat heeft die David Walsh toch brute pech. Zich jaren aan een stuk op de borst kloppen
als heksenverbrander van Lance Armstrong, daar een boek over schrijven, en dan nog een boek. Vervolgens de witte ridder van het cyclisme worden, om lucratief te landen als de excuustruus van Team Sky, c.q. de ghost writer van Chris Froome.

En dan in de maand van verschijnen van The Climb vernemen dat zijn Britse ‘engel van zuiverheid’ omwille van inspanningsastma geregeld aan de zware cortico’s moet. Waar overigens minder mis mee is dan men wil aannemen, maar waarom staat dát nu net niet in het boek?

The Climb is een goed boek, maar het had moeten beginnen als Out of Africa, de film over Karen Blixen. ‘I had a bike in Africa and I rode in the Ngong Hills.’Christopher Froome is geboren en opgegroeid in de suburb Karen (genoemd naar Karen Blixen) als een kleinkind van verarmde gemigreerde Britse koffieboeren – nog een parallel met Blixen. Zijn dagelijks trainingsparcours liep door de Ngong Hills en langs de plek waar Karen Blixen haar lief Denys Finch Hatton begroef, nadat hij met zijn vliegtuigje was gecrasht. Opgroeien deed
 hij bij zijn alleenstaande moeder, die het niet breed had, wat dan weer spoort met het leven van Lance Armstrong.

Zijn leven tot zijn vijftiende is sowieso een spannend jongensboek. Het speelt zich deels af aan de rand van de sloppenwijk Kibera, waar nauwelijks een mzungu (blanke) zich riskeert, maar waar hij als dertienjarige het blanke kind aan huis wordt als hij bevriend raakt met leden van de plaatselijke fietsclub Safari Simbaz, waarvan hij wat later ook lid wordt. Tegenwoordig is Safari Simbaz een door hem ondersteund sociaal project.

Paspoorthopper

Toen Froome voor het eerst zijn neus aan het internationale fietsvenster stak, werd hij al snel ‘de blanke Keniaan’ gelabeld. Te vaak gebruikt, dat epitheton, maar als één atleet op de wereld dat verdient, dan wel hij. “Ik ben een Brit, geboren in Kenia, maar wel een Brit”, benadrukte hij vorig jaar om het Britse publiek voor zich te winnen in de populariteits-contest met Bradley Wiggins.

Hij loog en de Britten wisten ook wel beter. Hem viel nog geen orde of adellijke titel of wat dan ook in de schoot, en zijn accent is ook niet te situeren in een of andere Engelse regio.

Chris Froome is een volbloed Keniaan, in alles, behalve dan het huidpigment. Hij veranderde opportunistisch van paspoort toen hij zag dat hij als wielrenner uit Kenia in een doodlopende straat zat. De Britten, Team Sky-architect Sir Dave Brailsford op kop, waren maar wat blij om hem voor het eerst in zijn leven naar Engeland te halen en hem administratiefte switchen.

En toch. Je kunt de man misschien uit Afrika halen, maar Afrika niet uit de man. Geboren en getogen op hoogte (niet onbelangrijk), geleefd als een Keniaan (met twee pythons als huisdier zowaar), gegeten als een Keniaan (maïsdeeg ugali en de groente sukuma wiki), gefietst als een Keniaan (op een aftandse supermarktfiets en bumperklevend op de autoweg) en gesakkerd op zijn corrupte wielerbond, ook als een Keniaan.

Froome ís een Keniaan, behoren tot de 0,2 procent of 67.000 blanken die in Kenia wonen. Op Wikipedia behoort hij inmiddels tot de vier grootste blanke Kenianen ooit, en dat is niet meer dan terecht.

Knal op de official

Het wielerminnende publiek kent Christopher Froome van de Vuelta van 2011, waarin hij tweede werd na Juan José Cobo en vóór
 zijn eigen kopman Bradley Wiggins, in wiens dienst hij reed en die hij op de steile Angliru te lang moest bijstaan waardoor hij kostbare tijd verloor op Cobo.

Net voor die Vuelta stond Froome nog in de solden, herinnert ook Johan Bruyneel zich. “Ik wilde een andere Brit, maar die had al getekend en toen prees Brailsford mij Froome aan. ‘Het zit er in, zijn (fysiologische) waarden zijn schitterend maar bij ons komt het er niet uit.’ Dat was vóór de Vuelta. Daarna zag iedereen wel zijn potentieel.”

Tot die Vuelta ging Chris Froome over de tong als Crash Froome. Er zit een leuk filmpje op YouTube – ‘3 worst time trials’ – waarbij de belofte Froome rijdend voor Kenia, op het WK in Salzburg in 2006 van de starthelling afrijdt, zijn eerste bocht veel te wijd neemt en knal een official overhoop rijdt.

Het jaar daarna rijdt hij voor een Zuid-Afrikaans continentaal team om al na één jaar een hongercontract te ondertekenen bij het procontinentale Barloworld. In 2010 komt hij dan bij zijn huidige werkgever Sky terecht.

Van Lance Armstrong werd gezegd dat hij een beetje vreemd op zijn fiets zat, maar wat te zeggen van Chris Froome, de fietsende postbode die tegen alle regels van de biomechanica zondigt? “Ik flapper met mijn ellebogen. Mijn Keniase trainingsmaats vroegen mij of ik dacht dat ik zo zou kunnen vliegen. Ik kan het niet helpen en ik weet dat het er niet uitziet.”

Handig

Ondanks die stijl, ondanks die vreemde carrière, is Froome een begenadigd wielrenner en bovendien ook handig. Niet alle wegen naar de top lopen dus via de Vlaamse Ardennen. Juist niet. Voor hem geen drie paar wielen en elk jaar een nieuwe fiets van zijn supportersclub. Zijn mama leefde randje armoede en zijn eerste fiets als puber in Kenia was een stuntfiets uit de supermarkt, waardoor hij meteen ook een aangeleerde cool heeft om zich op twee wielen uit de slag te trekken. Hij plooide meteen zijn vork, en op zoek naar een fietsreparateur leerde hij zijn Keniase vrienden kennen.

Wat Froome ook heeft geleerd in Kenia, is op grote hoogte zware inspanningen leveren. Als jonge fietsfanaat trainde hij al blokken van twintig minuten tegen hoge hartslagen, op 2.000 meter. Hij leerderijden zoals de Keniase jongeren leren lopen: tegen en in de verzuring, en langer dan anderen dat kunnen. Daardoor is hij nu een begenadigd tijdrijder en ook klimmer, sinds zijn gewicht drastisch is gedaald. In zijn biografie staan foto’s van toen hij twintig was:
hij woog toen tien kilo meer.

De Chris Froome van de laatste drie jaar behoort tot de topsporters die vrijwillig zijn toegetreden tot de kleine club van atleten met anorexia atletica. Zoals uit de tweet hiernaast valt af te leiden, vinden het team en de verloofde van Froome (Michelle Cound) dat fantastisch. Het lijkt ook allemaal erger dan het is, want met 1m86 en 69 gerapporteerde kilo’s zit Froome nog op een BMI van 20. Zelfs met 66 kilogram zou hij nog binnen de gezonde BMI’s zitten. Vergis u niet: Froome is erg mager, met vier procent vet. Zijn kilo’s haalt hij vooral uit spieren en die wegen zeer zwaar.

Ziek, zwak, misselijk

Er is op medisch vlak wel van alles mis met Chris Froome en dat maakt zijn verhaal des te opmerkelijker. De laatste drie jaar is
 hij in vier verschillende landen bij acht dokters op consultatie geweest, is in zes klinieken onderzocht, heeft zes verschillende geneesmiddelen moeten nemen tegen vijf serieuze aandoeningen.

Dat waren uitgerekend zijn beste jaren, sinds 2011. In 2012 had hij de Tour al kunnen winnen, ware daar niet Bradley Wiggins, de man tegen wiens Tourdeelname hij dit jaar hoogstpersoonlijk zijn veto stelde. Officer en Commander of the British Empire, Sir Bradley? My ass. Als de blanke Keniaan neen zegt, is het neen.

De meest vervelende van zijn medische aandoeningen was bilharzia, een typisch tropische ziekte veroorzaakt door parasieten die het lichaam binnendringen, iets wat hij wellicht heeft overgehouden van het zwemmen in geïnfecteerd water als kind in Kenia. Jaarlijks sterven 200.000 mensen aan bilharzia, bij ons schistosomiasis. Hij moest verschillende behandelingen ondergaan, de laatste half 2011, net voor zijn stunt in de Vuelta.

In 2011 en 2012 kreeg hij ook nog eens last van netelroos, waardoor hij op gezette tijden aan de antihistamine moet. Tussendoor was er een behandeling voor blastocystis, een darmparasiet, wellicht ook een Keniase erfenis. En alsof dat allemaal niet genoeg was testte hij ook nog eens positief op buiktyfus.

Verdacht, nog maar eens

Ten slotte – maar daar hadden we een lek vanuit de dopingbestrijding voor nodig naar Le Journal du Dimanche – bleek dat hij ook nog een inspanningsastma heeft. Voor die hoogst vervelende aandoening – die nogal wat sporters treft, wat meteen weer alle verdenkingen in gang zet – gebruikt hij een puffer. Dat deed hij ook in volle finale van de tweede rit van de Dauphiné. Bepaald onhandig.

Rond
 die tijd kwam de onthulling dat de UCI hem tijdens de Ronde van Romandië had toegestaan om eenmalig 40 mg Prednisolone te nemen toen zijn luchtwegen waren dichtgeklapt. Uit interviews/kruisverhoren die daarop volgden, bleek dat hij dat in 2013 ook
één keer zou hebben gekregen.

Vreemd genoeg staat dat juist niet in het boek dat hij samen met dopingjager David Walsh heeft geschreven. Hij zegt in het nawoord: “Dank u David Walsh, om in mij te geloven (als cleane renner).”De Ierse journalist houdt voorlopig de lippen stijf op elkaar.

Iedereen verdacht, dat is een gevolg van het verleden en daar ontsnapt ook Froome niet aan. Alles wat hij doet, wordt met argusogen bekeken. Zijn demarrages gezeten in het zadel: “Daar heb ik op getraind in de windtunnel en dat blijkt minder luchtweerstand te geven.” Zijn kleine versnelling, net als of zelfs nog kleiner dan Armstrong. Zijn trainingen op de Teide, net als Armstrong. Als hij daarover tweet dat hij dit jaar geen dopingcontrole heeft gekregen, en ook niet in 2012, krijgt hij geen lof, maar de vraag: ‘Waarom tweette je dat al niet in 2012?’ Zijn fanatisme, meer Armstrong dan men denkt, maar dan ingehouden.

En uiteraard zijn vaste medicijnen zoals loratadine (tegen hooikoorts), salbutamol (zit in Ventolin, de inhalator) en fluticasone (tegen inspanningsastma). In een interview met The Sunday Independent gaf Froome vorig week toe dat hij tegen zijn rugpijn bij Sky ooit Tramadol, de verketterde zware pijnstiller, heeft gebruikt. Van al die middelen zou alleen salbutamol wat in de categorie prestatieverbetering kunnen betekenen omdat het als (matig) vetverbrandend en (licht) spieropbouwend bekend staat, maar dan niet in de therapeutische doses bij normaal gebruik.

Een voorspelling: dit wordt nog maar eens de Tour van de verdachtmakingen en daar zal Chris Froome niks kunnen aan veranderen, ook niet omdat hij toevallig op de back cover van zijn boek heeft staan: ‘Deze gele trui zal de tand des tijds doorstaan’.

DM-VER-Froome portret

DUIVELSE ANTI-CLIMAX

Nog één keer Rio, nog één keer Maracanã was mooi geweest. Het werd ons zo gegund door alle Brazilianen en het grootste deel van de wereldbevolking, maar de hoofdstad van Brazilië bleek het eindstation voor de jonge, al te makke Rode Duivels. In Brasilia knikkerde een onwrikbare Argentijnse ploeg ons uit het toernooi.

HANS VANDEWEGHE

Ze waren zuinig en vooral leep, de Argentijnen. Eén goaltje in de twaalfde minuut en dan de boel op slot en tegenprikken. Het was een rare goal bovendien én het was een onoplettendheid van de Belgische centrale verdedigers. De dichtste Belg bij Gonzalo Higuain was Vincent Kompany. Als Bonka Circus na de World Cup de officiële Rode Duivels film inlevert bij de KBVB, wordt het interessant om zien hoe ze dat doelpunt in beeld brengen.

Wellicht is er geen enkele camerastand te bedenken van waaruit de PDG van dat productiehuis niét te ver van de bal staat. Higuain deed wat de Belgen het hele toernooi niet hebben gekund: van een halve kans een hele maken. De Napolispeler voelde dat er niemand in zijn rug dekte en draaide een afgeweken bal in èèn moeite voorbij Thibaut Courtois.

Wellicht zal ook de raid van dezelfde Argentijn
in minuut 54 waarbij hij door de benen van
Kompany speelde, niet in de film worden opgenomen. En het zou zeer verwonderlijk zijn als de grove overtreding van Eden Hazard – voet over de bal op het scheenbeen – de eindredactie overleeft.
Het is allemaal praat na de vaak maar het was
opvallend dat de Belgen de meest brutale
overtredingen voor hun rekening namen en
wel drie keer met de voet vooruit over de bal
een been van een Argentijn probeerden te
slopen. De stand ‘overtredingen’ werd wel
gewonnen door de Rode Duivels: 14-11.

Juiste mentale instelling ontbrak

Zowel België als Argentinië hadden al hun
wedstrijden met één doelpunt verschil
gewonnen. Ook nu weer was er maar èèn
doelpunt verschil, maar wij trokken niet aan
het langste eind. Voor bondscoach Marc
Wilmots was het zonneklaar: de Argentijnen
wilden niet voetballen. “Wie was de favoriet?
Tegen een ploeg die niet wil spelen, terwijl wij
wel willen voetballen, zijn we niet op onze waarde geklopt.” Dat Higuain een levensgrote kans op de lat zag eindigen en Lionel Messi alleen voor Courtois op de doelman stuitte, terwijl de Belgen kwart-kansjes kregen, werd gemakshalve verdrongen.

Marc Wilmots is de even grote bluffer gebleven die hij als speler was. Hij heeft ons jaren laten geloven dat de scheidsrechter in 2002 bij zijn afgekeurd doelpunt tegen Brazilië had toegegeven dat hij verkeerd zat. Daar was niks van aan en nu ook weer niet. De realiteit was anders. Een bondscoach moet er in de eerste plaats zorg voor dragen dat zijn team met de juiste mentale instelling in het veld komt. Vooral dat ontbrak: de grinta om te willen winnen en bijgevolg het fort Argentina aan te vallen.

Neen, het was niet te best wat de Belgen er van bakten en dat duurde tot minuut zeventig toen het met de inbreng van Dries Mertens en Romelu Lukaku ineens beter ging lopen. De Argentijnen werd verweten dat ze het spel vertraagden, maar ze kregen in de eerste helft wel 54 procent balbezit. Over de hele wedstrijd was het 51-49 voor de Argentijnen en dat terwijl België moest aanvallen. Die waren na de rust uit de kleedkamer gekomen in de modus waarin ze in de groepsfase de wedstrijden aanpakten: een beetje angstig, veel op reserve en traag, bijzonder traag, met Eden Hazard zo goed als onzichtbaar. Enerzijds in aanvallend opzicht,maar ook verdedigend wat nogal ergernis opwekte bij de jongens achter hem.

We tellen mee

Was het de schrik voor Lionel Messi en Angel Di Maria, die al in de eerste helft zou uitvallen? Wellicht wel, want de Argentijnen toonden dat ze gevaarlijker waren aan de bal. Was het een foute instelling? Zeker. Was het niet goed? Neen, maar het geeft geen pas om al te negatief te zijn.

Deze laatste wedstrijd was niet goed, en lag in de lijn van de drie wedstrijden in Groep H, alleen wilde Argentinië in het laatste kwartier niet plooien zoals die andere ploegen. De jongste ploeg van het toernooi moet je het vergeven dat die af en toe geen oplossing vindt tegen gehaaide tegenstanders. Kwartfinale betekent beste acht van de wereld en dat is best iets om trots op te zijn.

De les van dit toernooi is dat er nog landen zijn die goed kunnen voetballen en vooral leper kunnen voetballen. Dé opsteker van dit toernooi is dat we ons de komende jaren bij plaatsing voor een groot toernooi telkens kunnen verheugen in een hoofdrol.

De ene keer zal dat tegenzitten, de andere
keer zullen we gewoon meelopers zijn, maar
als het meezit kunnen we ook een trofee
pakken zoals Nederland dat in 1988 deed. Het
imago van aantrekkelijk voetballand België heeft niet al te veel schade opgelopen, ook niet nade al bij al flauwe kwartfinale tegen Argentinië. Frankrijk, nog zo’n jonge talentrijke ploeg, tuinde er vrijdag tegen Duitsland op indentieke wijze in. We tellen mee en dat zal nog een paar jaar duren.


HORA EST

Beste Duivels,

Béste, jawel, en wel in twee betekenissen; als klassieke aanhef en als waardeoordeel. U bent de beste Duivels ooit, wat men er ook van zegt. U maakt meer los dan welk sportteam ooit bij het deel van de mensheid dat zich Belg noemt en dat Uw prestaties nu beleeft als een gratis pop-up zomerfestival.

U bent onze droomfabriek in barre tijden, de perfecte afleiding voor de dagelijkse sleur in ons koninkrijk. Gelogeerd in Brasilia, kan ik mij inbeelden dat het daar in the middle van dat enorme nowhere niet goed doordringt wat hier allemaal aan de hand is, en neen, het gaat niet te best.

Bijvoorbeeld: regeringen geraken niet gevormd, informateurs lossen elkaar af, een Belg heeft in Spanje vrouwen vermoord en van de Europese Unie mogen we het spaarvarken van de Arco-aandeelhouders niet opnieuw opvullen. Voor sommigen onder ons is dat laatste slecht, voor de meeste anderen dan weer goed nieuws, maar passons.

Ach ja, misschien ten overvloede en voor wat het waard is: Elio di Rupo is er vanavond ook bij in Brasilia. Omdat U goede reclame bent voor ons land, zegt hij. Wat hij daar dan nog aan kan toevoegen door zijn lijfelijke aanwezigheid, is me een beetje een raadsel, maar we gunnen hem dat pretje. Bart De Wever komt niet, neen. Die schrijft aan een boek waarom het in de lente van 2014 allemaal klopte en in de zomer ineens niet meer. Vermoedelijk krijgt U daar een hoofdstuk in. Hoe sensationeel is het wel niet hoe dit verdeeld land
zo plots in eendracht leeft: tous ensemble, waar is dat feestje?, hier is dat feestje!.

Het is inmiddels echt al voetbal wat de klok slaat. Het meest oneerlijke spel dat de mens ooit heeft uitgevonden, is dezer dagen de maat der dingen. Naar het schijnt is Wimbledon ook bezig. Ik geloof dat ze bijna aan de finale zitten. Geen hond, tenzij het duo Gerlo-Gommé van de VRT, die weet wie daar dit weekend nog allemaal jokari aan het spelen is. Vandaag begint de Ronde van Frankrijk, een wielerwedstrijd. In Engeland nog wel. Dat is vreemd voor iets van Frankrijk, maar tegelijk een meevaller, want nu hebben de Engelsen toch iets om naar uit te kijken na de trieste afgang van hun al bij al niet slecht spelende voetbalelftal en van hun tennisheld Andy Murray. Gezien het eindeloze budget van OPQS denk ik dat Marc Cavendish vandaag wint, en morgen misschien ook.

En nu Uw wedstrijd, na deze lange inleiding die was bedoeld omU niet meteen te bruuskeren. Er moet wel worden gewonnen vanavond tegen Argentinië. Onze nationale ploegen uit het verleden hielden het in een eerder stadium van het toernooi al lang voor bekeken. De premie na de groepsfase was oké en dan hadden ze ten minste nog wat vakantie voor ze aan de competitie begonnen. Dit is met U toch iets andere koek.

Te veel druk is ook nergens goed voor, dus ook al wordt vanavond verloren, geen schrik, er zal een blijde intrede zijn op de Grote Markt. Als we voor elke Belgische sporter die de weg naar huis terugvindt, prijs of geen prijs, een fanfare uitsturen naar Zaventem, dan verdient U meer.

Bon, hoe gaan we dit Argentijns varkentje wassen? De Willi zal wel weer een dvd’tje klaar hebben en een hele uitleg dat U hard Uw best moet doen. Zoals gewoonlijk luistert U daar best even naar – het is nu zo lang goed gegaan, geen reden om nu nog onbeleefd te worden – en
dan gaat U samen zitten met de mannen.

Messi is gevaarlijk, is dat bekend? Als dat potje groeihormoon op batterijen de helft van de ruimte krijgt van tegen de VS, is het kalf in geen tijd verdronken, dat U dat maar weet. Onze eigenste Mohikaan en vleesgeworden fresco Steven Defour als een bloedzuiger voor alles en iedereen dat door het midden wil komen, in het bijzonder Messi, is dat een te overwegen alternatief? Het verbond van Analisten, Volgers en Orakels ziet dat wel zitten.

Voor Uw goal gaan liggen, zoals de meeste tegenstanders tegen Messi en co, om zo te proberen snel op de counter aan de overkant in schietpositie te geraken, is een andere optie. Wàs, helaas, want sinds de wedstrijd tegen de VS wordt dit niet meer gepikt door de Belgische publieke opinie. Wij zijn voortaan een aanvallende met open vizier spelende natie en we vergeten hierbij gemakshalve die drie groepswedstrijden, dit ten behoeve van onze zelf aangeprate illusie na die ene goede wedstrijd waarin we eigenlijk een beetje door het oog van de naald zijn gekropen.

We willen voor de gelegenheid, ter vervanging van De Wever, graag besluiten met wat Latijn.

1. Honesta quaedam scelera successus facit.

Of: Succes maakt sommige misdaden eervol. Messi, minuut vijf, tikje, … begrepen? Raes, Vandenbempt en alle andere mindere mediagoden, zoals Uw dienaar, zullen voor de gelegenheid de andere kant opkijken.

2. Honesta mors turpi vita potior.

Of: Een eervolle dood is beter dan een leven in schaamte. Niet té letterlijk nemen.

3. Hora est.

Of: Het uur is er.Succes.

Ook al duurt de bewondering van de wereld voor Ons Belgen misschien maar vier dagen, dat is toch mooi Uw verdienste.

Hans Vandeweghe

Het uur U heeft geslagen

NUMMER ÉÉN

Gisterenavond in Hotel M – altijd leuk bij Marcel Van Thilt, dan moet/kun je zelf niet te veel zeggen – en morgen willen ze mij voor de BBC. Jaaaa: de BieBieCie! Thuis van op het terras het orakel uithangen, is niet slecht voor de marktwaarde. De laatste keer dat ik op de BBC was – ook de enige keer trouwens – was bij de verkiezing van Jacques Rogge in 2001, en toen hebben ze nog 500 pond op mijn rekening gestort om vijf minuten vol te praten. Nu stond er niks in de mail over een vergoeding, maar de BBC doen we natuurlijk ook gratis en voor niks, alleen hoeven zij dat niet te weten.

Het zou goed zijn als we ons vandaag concentreerden op de wedstrijden van onze tegenstanders in de finale van volgende week zondag. Van de vier die vanavond in actie komen, kunnen we er tegen middernacht al twee weggooien. Wat is zo’n WK toch makkelijk voorspelbaar. De Tour, die morgen ook begint, is dat al heel wat minder.

Ik gok toch op Brazilië, hoewel Colombia het betere spel heeft laten zien. Ik denk dat het hoog tijd wordt voor zo’n onwaarschijnlijke Zuid-Amerikaanse schoppartij. In Brazilië is vorig jaar rond deze tijd een ref onthoofd nadat hij zelf een speler had doodgestoken.

Dat hoeft nu ook weer niet, maar bijvoorbeeld wat bloed aan de paal en op de schenen, de scheidsrechter belaagd, vijf spelers rood en de winnaar zo gedecimeerd in de halve finale dat of Frankrijk of Duitsland er een makkie aan hebben.

Tussen die twee laatste kan ik niet kiezen. Ik hou van de Fransen, maar ze zijn soms wel (te) beenhard en sinds 2006 heb ik ook bewondering voor de Duitsers, hoe die ineens zijn gaan voetballen terwijl ze vroeger in onze perceptie alleen maar liepen.

Ten slotte moeten we ook morgen de wedstrijd van na ons in de gaten houden. Een half oog volstaat. We zullen verplicht moeten feesten, maar het is aangewezen dat enkele leden van de staf hun hoofd bij de zaak houden en een dvd’tje maken van de wedstrijd Costa Rica-Nederland, zodat we straks weten wat we niet moeten doen om Bryan Ruiz, de Goddelijke indiaan van Gent, in de halve finale te stoppen. Wat we wel moeten doen, dat regelen we aanstaande woensdag op het veld.

De man die mij destijds als sportmedewerker heeft aangeworven bij Vooruit heeft mij een brief geschreven. Om mijn enthousiasme te temperen wellicht.

Ik citeer: “Hallo? Zijn wij, de Belgen, plots een topper in het wereldvoetbal? Omdat we ocharme en godbetert de Amerikanen hebben geklopt? Zijn wij, de Belgen, nu bevrijd van de angst om te verliezen en kiezen we vanaf nu voor de aanval? Dat zou mooi zijn, maar zo werkt dat dus niet in het voetbal. En al zeker niet als je in aanmerking neemt tot wat we in staat waren (sic) in de groepsfase. Drie draken van defensief voetbal en met wat geluk door. Simpel …”

Zijn wij Belgen plots een topper in het wereldvoetbal? Die vraag stel ik mij ook. Gisteren zag ik in de krant een scenario waarbij ‘Belgium’ zaterdag nummer één zou kunnen staan op de FIFA-ranking. Wij móeten winnen, Colombia en Duitsland mogen níet winnen. In dat geval zijn wij nummer één van de wereld. Belgium, on top of the world. In de sport is dat precies veertig jaar geleden, van de tijd van Eddy Merckx.

NOOIT MEER BANG

We hebben met de Rode Duivels – de generatie van de vaders van de huidige Duivels – ooit een Europese finale gespeeld. Dat was in 1980 en dat deden we met slecht, negatief en schopperig voetbal. De andere ploegen schopten soms ook, maar wij schopten méér. Drie wedstrijden na elkaar moest de beste speler van de tegenstander door ons toedoen het veld geblesseerd verlaten.

Zes jaar later speelden we de kleine finale van het WK, nadat we in de halve finale van Argentinië hadden verloren. Kansloos. 2-0, twee keer Diego Armando Maradona. Die ploeg wordt nog steeds bejubeld, maar wie de wedstrijden toen heeft gezien en er met zijn volle verstand bij was, weet maar al te goed dat we niet het best voetballende land waren. Zelfs verre van, we hadden in de groepsfase vooral ongelooflijk veel geluk dat we als beste derde door mochten. Vervolgens klopten we met enige meeval in de achtste finale de grote USSR en in de kwartfinale Spanje.

De kwartfinale van aanstaande zaterdag is een nieuwe mijlpaal in de geschiedenis van het vaderlandse voetbal. Een plaats bij de laatste acht in een toernooi met 32 ploegen is op papier minder waard dan een plaats bij de laatste vier met 24, maar het verschil wordt gecompenseerd door die dertig jaar waarin het voetbal de enige echt mondiale sport is geworden – maar vooral door het spel.

Eindelijk zijn we een voetballand. Eindelijk spelen we het spel voetbal waarvoor het is uitgevonden. (Al is dat laatste misschien niet helemaal juist want de eerste interland ooit (in 1871) eindigde op 0-0.) Eindelijk willen we gewoon meer doelpunten scoren dan we er binnen krijgen. Eindelijk zijn we niet meer laf. Eindelijk vallen we aan.

Was die ene wedstrijd van eergisteren, toen heel België – baby’s en hoogbejaarden uitgezonderd – voor de tv of voor een groot scherm zat of stond, dan zó bepalend? Toch wel, omdat er werd gewonnen van een vreselijk goed sportland dat misschien geen voetbaltraditie heeft, maar waarvan we in dezelfde omstandigheden in het verleden altijd op een lullige manier zouden hebben verloren. 2-1 is een doodgewone kleine uitslag, maar met een lading die niet mag worden onderschat.

Dit is een opluchting voor iedereen die in dat team geloofde sinds 15 augustus 2012, toen Nederland met 4-2 werd geklopt in hun eerste wedstrijd onder Louis van Gaal. Het is ook een opluchting voor iedereen die in Beijing in 2008 in die hete zwoele zomer van de Olympische Spelen een topteam zag ontkiemen.

Dit is het bewijs dat ook Belgen kunnen voetballen. Johan Cruijff bezwoer mij in 1986 dat wij defensief voetbal speelden omdat we in de historie zo vaak onder de voet zijn gelopen. Nederland speelde dan weer offensief omdat zij wereldveroveraars waren geweest. Als in de eerste drie wedstrijden onze bange volksaard ons nog parten speelde, dan hebben we dinsdag in Salvador de Bahia tegen de Verenigde Staten dat juk afgeworpen. Laten we nu nooit meer bang zijn.

Bij al dat gejubel hoort een levensgrote ‘maar’. Het is niet omdat we goed voetbal spelen en een even grote kans maken om wereldkampioen te worden als die andere zeven landen, dat België nu een groot sportland is. We starten zaterdag in de Tour met een diepterecord aan Belgische deelnemers. Slechts één renner vertrekt met (beperkte) ambities. De resultaten in de andere olympische sporten zijn slechter dan ooit. De Rode Duivels 2014 zijn een momentopname, niet meer dan dat. Nu genieten is de boodschap.

VROUWEN

Er is wat te doen over het gebrek aan vrouwen in de Sporza-studio tijdens deze World Cup. De enige keer dat vrouwen in de buurt kwamen van het omkaderingsprogramma van Karl Vannieuwkerke was om hun geilige adoratie te betuigen voor de GILF Jan Mulder. Waarbij de G staat voor grandpa.

Er is één uitzondering: Ruth Joos. Ons Ruth mag je alle onderwerpen toevertrouwen – al vermoed ik dat ze bij een datingprogramma de slappe lach krijgt – die zal zich wel uit de slag trekken. Voetbal is bovendien haar biotoop omdat ze met een andere Joos, Filip voor de familie en vrienden, heeft samengewoond en dus de terreur van het verwende en humeurige voetballerbroertje aan den lijve heeft ondervonden. Ruth kent voetbal, kent sport, punt uit. Ruth kan ook een stukje presenteren, dat weet iedereen behalve de VRT, dus was een dubbel gemengd met Karl geen onaardig idee geweest.

Het is niet gebeurd en ik vind niet dat we daar zo moeilijk moeten over doen, zoals professor Dirk Voorhoof van de UGent gisteren in een opiniebijdrage bij de concurrentie. Ik versta zijn standpunt, maar ik begrijp het niet (goed).

De reactie van de VRT daarentegen lag voor de hand: we nodigen mensen uit die ervaringsdeskundig zijn, met andere woorden trainers, ex-trainers, voetballers, ex-voetballers. Kortom, allemaal deskundigen en voor de lol ook één lapzwans, genaamd Zeljko Petrovic. Die laatste vergeten we even voor het gemak, maar ik zou toch Sporza willen verzoeken om hem niet meer laat op de avond te programmeren want ik weet zeker dat veel mensen de slaap dan niet meer kunnen vatten.

Bon, we waren bij de vrouwen en waarom die niet in het panel zitten van Karl. Omdat ze geen zak kennen van mannenvoetbal, tiens. Bij uitbreiding, omdat ze geen zak kennen van mannensport. Omdat ze misschien wel heel veel kennen van sport, en van voetbal als het voetbalsters zijn, maar dan wel van de vrouwelijke variant.

De vrouwen- en mannenversie van één sport, zijn vaak twee totaal verschillende sporten. Aha, en waarom hebben de vrouwen dan heel vaak mannen als trainer? Wel, omdat de vrouwenversie ettelijke jaren achterop loopt en derhalve de mannenversie in prestatief opzicht superieur is. Schiet niet, ik ben maar de boodschapper en ik heb het er ook bijzonder lastig mee dat topsport zo moeilijk spoort met de hedendaagse politieke correctheid.

Maar, als de VRT de World Cup van 1930 heruitzendt, hebben ze beloofd, zullen ze vrouwen in de studio vragen want toen speelden de voetballers ongeveer het spel van de voetbalsters vandaag.

Weet u wat het probleem is? Let u goed op, nu word ik feminist: er is veel te weinig vrouwensport op tv en in de printmedia. Er is te weinig koers voor vrouwen, te weinig volleybal, te weinig voetbal, te weinig van alle vrouwensport. Er is alleen genoeg vrouwentennis, zelfs misschien ietsje te veel. Kortom: er zijn te weinig vrouwen in sportprogramma’s omdat er over het algemeen te weinig aandacht is voor de vrouw in de topsport.

Ikzelf zou maar wat graag bijvoorbeeld meer beachvolleybal voor vrouwen geprogrammeerd willen zien. En dan thuis ernstig kunnen volhouden dat je werkt terwijl je op televisie naar door het zand rollebollende vrouwen in bikini kijkt, in plaats van naar 22 hitsige jongens in te lange korte broeken of zoals vanaf zaterdag tweehonderd in fluopampers op een fiets, stel je voor.

GROTE VOETBALLEIDER

Ik weet niet of het een slecht voorteken is, maar gisterenochtend heb ik eerst een Belgisch vlaggetje en kort daarna – oh gruwel – zelfs een tricolor spiegelhoesje overreden. Op het derde vak had ik geen andere optie dan onze nationale symbolen te verpletteren. In Thailand vlieg je daarvoor in de bak, maar op de E40 ter hoogte van Aalter mag het.

We zijn er: achtste finale, de beste zestien op de wereldbeker. Het is gevierd als een unieke prestatie, en dat is vreemd want België heeft al vaker de tweede ronde gehaald dan niet gehaald. Tussen 1982 en 2002 waren we steeds op de World Cup en haalden we vijf keer op zes de volgende ronde. In 1986 werden we zelfs vierde. Oké, 2006 en 2010 gingen aan ons voorbij, maar om nu deze achtste finale een monumentale verwezenlijking te noemen, gaat wat ver.

We zijn met afstand de zuinigste groepswinnaar van allemaal geworden en het is niet zeker of dat wel de bedoeling was. Maar ook als het niet de bedoeling was, zal Nationale Willi het wel zo uitleggen. Het weze hem vergeven: negen op negen, wie brengt daar iets tegen in?

Goed, we zouden kunnen beginnen over de schamele vier goaltjes die we hebben gescoord. Waar hij dan weer tegen zal inbrengen dat de tegenstanders ons verplichtten tot voorzichtigheid en dat we er maar eentje hebben binnen gekregen. Er is nog een land dat even zuinig groepswinnaar werd als wij: Costa Rica. Zij deden het even goed: vier voor, één tegen, slechts zeven punten. Wel behaald tegen Uruguay, Italië en Engeland, wat – met alle respect – toch net even iets anders is dan Algerije, Rusland en Zuid-Korea.

Het land waar we dinsdag tegen in de wei moeten in de Arena Fonte Nova in Salvador de Bahia heeft er ook maar vier gescoord en zelfs vier tegen gekregen. Een eitje dus, dat USA. Belachelijk dat we die wedstrijd nog moeten spelen.

We zouden kunnen beginnen over het geluk dat we hadden om telkens in de eindfase de wedstrijden te beslissen, maar daar zal de bondscoach op antwoorden dat zich steeds herhalend geluk geen geluk is, maar systematiek en opzet. Ook daar heb je niet van terug.

We zouden kunnen beginnen over de afwezigheid van ook maar het minste direct verband tussen het aanwezige talent bij de Rode Duivels en het geleverde spel, zowel in kwaliteit als in snelheid. Onze Willi zal dat weglachen en zeggen dat je maar zo goed bent als je tegenstander dat toelaat en dat ploegen die ver willen geraken, moeten groeien in het toernooi. Opnieuw: gelijk heeft hij.

We zouden ook kunnen beginnen over het risico dat hij heeft gelopen door het hele geraamte van zijn team door elkaar te gooien in die wedstrijd tegen de Zuid-Koreanen. Het was al geen vloeiend geheel in de eerste twee wedstrijden, en het valt af te wachten of die bezigheidstherapie die ze daar in Hotel Paradise in Mogi das Cruzes training noemen, zal volstaan om de puzzelstukjes weer min of meer op hun plaats te krijgen.

Daar zal de bondscoach op antwoorden: niet zagen op voorhand, beoordeel mij maar achteraf.

Hij heeft gelijk. Meer nog, hij heeft altijd gelijk. Met deze Grote Voetballeider is er (voorlopig) geen lol aan het schrijven van columns.

HANS VANDEWEGHE

Copyright © 2014 De Persgroep Publishing. All rights reserved

Louis van GaalGESTOORD, GEK, GENIAAL VAN GAAL

Gestoorde romanticus wordt geniale realist

Wie durft een land dat altijd aanvallend, positief voetbalt, defensief en reactief te laten spelen? Louis van Gaal (62). Wie durft nog vóór het WK het boekje ‘Hoe smeed je wereldkampioenen? uit te brengen? Juist. Wie gaat er morgen uit tegen Mexico? Van Gaal, zei u? Opgepast. Die Van Gaal is zo gek nog niet.

HANS VANDEWEGHE

Geen vergissing mogelijk: nooit heeft de ster van Louis van Gaal als topcoach hoger gestaan dan op deze World Cup. Zo hebben de clubs het graag, zeker die club waar hij na de Braziliaanse campagne zo snel mogelijk aan de slag gaat, het fel geplaagde Manchester United.

Van Gaal is plots niet langer de predikant van het aanvallende, naïeve voetbal, maar een moderne trainer die alle sportieve middelen gebruikt om te winnen, die een systeem uittekent op maat van de spelers, die desnoods zijn eigen filosofie verloochent.

Leest u mee uit zijn geautoriseerde biografie, verschenen in 2009. Het is een prachtig boekwerk in twee delen in een mooie box. In het deel ‘Visie’, meteen in de inleiding, geeft hij les:

”Ik verdenk mijzelf er wel eens van dat ik meer heb met ‘het spel goed spelen’, dan met winnen. Ik wil dat de mensen zeggen: zijn teams speelden goed, dat waren mooie elftallen. Ik behoor tot de mensen die iets willen creëren, iets laten gebeuren. Dat geeft voldoening. Het is heel onredelijk van mij, maar clubs die met defensief spel winnen, daar kan ik maar moeilijk mee omgaan.”

Elke idealist wordt met ouder worden een realist, en als het een beetje meegaat geen machiavellist. Maar zó inconsequent als Louis van Gaal zich nu gedraagt, is zelfs in het voetbal zelden vertoond. Dus werd hij daarop aangesproken, na de wedstrijd tegen Chili waarin Nederland slechts 36 procent balbezit had, alleen maar counterde en geregeld een tik uitdeelde. Met groot succes overigens, dus de Mexicanen weten wat ze zondagavond om 18 uur in Fortaleza mogen verwachten.

De waarom-vraag

De journalist die hem ter verantwoording riep, was een Amerikaan. De man had het over “defensive football by the Dutch team”. Net daarvoor was Van Gaal er door Arjen Robben en de schreeuwerd Jack van Gelder van de NOS op gewezen dat hij een ‘gouden pik’ had, het Noord-Nederlandse equivalent voor de konijnenpoot van Guy Thys. Dat was op het randje. Louis I, Koning van het Voetbalrijk, had vanuit zijn optiek net voetballes gegeven maar werd zo maar voor de ogen van dolgelukkig Nederland weggezet als een gelukzak. Hij grimlachte het weg.

En dan was er godbetert nog die Amerikaan, die hem kwam vertellen dat hij defensief speelde. Dus deed Louis van Gaal wat hij al zijn hele leven doet met journalisten die niet echt een vraag stellen – “ik wil een waarom-vraag, geen statement, want dan stelt u zich op mijn niveau en u staat niet op mijn niveau” – en dus stelde hij op zijn beurt een vraag in zijn schabouwelijk Engels. “Wat is dan uw definitie van defensief voetbal?”

Waarop de arme man iets antwoordde en de Nederlandse pers gniffelend toekeek hoe hun collega zondigde tegen regel één van het handboek ‘Hoe Overleef je Louis’. Zijn antwoord was niet op het niveau-Van Gaal, dus negeerde Louis de vraag. Later gaf hij wel toelichting. “Het was geen defensief voetbal, maar reactief voetbal.” En als we willen weten waarom dan wel dat reactief voetbal: “Omdat we de spelers niet hebben om iets anders te spelen.”

Mourinho

Het zal verbazen, maar zelden een interessantere gesprekspartner gehad dan Louis van Gaal. Twee keer heb ik hem geïnterviewd. Een eerste keer in 1998, na zijn triomfantelijke doortocht bij Barcelona. Hij had er de titel en de Copa del Rey gewonnen. En een tweede keer in 2005, bij AZ Alkmaar, samen met collega Van Malderen. Twee interessante gesprekken, misschien omdat het interview twee keer begon met een waarom-vraag en wij hem – ook dát, natuurlijk – gretig aanhoorden. Als de teacher-trainer spreekt, dan luister je.

In dat laatste interview stelden we de vraag of hij het leuk vond om naar het team van José Mourinho te kijken, zijn voormalige assistent-vertaler bij FC Barcelona. Er kwam een verrassend antwoord op: “Ik had verwacht dat hij zo (defensief) zou voetballen. Om te spelen zoals ik het wil, moet je enorm veel lef hebben, want je loopt veel risico. Wil je dat uitsluiten, dan ga je uit van een goede defensieve organisatie en speel je zoals Chelsea. Zo is hij ook kampioen geworden met Porto. Dat is ieders goed recht.”

Het zaadje voor zijn spel van vandaag – Mourinho-gewijs het initiatief uit handen geven en dodelijk toeslaan – was toen al geplant.

Ik hou nu al van je, Bruno

Van Gaal is niet in de eerste plaats bekend om zijn palmares en dat is vreemd voor iemand die zeven landstitels en één Champions League won in drie grote voetballanden, met Ajax, FC Barcelona en Bayern.

Het publiek kent hem door zijn vreemde optredens en gekke, onaangepaste reacties. De karatetrap bijvoorbeeld, toen Ajax tegen AC Milan speelde en hij de scheidsrechter wilde tonen voor welke overtredingen hij niet had gefloten.

Of zijn vreselijk gênante toespraken bij het behalen van de kampioenstitels met Ajax en München. Die laatste, in ruitjeshemd en lederhosen, op dat drammerige volksmennende toontje, is terug te zien op YouTube en doet verdacht veel denken aan lang vervlogen Beierse tijden.

Wat het is, weet niemand, maar het is alvast sterker dan hemzelf. Zijn meest memorabele persconferentie gaf hij naar aanleiding van zijn opstappen bij het Nederlands elftal in 2001, na het missen van de WK-kwalificatie. Het zou een korte mededeling worden, was het plan, maar tot verbijstering van de bondstop, de voorlichter en tot grote vreugde van de journalisten, had Van Gaal een heel exposé voorbereid waarbij iedereen een veeg uit pan kreeg én een quotering. Het publiek kreeg een plus-plus, de media een mini-min.

Hij hield een monoloog die hij met de tranen in de ogen volbracht. Zijn stelling was duidelijk: de bezieling die hij voor het Nederlands elftal had, vond hij niet terug bij zijn spelers. De hele reconstructie van die periode is terug te bekijken op de website van de documentaireserie Andere tijden Sport en loont echt de moeite.

Bijzonder interessant is hoe Van Gaal reageert op de opmerkingen van zijn toenmalige captain Frank de Boer. Vandaag is die zelf coach van Ajax – kampioen geworden met slecht voetbal, overigens – maar vond toen als speler dat Van Gaal een veel betere coach en trainer was dan Guus Hiddink, maar verweet hem tekort te schieten als manager.

Dat kwam hard aan. “In die korte tijd dat we bij elkaar waren, wilde hij te veel. We trainden twee keer per dag en hij eiste 300 procent.”

De opmerking van De Boer dat een bondscoach een bezigheidstherapeut moest zijn, was de dolk in het hart van de perfectionist Van Gaal. “Als dat de norm is, dan zonder mij.”

Het is niet de norm geworden en Van Gaal is terug. Zijn spelersgroep van toen stikte van de volgevreten vedetten die er ook de kantjes afliepen, en daartegen schakelde hij zelfs een veiligheidsexpert in die door middel van lucifertjes tussen nooduitgangen en draadjes aan de kamerdeuren checkte wie ’s nachts ‘de muur deed’.

Door het vuur

De groep van 2014 telt ook enkele vedetten, maar ze zijn deel van de groep die vooral bestaat uit jonge gretige jongens die hij tien procent beter kan maken, zoals zijn geveugelde stelling luidt.

En voor deze groep ging/gaat Van Gaal door het vuur, zoals men kan zien op de NOS als ze live de training uitzenden. Soms is hij boos, als het niet scherp genoeg is. Dan weer is hij vaderlijk. Vaak lacht hij, meer dan ooit in zijn hele carrière samen, zo lijkt het wel.

Hij is de straks 63-jarige vader, streng maar rechtvaardig en vooral zorgzaam, zoals in het kennismakingsgesprek met de jonge verdediger Bruno Martins Indi.

Die sprak beschroomd zijn bondscoach aan: “Ik wil nog veel beter worden en ik ga veel aan u vragen.”

Van Gaal repliceerde: “Dat is mooi, want ik kan je daarbij helpen.”

Waarop Martins Indi: “Echt?”

Van Gaal knikte en sprak: “Ik hou nu al van je, Bruno.”

Provocerende pressie

Louis van Gaal is een typisch Nederlandse coach, dus een innovator. Steeds is hij op zoek naar de marginale winst die kan worden behaald in andere zaken dan het talent van de speler.

Voorafgaand aan het WK lag de focus in de Nederlandse pers op de verbouwing van het Grand Hotel Huis ter Duin in Noordwijk, het vaste hotel van Oranje.

Daar had hij de kamers zo laten inrichten dat ze gesprekken tussen de spelers over voetbal bevorderden. In de realiteit ging het erom dat de spelers allemaal op één en niet langer op twee etages lagen. Er kwam ook supersnel internet. Voor de spelletjes, FIFA-games voorop, uiteraard.

Van Gaal is ook de man van de extreme videoanalyse, van het A4-tje voor elke speler met details over zijn tegenstander, maar ook van de Google Glass en de Oculus Rift-bril. Die laatste komt uit de gaming-industrie en stelt hem en anderen in staat de voetbalwedstrijd te herbekijken vanuit de ogen van de (mede)speler.

Spelers verdienen een individuele benadering, vindt Van Gaal. Braintyping is hem bekend, maar hij houdt het bij drie soorten spelers: blauwe intellectuele, groene emotionele en rode creatieve spelers. Afhankelijk van zijn typologie krijgt de speler een feedback op maat. Daarin neemt hij zelfs de reactie van de media mee. “Zij verstoren het waarachtige beeld, dus moet je daar rekening mee houden.”

Hij is niet beledigd om de domheid van journalisten maar bezorgd, geeft hij zelf fijntjes aan in zijn meest recente biografie.

Door dat alles heen loopt één rode draad: toeval uitsluiten. En er is één doel: wereldkampioen worden, als het even kan. Hoewel niemand in Nederland in die missie geloofde, publiceerden Jeroen Visscher en Jurgen Frumeau, twee lesgevers aan de KNVB-opleiding ‘Coaches Betaald Voetbal’, net voor het WK een boekje: Louis van Gaal, Hoe smeed je wereldkampioenen? De titel en de cover met een highfivende Louis van Gaal spreken boekdelen: dit is Van Gaal gebrainpicked.

Het enige manco van het revelerende boekje is dat het nog uitgaat van een 1-4-3-3-systeem en niet van het 1-5-3-2-systeem waarmee hij de meeste van zijn wedstrijden heeft gespeeld en erg succesvol was. (Van Gaal wil als enige trainer in de wereld de doelman altijd mee in de opstelling vernoemen, vandaar die 1).

Zijn denkomslag kwam kort voor het WK, maar wellicht broedde hij er al een hele tijd op.

Provocerende pressie is zijn nieuw vinding, en dat moet ons min of meer bekend voorkomen van Chelsea en Real Madrid. Samengevat: de tegenstander mag aanvallen, wij vangen die goed georganiseerd op. Van het moment dat de tegenstander met genoeg mensen op onze helft is, jagen we op de bal om die snel af te pakken en heel snel de ruimte te benutten die op hun helft ligt. Bekijk de cruciale goals van Nederland nog maar eens, en dan ziet u, wat hij daarmee bedoelt.

Jodenhoer

Als u nu denkt, na het lezen van al het voorgaande: voor deze nare rare Van Gaal supporter ik nooit, bedenk dan dat Louis zijn deel van de miserie al heeft gehad, dat niemand hem ooit heeft gespaard en dat er ver van de voetbalstress achter de norse trainer een charmante kwetsbare man schuilt.

Die twee werden één in de lente van 1995, tijdens de kwartfinale om de KNVB-beker tussen Ajax en Feyenoord. Een jaar eerder had Louis van Gaal zijn vrouw Fernanda verloren na een lange strijd tegen kanker. Vanaf de bezoekende tribunes rolden in de wedstrijd door merg en been gaande gezangen.


”Van Gaal, waar is je kankerwijf?


Louis die wou haar niet bestralen;


’t scheelde hem geen moer;


toen kreeg ze kanker;


en nu is ze dood die jodenhoer.”



Wat deed Louis van Gaal?

Hij – “ik ben een zittende coach” – kwam voor de verandering uit zijn dugout. Hij stond op, moegetergd, wandelde traag naar de rand van het veld en keek vol ongeloof om zich heen, in het niets. Het voorwerp van agressie had zich getoond, dus werd het gezang vanaf de tribunes hysterisch geschreeuw, maar Louis liet het over zich heen gaan.

Op de persconferentie achteraf zei hij alleen: “Dit was niet tegen mij bedoeld, maar tegen Ajax.” Daar hadden de Feyenoorders niet van terug, en de gezangen stopten. Twee maanden later won Ajax de Champions League. Louis van Gaal werd op slag een wereldcoach en tegelijk onweerstaanbaar kijk- en luistermateriaal.

Bronnen: Louis van Gaal. Biografie en visie (2009, Publish Unlimited); Louis van Gaal. Hoe smeed je wereldkampioenen? (2014, De Kring); Louis van Gaal. De biografie (2014, Thomas Rap); Sport International, De Morgen, De Correspondent.

Copyright © 2014 De Persgroep Publishing. All rights reserved